Orzeczenie · 2026-03-12

I FSK 505/25Uchylenie wyroku WSA oddalenie skargi VAT 2

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-03-12

NSAPodatkoweWysokansa

VATulga na złe długikorekta podatkuterminypostępowanie podatkoweorgan odwoławczysąd administracyjnyOrdynacja podatkowaprawo UEdwuinstancyjność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła podatku od towarów i usług, a w szczególności możliwości zastosowania przez podatnika tzw. 'ulgi na złe długi' w odniesieniu do wierzytelności z 2012 roku, dla których korekta została dokonana w 2015 roku. Organ pierwszej instancji początkowo uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, wskazując na naruszenie art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o PTU, który wprowadza dwuletni termin na skorzystanie z korekty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił następnie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznał ją za zasadną. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA naruszył art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, błędnie oceniając działanie organu odwoławczego. NSA podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przez organ pierwszej instancji, aby zbadać wszystkie warunki zastosowania 'ulgi na złe długi', nie ograniczając się jedynie do kwestii terminu. W konsekwencji NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę podatnika, zasądzając zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w kontekście przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, a sąd administracyjny ocenia prawidłowość tego działania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując okoliczności faktyczne do zbadania i potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ pierwszej instancji nie zajął stanowiska w sprawie spełnienia przez Spółkę pozostałych warunków korzystania z 'ulgi na złe długi', a rozstrzygnięcie sprawy wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie ocenił zastosowanie art. 233 § 2 O.p. przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części przez organ pierwszej instancji, aby zbadać wszystkie warunki 'ulgi na złe długi', nie ograniczając się jedynie do kwestii terminu.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, uniemożliwiające kontrolę instancyjną?

Odpowiedź sądu

Nie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uzasadnienie jego wyroku umożliwiało kontrolę instancyjną.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do przeprowadzenia kontroli instancyjnej i wyjaśniało motywy podjętego rozstrzygnięcia.

Czy organ pierwszej instancji, ograniczając się do stwierdzenia uchybienia terminu do skorzystania z 'ulgi na złe długi', naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ pierwszej instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności, ponieważ w zasadzie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie wszystkich warunków zastosowania ulgi.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że zasada dwuinstancyjności wymaga dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów. Organ pierwszej instancji nie spełnił tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę K. sp. j.

Przepisy (13)

Główne

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego wymaga dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

O.p. art. 233 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy musi wskazać okoliczności faktyczne do zbadania.

u.p.t.u. art. 89a § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis ten wprowadza ograniczenie czasowe do dwóch lat dla możliwości skorzystania z prawa do korekty przy wierzytelności nieściągalnej, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona. W ocenie NSA, w okolicznościach sprawy, ten warunek nie powinien być traktowany jako przeszkoda do zastosowania ulgi.

Pomocnicze

O.p. art. 210 § 1 i 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 99 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 141 § 4