I FSK 2283/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT. Głównym zarzutem w skardze kasacyjnej było naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 165 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że postępowanie podatkowe zostało wszczęte prawidłowo, mimo skierowania postanowienia o jego wszczęciu do podmiotu nieumocowanego. Sąd pierwszej instancji uznał, że pełnomocnictwo złożone przed wszczęciem postępowania jest skuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale II FPS 1/22, stwierdził, że złożenie pełnomocnictwa szczególnego przed wszczęciem postępowania podatkowego nie wywołuje skutku procesowego w tym postępowaniu, nawet jeśli z treści pełnomocnictwa wynika umocowanie do reprezentowania strony w tym postępowaniu. W związku z tym, doradca podatkowy K.M. nie był umocowany do działania w imieniu strony, a wszystkie dalsze czynności organów i decyzje były wadliwe. NSA, działając z urzędu na podstawie art. 189 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok WSA i odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach wynikało z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że złożenie pełnomocnictwa szczególnego przed wszczęciem postępowania podatkowego nie wywołuje skutku procesowego, a sąd drugiej instancji ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność skargi.
Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia pełnomocnictwa przed wszczęciem postępowania podatkowego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz PPSA.
Zagadnienia prawne (2)
Czy złożenie pełnomocnictwa szczególnego przed formalnym wszczęciem postępowania podatkowego wywołuje skutek procesowy w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie pełnomocnictwa szczególnego przed wszczęciem postępowania podatkowego nie wywołuje skutku procesowego w tym postępowaniu, nawet jeśli z treści pełnomocnictwa wynika umocowanie do reprezentowania strony w tym postępowaniu.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą NSA II FPS 1/22, do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu prowadzonym przed organem podatkowym. Dokonanie tej czynności procesowej w kontroli podatkowej nie wywołuje skutku w postępowaniu podatkowym.
Czy sąd administracyjny drugiej instancji ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność skargi wniesionej do sądu pierwszej instancji, nawet jeśli nie podniesiono tego zarzutu w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji ma obowiązek zbadać z urzędu dopuszczalność skargi, a w przypadku stwierdzenia podstaw do odrzucenia skargi, ma obowiązek uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a także może ujawnić niedostrzeżoną przez sąd pierwszej instancji podstawę odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania. Art. 189 p.p.s.a. obliguje NSA do uchylenia orzeczenia i odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania, jeśli skarga ulegała odrzuceniu przed sądem pierwszej instancji.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn niż brak opłaty lub brak uzupełnienia braków formalnych jest niedopuszczalne.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd drugiej instancji jest związany granicami skargi kasacyjnej, ale bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla orzeczenie sądu pierwszej instancji i odrzuca skargę lub umarza postępowanie, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu lub umorzeniu przed sądem pierwszej instancji.
Pomocnicze
op art. 165b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.
op art. 138e § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania tylko we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego.
op art. 138e § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie składa się do akt sprawy.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nie podlegają odliczeniu m.in. faktury, które nie dokumentują rzeczywistego przebiegu transakcji.
u.p.t.u. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie pełnomocnictwa szczególnego przed wszczęciem postępowania podatkowego nie wywołuje skutku procesowego w tym postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Postępowanie podatkowe zostało wszczęte prawidłowo, mimo złożenia pełnomocnictwa przed jego formalnym rozpoczęciem. • WSA w Opolu prawidłowo oddalił skargę podatnika.
Godne uwagi sformułowania
do wywołania skutku procesowego konieczne jest złożenie pełnomocnictwa szczególnego do akt sprawy w konkretnym postępowaniu • NSA zobowiązany jest zbadać z urzędu, w szczególności czy zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi.
Skład orzekający
Danuta Oleś
sędzia
Dominik Mączyński
sprawozdawca
Janusz Zubrzycki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że złożenie pełnomocnictwa szczególnego przed wszczęciem postępowania podatkowego nie wywołuje skutku procesowego, a sąd drugiej instancji ma obowiązek z urzędu badać dopuszczalność skargi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia pełnomocnictwa przed wszczęciem postępowania podatkowego i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej oraz PPSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowej kwestii procesowej związanej ze skutecznym reprezentowaniem strony w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i podatników.
“Pełnomocnictwo złożone przed wszczęciem postępowania? Sąd Najwyższy: nieskuteczne!”
Dane finansowe
WPS: 1503 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.