Orzeczenie · 2026-03-18

I FSK 243/24Oddalenie skargi kasacyjnej VAT 88

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-18
NSAPodatkoweWysokansa
VATodliczenie VATinterpretacja podatkowanadużycie prawainfrastrukturagminaumowa przesyłuorgan podatkowyskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy L. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę gminy na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) odmawiające wydania interpretacji indywidualnej. Gmina realizowała inwestycję w infrastrukturę wodociągową i kanalizacyjną, a następnie udostępniała ją Związkowi Gmin E. za odpłatną umową przesyłu. Wynagrodzenie ustalane było na podstawie ilości przesyłu i wynosiło symbolicznie 0,01 zł netto za m³, co stanowiło ułamek procenta wartości inwestycji. Gmina twierdziła, że działa zgodnie z prawem, a wynagrodzenie jest rynkowe, co potwierdzała opinia rzeczoznawcy. DKIS odmówił wydania interpretacji, uznając, że opis stanu faktycznego budzi uzasadnione przypuszczenie nadużycia prawa (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT), ponieważ niskie wynagrodzenie mogło służyć zachowaniu prawa do odliczenia VAT. WSA zgodził się z organem. Gmina wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 5 ust. 5 ustawy o VAT oraz brak zastosowania art. 2 pkt 27b i art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wynagrodzenie w wysokości 0,01 zł za m³ jest zaniżone i symboliczne, co uzasadnia przypuszczenie nadużycia prawa. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia nadużycia prawa kluczowe jest wykazanie, że podatnik uzyska korzyść podatkową, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem przepisów, a z obiektywnych okoliczności powinno wynikać, że zasadniczym celem transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej. W tym przypadku opłata za użytkowanie infrastruktury miała charakter iluzoryczny i sprowadzała się do nieodpłatnego użyczenia, co prowadziło do uzasadnionego wniosku o nadużyciu prawa i odmowie wydania interpretacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa w VAT (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT) w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a związkami gmin lub innymi podmiotami, zwłaszcza gdy wynagrodzenie jest symboliczne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wynagrodzenia za udostępnienie infrastruktury, gdzie kluczowe jest wykazanie braku ekonomicznego uzasadnienia i celu podatkowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odmowa wydania interpretacji indywidualnej jest uzasadniona, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe stanowią nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa wydania interpretacji jest uzasadniona w przypadku uzasadnionego przypuszczenia nadużycia prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wynagrodzenie w wysokości 0,01 zł netto za m³ za udostępnienie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej jest zaniżone i symboliczne, co uzasadnia przypuszczenie nadużycia prawa w celu zachowania prawa do odliczenia VAT, sprzecznie z celem przepisów.

Czy ustalenie symbolicznego wynagrodzenia za udostępnienie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej przez gminę na rzecz związku gmin, przy jednoczesnym ponoszeniu przez gminę wydatków na jej budowę, może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 ust. 5 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli z obiektywnych okoliczności wynika, że zasadniczym celem transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej, a przyznanie tej korzyści byłoby sprzeczne z celem przepisów o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłata za użytkowanie infrastruktury miała charakter iluzoryczny i sprowadzała się do nieodpłatnego użyczenia, co prowadzi do uzasadnionego wniosku o nadużyciu prawa, ponieważ celem było zachowanie prawa do odliczenia VAT, a nie faktyczne świadczenie usługi.

Czy sąd administracyjny naruszył przepisy postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez sposób sporządzenia uzasadnienia wyroku, który uniemożliwia poznanie motywów rozstrzygnięcia?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest uzasadniony faktem nieuwzględnienia wszystkich zarzutów strony lub nieodniesienia się do wszystkich kwestii, jeśli kontrola instancyjna jest możliwa.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu I instancji nie czyni skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., a brak odniesienia się do niektórych zarzutów nie stanowi uchybienia, jeśli nie dotyczy kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy L.

Przepisy (11)

Główne

O.p. art. 14b § § 5b

Ordynacja podatkowa

Odmawia się wydania interpretacji indywidualnej, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe stanowią nadużycie prawa.

ustawa VAT art. 5 § ust. 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący nadużycia prawa w systemie VAT.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 86 § ust. 2a, 2b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepisy dotyczące sposobu określenia proporcji odliczenia podatku naliczonego.

ustawa o VAT art. 2 § pkt 27b

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja wartości rynkowej.

ustawa o VAT art. 32 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący ustalania ceny w transakcjach z podmiotami powiązanymi.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a)

Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy postanowienia organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynagrodzenie za udostępnienie infrastruktury było symboliczne i nie miało uzasadnienia ekonomicznego, co uzasadnia przypuszczenie nadużycia prawa.

Odrzucone argumenty

Gmina argumentowała, że wynagrodzenie było rynkowe, a jej działania gospodarczo i organizacyjnie uzasadnione, a odmowa interpretacji naruszała przepisy prawa materialnego i procesowego.

Godne uwagi sformułowania

wynagrodzenie w wysokości 0,01 zł należne Gminie z tytułu odpłatnego udostępnienia Infrastruktury Zakładowi ustalane na podstawie ilości wody/ścieków przesłanej za pomocą infrastruktury ma charakter zaniżony, a wręcz symboliczny • nie korzyść podatkowa implikuje stwierdzenie nadużycia prawa podatkowego • zasadniczym celem transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej • opłata za użytkowanie infrastruktury ma charakter iluzoryczny i w rzeczywistości sprowadza się do nieodpłatnego użyczenia

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Ryszard Pęk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadużycia prawa w VAT (art. 5 ust. 5 ustawy o VAT) w kontekście transakcji między jednostkami samorządu terytorialnego a związkami gmin lub innymi podmiotami, zwłaszcza gdy wynagrodzenie jest symboliczne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wynagrodzenia za udostępnienie infrastruktury, gdzie kluczowe jest wykazanie braku ekonomicznego uzasadnienia i celu podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nadużycia prawa w kontekście VAT i interpretacji podatkowych, z praktycznym przykładem symbolicznego wynagrodzenia za infrastrukturę komunalną, co może być interesujące dla prawników i samorządowców.

“Symboliczna opłata za infrastrukturę wodną: czy to już nadużycie prawa w VAT?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst