I FSK 2181/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) oraz poprzedzające ją decyzje, które opierały się na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z powodu wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że przesłanki do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zostały spełnione i postępowanie karnoskarbowe nie miało charakteru instrumentalnego. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego. Analiza chronologii wydarzeń wykazała, że choć postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte na 14 miesięcy przed upływem terminu przedawnienia, a zarzuty postawiono na 10 miesięcy przed jego upływem, to jednak brak wystarczającego materiału dowodowego na dzień wszczęcia postępowania, długotrwałe (ponad 4 lata) zawieszenie postępowania bez realnej aktywności organów, a także późniejsze prawomocne umorzenie postępowania karnego, świadczą o instrumentalnym charakterze wszczęcia postępowania karnoskarbowego. NSA uznał, że takie działanie organów narusza zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.) i prowadzi do naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów administracji w części dotyczącej grudnia 2006 r. i umorzył postępowanie w tym zakresie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zasady zaufania do organów podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe było długotrwale zawieszone i ostatecznie umorzone, a organy podatkowe nie wykazały wystarczającej aktywności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego, które następnie zostało zawieszone na długi okres i ostatecznie umorzone, może skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte w sposób instrumentalny, wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a nie w celu realizacji celów postępowania karnoskarbowego.
Uzasadnienie
Długotrwałe zawieszenie postępowania karnoskarbowego bez realnej aktywności organów, brak wystarczającego materiału dowodowego na dzień wszczęcia oraz późniejsze prawomocne umorzenie postępowania karnego świadczą o instrumentalnym charakterze jego wszczęcia, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych i prowadzi do przedawnienia zobowiązania.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek badać, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie zostało wykorzystane jedynie do wstrzymania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy administracyjne mają obowiązek badać, czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c O.p. mieści się w granicach kontroli legalności decyzji podatkowej przez sąd administracyjny. Analiza okoliczności sprawy pozwala ustalić, czy instytucja wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie została wykorzystana jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Przepisy (9)
Główne
O.p. art. 70 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Zawieszenie to nie może być instrumentalne.
Pomocnicze
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek sądu administracyjnego do wykonania wskazań prawnych sądu drugiej instancji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k.s. art. 114a
Kodeks karny skarbowy
Możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania karnoskarbowego ze względu na prowadzoną kontrolę podatkową lub inne postępowanie, ale nie może być wykorzystywane do rozciągania terminów przedawnienia.
k.p.k. art. 2 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nakaz rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie.
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania karnoskarbowego miało charakter instrumentalny i służyło jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. • Długotrwałe zawieszenie postępowania karnoskarbowego bez realnej aktywności organów narusza zasadę zaufania do organów podatkowych. • Organ nie wykonał zaleceń WSA dotyczących wyjaśnienia charakteru postępowania karnoskarbowego.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie zostało dokonane dla pozoru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia • brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania • zawieszenie postępowania na podstawie art.114a k.k.s. nie może być wykorzystywane do "rozciągania" ustawowych terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych • bierna postawa organów śledczych w tej kwestii [...] uzasadnia ocenę, iż wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter wyłącznie instrumentalny
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
członek
Marek Olejnik
sprawozdawca
Sylwester Golec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zasady zaufania do organów podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karnoskarbowe było długotrwale zawieszone i ostatecznie umorzone, a organy podatkowe nie wykazały wystarczającej aktywności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak organy państwa mogą nadużywać procedur prawnych do obejścia terminów przedawnienia, co jest istotne dla każdego podatnika. Pokazuje również, jak sądy administracyjne mogą korygować takie działania.
“Czy postępowanie karne może wiecznie zawieszać przedawnienie podatku? NSA odpowiada: nie, jeśli jest tylko formalnością!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.