Orzeczenie · 2024-05-14

I FSK 274/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-14
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarboweinstrumentalne wszczęcie postępowaniaOrdynacja podatkowaNSAWSAskarga kasacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2016 r. do lutego 2017 r., umorzył postępowanie administracyjne i zasądził zwrot kosztów. Sąd uznał, że zobowiązania podatkowe przedawniły się, ponieważ wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a nie realizację celów tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę podatnika i zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. NSA nie zgodził się z argumentacją WSA, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne. Sąd kasacyjny wskazał, że chronologia zdarzeń, w tym sporządzenie aktu oskarżenia i późniejsze wyroki sądów karnych, dowodzi, że postępowanie karne skarbowe nie miało pozorowanego charakteru. NSA podkreślił, że sam moment wszczęcia postępowania karnego skarbowego, nawet bliski dacie przedawnienia, nie jest wystarczającym dowodem instrumentalności, zwłaszcza gdy postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przed wszczęciem postępowania podatkowego. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie ocenił zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie znajdując podstaw do stwierdzenia uchybienia przez organ drugiej instancji w zakresie uzasadnienia wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego oraz kryteriów oceny instrumentalności takiego wszczęcia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przed wszczęciem postępowania podatkowego, a następnie zakończyło się wyrokiem uniewinniającym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, gdy moment wszczęcia jest bliski dacie przedawnienia, a następnie postępowanie karne kończy się uniewinnieniem, może być uznane za instrumentalne wykorzystanie przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe było prowadzone w sposób rzeczywisty, a nie pozorowany, i miało na celu wykrycie i ukaranie sprawcy, nawet jeśli ostatecznie zakończyło się uniewinnieniem.

Uzasadnienie

NSA uznał, że chronologia zdarzeń, w tym sporządzenie aktu oskarżenia i wyroki sądów karnych, dowodzi, że postępowanie karne skarbowe nie było instrumentalne. Sam moment wszczęcia postępowania, nawet bliski dacie przedawnienia, nie jest wystarczający do uznania jego instrumentalności, zwłaszcza gdy postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przed wszczęciem postępowania podatkowego.

Czy WSA prawidłowo ocenił zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, uznając, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było instrumentalne i doprowadziło do przedawnienia zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA błędnie ocenił zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie znajdując podstaw do stwierdzenia uchybienia przez organ drugiej instancji w zakresie uzasadnienia wszczęcia postępowania karnego skarbowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA dokonał samodzielnej oceny prawidłowości i skuteczności zastosowania zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego, mimo braku podstaw do stwierdzenia uchybienia przez organ drugiej instancji. Ocena ta powinna być dokonana na podstawie akt sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok uchylono w całości, a skargę oddalono.

Przepisy (11)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 70 § c

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.k. art. 303

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 113 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s.

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i służyło realizacji celów tego postępowania, a nie tylko zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. • Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Zobowiązania podatkowe przedawniły się z powodu instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Organ podatkowy działał w pośpiechu i niepewności, co świadczy o instrumentalnym charakterze postępowania.

Godne uwagi sformułowania

nie można mówić o instrumentalnym wszczęciu postępowania karnego skarbowego • sam moment wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego nie może być wystarczającym powodem do twierdzenia o instrumentalności wszczęcia postępowania • W przypadkach wątpliwych, w szczególności wówczas, gdy moment wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jest bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, wyjaśnienie tej kwestii powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji podatkowej

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

przewodniczący

Maja Chodacka

sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego oraz kryteriów oceny instrumentalności takiego wszczęcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte przed wszczęciem postępowania podatkowego, a następnie zakończyło się wyrokiem uniewinniającym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy procedur karnoskarbowych. Wyrok NSA wyjaśnia kryteria oceny takich sytuacji, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy organy podatkowe mogą "oszukać" przedawnienie wszczynając postępowanie karne? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst