Orzeczenie · 2026-01-29

I FSK 334/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT wspólnicy spółki cywilnej

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-01-29

NSAPodatkoweWysokansa

VATprzedawnienieodpowiedzialność podatkowaosoby trzeciespółka cywilnawspólnicyzaległości podatkoweterminydoręczenie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące określenia wysokości podatku od towarów i usług za 2015 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości spółki. Organ zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 118 w zw. z art. 115 Ordynacji podatkowej (O.p.) poprzez brak zastosowania art. 118 § 1 O.p. i błędne zastosowanie art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 oraz art. 70c O.p. Kwestionowano również stanowisko WSA, że doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia byłym wspólnikom spółki cywilnej nie wywołuje skutku prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd uznał, że w sprawie zastosowanie znajduje art. 70 § 1 O.p., a nie art. 118 § 1 O.p., ponieważ decyzja o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników ma charakter wymiarowy w zakresie zobowiązania podatkowego spółki. Podkreślono subsydiarny charakter odpowiedzialności osoby trzeciej, która wygasa wraz z wygaśnięciem zobowiązania podatnika. NSA stwierdził również, że doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70c O.p. byłym wspólnikom spółki cywilnej, w miejsce zlikwidowanej spółki, nie jest skuteczne, gdyż przepis ten odnosi się do podatnika. W konsekwencji, zobowiązania podatkowe spółki przedawniły się z dniem 31 grudnia 2020 r., co skutkowało wygaśnięciem odpowiedzialności byłych wspólników. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzje organów i umorzył postępowanie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w szczególności byłych wspólników spółek cywilnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki cywilnej i odpowiedzialności jej byłych wspólników. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, w przypadku orzekania o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej, jest określony w art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej, czy w art. 70 § 1 O.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zastosowanie znajduje art. 70 § 1 O.p., ponieważ decyzja o odpowiedzialności podatkowej byłych wspólników spółki cywilnej ma wymiarowy charakter w zakresie zobowiązania podatkowego tej spółki.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej ma charakter subsydiarny i akcesoryjny, co oznacza, że wygasa wraz z wygaśnięciem zobowiązania podatkowego podatnika. Decyzja o odpowiedzialności osób trzecich jest ściśle powiązana z istnieniem zobowiązania podatkowego podatnika.

Czy doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70c O.p. byłym wspólnikom spółki cywilnej, w miejsce zlikwidowanej spółki, wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie zawiadomienia byłym wspólnikom spółki cywilnej nie wywołuje skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ponieważ art. 70c O.p. odnosi się do podatnika, a nie osób trzecich.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia poprzez zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego (art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.) wprost wskazują na obowiązek powiadomienia podatnika. Brak jest regulacji pozwalających na rozszerzającą wykładnię tych przepisów w stosunku do osób trzecich.

Czy wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika (spółki cywilnej) powoduje wygaśnięcie zobowiązania osób trzecich (byłych wspólników)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wygaśnięcie zobowiązania podatkowego podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania osoby trzeciej.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich ma charakter akcesoryjny i solidarny względem odpowiedzialności podatnika. Oznacza to, że odpowiedzialność osoby trzeciej zależy od istnienia zobowiązania podatkowego podatnika i wygasa wraz z jego wygaśnięciem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa termin przedawnienia zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Określa przypadki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w tym wszczęcie postępowania karnego skarbowego.

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Reguluje skutek doręczenia podatnikowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

O.p. art. 115 § 1

Ordynacja podatkowa

Określa odpowiedzialność byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki.

O.p. art. 115 § 4

Ordynacja podatkowa

Wskazuje na wymiarowy charakter decyzji o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich w zakresie zobowiązań podatkowych podatnika.

O.p. art. 115 § 5

Ordynacja podatkowa

Określa odpowiedzialność byłych wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki.

Pomocnicze

O.p. art. 118 § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy samodzielnego terminu do wydania konstytutywnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

P.p.s.a. art. 135