Orzeczenie · 2025-09-25

I FSK 850/22Oddalenie skargi kasacyjnej VAT import

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-25
NSAPodatkoweWysokansa
VATimport towarówwartość celnacłopodstawa opodatkowaniadecyzja związanaprawomocnośćpowaga rzeczy osądzonejpostępowanie celnepostępowanie podatkowe

Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów przez spółkę L. sp. z o.o. Sąd pierwszej instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez brak zawieszenia postępowania podatkowego do czasu rozstrzygnięcia kwestii celnych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów ustawy o VAT dotyczących podstawy opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że większość zarzutów skargi kasacyjnej dotyczyła decyzji w przedmiocie długu celnego, a nie decyzji w przedmiocie podatku VAT. Podkreślono, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, ocena legalności decyzji w sprawie VAT od importu jest ściśle związana z kontrolą legalności orzeczenia określającego wysokość długu celnego. Kluczowe znaczenie ma art. 19a ust. 9 ustawy o VAT, zgodnie z którym obowiązek podatkowy z tytułu importu powstaje z chwilą powstania długu celnego, oraz art. 30b ust. 1 ustawy o VAT, który stanowi, że podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło. Sąd zwrócił uwagę, że w tej sprawie zapadł prawomocny wyrok WSA w Gdańsku (III SA/Gd 619/21), a następnie wyrok NSA (I GSK 999/22) oddalający skargę kasacyjną spółki w przedmiocie określenia długu celnego. Prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie długu celnego ma powagę rzeczy osądzonej i wiąże inne sądy oraz organy, zgodnie z art. 170 PPSA. W związku z tym, zarzuty dotyczące wadliwości decyzji celnej były bezzasadne. Sąd uznał również, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania podatkowego, a decyzja w przedmiocie VAT mogła zostać wydana przed ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie długu celnego, gdyż zobowiązania te powstają z mocy prawa jednocześnie, a ich wysokość może być korygowana. W przypadku wyeliminowania decyzji celnej z obrotu prawnego, spółka mogłaby skorzystać z wznowienia postępowania, jednakże prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie celnej wykluczyło taką możliwość.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady związania prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie długu celnego w postępowaniu dotyczącym VAT od importu towarów oraz dopuszczalności wydania decyzji podatkowej przed ostatecznym rozstrzygnięciem celnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej relacji między postępowaniem celnym a podatkowym w zakresie importu towarów. Interpretacja art. 170 PPSA w kontekście decyzji związanych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie określenia długu celnego wiąże sąd w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, gdy podstawa opodatkowania VAT jest powiązana z wartością celną i cłem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie długu celnego ma powagę rzeczy osądzonej i wiąże sąd w postępowaniu dotyczącym podatku VAT od importu towarów, ponieważ wartość celna i cło stanowią podstawę opodatkowania VAT.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zgodnie z art. 19a ust. 9 i art. 30b ust. 1 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania VAT z tytułu importu jest ściśle powiązana z wartością celną i należnym cłem. Prawomocny wyrok w sprawie długu celnego, zgodnie z art. 170 PPSA, tworzy stan prawny, który musi być uwzględniony w kolejnych postępowaniach między tymi samymi stronami, wykluczając ponowne badanie tych samych kwestii.

Czy organ podatkowy może wydać decyzję w przedmiocie podatku VAT z tytułu importu towarów przed doręczeniem ostatecznej decyzji w przedmiocie długu celnego, jeśli obie decyzje dotyczą tego samego zgłoszenia celnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy może wydać decyzję w przedmiocie VAT przed ostatecznym rozstrzygnięciem w sprawie długu celnego, ponieważ zobowiązania te powstają z mocy prawa jednocześnie, a ich wysokość może być korygowana. W przypadku wyeliminowania decyzji celnej z obrotu prawnego, podatnik może skorzystać z wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Zobowiązania w zakresie długu celnego i podatku VAT z tytułu importu powstają z mocy prawa w tym samym czasie. Organ celny i podatkowy, będąc często tym samym podmiotem, może określić oba zobowiązania w tym samym dniu. Jeśli decyzja celna zostanie wyeliminowana z obrotu, podatnik ma możliwość wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji miał obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie podatku VAT z tytułu importu towarów, gdy skarżąca spółka kwestionowała decyzję celną stanowiącą podstawę opodatkowania?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie miał bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania. Przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA mają charakter fakultatywny i zależą od oceny celowościowej sądu.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji odmówił zawieszenia postępowania, a następnie wydał wyrok oddalający skargę. NSA uznał, że skoro kwestia decyzji celnej została już rozstrzygnięta prawomocnie przez WSA i NSA, zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 PPSA nie mógł doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Decyzja o zawieszeniu postępowania należy do swobodnej oceny sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną L. sp. z o.o. od wyroku WSA w Gdańsku w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów.

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 19a § ust. 9

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego.

u.p.t.u. art. 30b § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w przypadku importu towarów jest ich wartość celna powiększona o należne cło.

PPSA art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Do 19 sierpnia 2016 r. decyzja w sprawie należności celnych miała charakter przesądzający dla organów podatkowych w zakresie opodatkowania VAT z tytułu importu.

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Stawka podatku VAT dla przedmiotowych towarów wynosi 23%.

u.p.t.u. art. 146a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 201 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Warunkiem zawieszenia postępowania jest uzależnienie rozpatrzenia sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Ordynacja podatkowa art. 212

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja wiąże organ od chwili jej doręczenia.

Ordynacja podatkowa art. 240 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Możliwość wznowienia postępowania w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę ustaleń faktycznych.

PPSA art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu mają charakter fakultatywny.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie długu celnego wiąże sąd w postępowaniu dotyczącym podatku VAT od importu towarów. • Podstawa opodatkowania VAT z tytułu importu jest ściśle powiązana z wartością celną i należnym cłem. • Zobowiązania w zakresie długu celnego i podatku VAT z tytułu importu powstają z mocy prawa jednocześnie. • Przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu mają charakter fakultatywny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji celnej, które zostały już prawomocnie osądzone. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez brak zawieszenia postępowania, podczas gdy miało ono charakter fakultatywny. • Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych w zakresie wartości celnej, które były już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia celnego.

Godne uwagi sformułowania

"Decyzja podatkowa jest konsekwencją decyzji celnej, tej jednak nie można uznać ją za rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd." • "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalone jest stanowisko, które podziela także skład rozpoznający niniejszą sprawę, że ocena zgodności z prawem decyzji w sprawie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów pozostaje w ścisłym związku z kontrolą legalności orzeczenia określającego wysokość długu celnego." • "Prawomocny wyrok w sprawie określenia skarżącej długu celnego ma powagę rzeczy osądzonej i kończy ostatecznie spór między stronami postępowania sądowoadministracyjnego, którego przedmiotem jest rozbieżność co do oceny zgodności z prawem decyzji w przedmiocie długu celnego." • "Zasada przyjęta w art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że 'Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe...'."

Skład orzekający

Marek Olejnik

przewodniczący

Mariusz Golecki

członek

Ryszard Pęk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie długu celnego w postępowaniu dotyczącym VAT od importu towarów oraz dopuszczalności wydania decyzji podatkowej przed ostatecznym rozstrzygnięciem celnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej relacji między postępowaniem celnym a podatkowym w zakresie importu towarów. Interpretacja art. 170 PPSA w kontekście decyzji związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoną relację między prawem celnym a podatkowym, podkreślając znaczenie prawomocności orzeczeń i zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście VAT od importu. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego i celnego.

“Prawomocny wyrok celny zamyka drogę do kwestionowania VAT od importu – NSA potwierdza powagę rzeczy osądzonej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst