Orzeczenie · 2026-05-27

I FSK 690/23Wyłączenie sędziego krs bezstronność 7

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-27
NSAPodatkoweWysokansa
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćKRSsądownictwopostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaVAT

Wniosek o wyłączenie sędziów został złożony przez stronę skarżącą w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA we Wrocławiu. Jako podstawę wniosku wskazano art. 18 § 1 pkt 1 i art. 19 P.p.s.a., argumentując, że powołanie sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. wpływa na ich bezstronność i niezależność, odwołując się także do art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 TUE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek. Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą I FPS 3/22, zakres art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu, o których mowa w art. 5a P.u.s.a. Sąd podkreślił, że samo subiektywne odczucie strony co do stronniczości sędziego lub kwestionowanie sposobu ukształtowania KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia. Odwołując się do orzecznictwa TSUE, sąd stwierdził brak innych istotnych okoliczności, które mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność sędziów. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, a strona nie wykazała okoliczności podważających ich wiarygodność.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej NSA w zakresie badania wyłączenia sędziego na gruncie P.p.s.a. i P.u.s.a., w szczególności w kontekście tzw. "kwestii kasty".

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Interpretacja TSUE ma charakter ogólny i wymaga oceny konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego, wynikające z procedury jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa, stanowią podstawę do jego wyłączenia od orzekania na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego związane z okolicznościami jego powołania, o których mowa w art. 5a P.u.s.a., nie są objęte zakresem przedmiotowym art. 19 P.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na uchwałę I FPS 3/22, stwierdził, że przepisy P.p.s.a. dotyczące wyłączenia sędziego nie obejmują badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego. Samo subiektywne odczucie strony lub kwestionowanie sposobu ukształtowania KRS nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia.

Jak należy interpretować art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 KPP w kontekście powołania sędziego przez organ, który nie daje gwarancji niezależności?

Odpowiedź sądu

Przepisy te nie stoją na przeszkodzie uznaniu za "niezawisły i bezstronny sąd" składu orzekającego, w którym zasiada sędzia powołany w wyniku procedury nominacyjnej, która nie daje pełnych gwarancji niezależności, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności podważające niezawisłość lub bezstronność sędziego.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-521/21 orzekł, że nawet w przypadku procedury nominacyjnej budzącej wątpliwości, sąd może być uznany za niezawisły i bezstronny, jeśli nie ma innych istotnych okoliczności podważających te cechy. W rozpatrywanej sprawie NSA nie stwierdził występowania takich dodatkowych okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego NSA Marka Olejnika oraz sędziego del. WSA Adama Nity od orzekania w sprawie.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 18 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 5a

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 269 § § 1 zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 22 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego związane z procedurą jego powołania nie stanowią podstawy do wyłączenia na gruncie art. 19 P.p.s.a., zgodnie z uchwałą I FPS 3/22. • Samo subiektywne odczucie strony co do stronniczości sędziego lub kwestionowanie sposobu ukształtowania KRS nie uzasadnia wyłączenia. • Sędziowie złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia, a strona nie wykazała okoliczności podważających ich wiarygodność.

Odrzucone argumenty

Powołanie sędziów przez obecną KRS, ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r., wpływa na ich bezstronność i niezależność. • Naruszenie art. 47 KPP i art. 19 ust. 1 TUE z uwagi na procedurę powołania sędziów.

Godne uwagi sformułowania

Zakres przedmiotowy normy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a P.u.s.a. • O potrzebie wyłączenia sędziego nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości, czy też, kwestionowany przez Skarżącą sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa.

Skład orzekający

Hieronim Sęk

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Bartosz Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej NSA w zakresie badania wyłączenia sędziego na gruncie P.p.s.a. i P.u.s.a., w szczególności w kontekście tzw. \"kwestii kasty\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Interpretacja TSUE ma charakter ogólny i wymaga oceny konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze, zwłaszcza w kontekście reform wymiaru sprawiedliwości.

“Czy sędzia powołany przez "neo-KRS" może być bezstronny? NSA rozwiewa wątpliwości.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst