I FSK 184/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za październik 2020 r. Skarżąca zarzucała DIAS brak działań przez ponad 15 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, wskazując, że DIAS wielokrotnie wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy, powołując się na jej skomplikowany charakter i konieczność analizy obszernego materiału dowodowego. Sąd uznał, że DIAS dopełnił formalnych obowiązków, wydając postanowienia o przedłużeniu terminu zgodnie z art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, co wyłączało stan bezczynności. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym konstytucyjnej zasady państwa prawa, poprzez błędne uznanie braku bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kontrola sądu w sprawach o bezczynność ogranicza się do ustalenia, czy organ podjął jakiekolwiek działania w prawnie ustalonym terminie, a nie do oceny merytorycznej poprawności tych działań. Wskazano, że długotrwałość postępowania mogła być podstawą do skargi na przewlekłość, co zostało już stwierdzone w innej sprawie dotyczącej tej spółki. NSA uznał, że DIAS nie pozostawał w bezczynności, ponieważ zakończył postępowanie odwoławcze wydaniem decyzji, a wydawanie postanowień o przedłużeniu terminu było zgodne z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w zakresie rozróżnienia między bezczynnością a przewlekłością postępowania oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach o bezczynność organu.
Orzeczenie dotyczy specyfiki skargi na bezczynność organu i nie przesądza o merytorycznej poprawności działań organu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy pozostaje w bezczynności, jeśli wydaje postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, mimo że postępowanie trwa długo?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nie pozostaje w bezczynności, jeśli wydaje postanowienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy zgodnie z przepisami, nawet jeśli postępowanie jest długotrwałe. Kontrola sądu w takich przypadkach ogranicza się do ustalenia, czy organ podjął jakiekolwiek działania, a nie do oceny ich merytorycznej poprawności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wydawanie przez organ postanowień o przedłużeniu terminu na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, wraz z informowaniem strony o przyczynach, spełnia formalne obowiązki i wyłącza stan bezczynności. Sąd nie bada merytorycznej poprawności tych postanowień ani długości postępowania w kontekście skargi na bezczynność.
Jaki jest zakres kontroli sądu administracyjnego w przypadku skargi na bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres kontroli sądu ogranicza się do ustalenia, czy organ rzeczywiście podjął stosowne działania w prawnie ustalonym terminie, a nie do oceny merytorycznej i procesowej poprawności tych działań.
Uzasadnienie
Celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie podjęcia określonych działań lub wydania rozstrzygnięcia. Sąd bada jedynie fakt podjęcia czynności, a nie ich prawidłowość, która może być weryfikowana w innych trybach.
Czy długotrwałe prowadzenie postępowania odwoławczego przez organ podatkowy może stanowić podstawę do skargi na przewlekłość?
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwałe prowadzenie postępowania odwoławczego, jeśli jest nieefektywne lub oparte na ogólnikowych wyjaśnieniach, może stanowić podstawę do skargi na przewlekłość postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w analizowanej sprawie stwierdzono przewlekłość postępowania w innym wyroku, co potwierdza, że choć nie było bezczynności, to postępowanie było prowadzone w sposób nieefektywny.
Przepisy (18)
Główne
O.p. art. 140 § 1
Ordynacja podatkowa
Wydanie postanowienia o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, wraz z podaniem przyczyn i zawiadomieniem strony, spełnia formalne obowiązki organu i wyłącza stan bezczynności.
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów prawa materialnego.
Pomocnicze
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 139 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądu administracyjnego, w tym skarga na bezczynność.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie bezczynności lub przewlekłości.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydawanie przez organ postanowień o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 140 § 1 O.p. wyłącza stan bezczynności. • Kontrola sądu w sprawach o bezczynność ogranicza się do ustalenia, czy organ podjął jakiekolwiek działania, a nie do oceny ich merytorycznej poprawności.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ wydawane postanowienia o przedłużeniu terminu były pozorne, a organ nie podejmował faktycznych działań. • Błędne uznanie przez WSA, że wydawanie postanowień przedłużających termin wyłącza stan bezczynności. • Naruszenie konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa poprzez błędną wykładnię przepisów o bezczynności.
Godne uwagi sformułowania
Zakres sądowej kontroli skargi w tym zakresie sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie dokonał powyższych działań. • Poza zakresem kontroli Sądu pozostaje prawna poprawność czynności załatwiających zgłoszone żądanie. • Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. • Przedmiotowa sprawa nie była jedyną, realizowaną przez pracownika prowadzącego. W okresie od czerwca do października 2022 r., pracownik prowadzący analizował równocześnie około 16 spraw odwoławczych.
Skład orzekający
Sylwester Golec
przewodniczący
Mariusz Golecki
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w zakresie rozróżnienia między bezczynnością a przewlekłością postępowania oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach o bezczynność organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki skargi na bezczynność organu i nie przesądza o merytorycznej poprawności działań organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – bezczynności organów administracji, co jest częstym problemem dla podatników. Wyjaśnia, kiedy organ jest faktycznie bezczynny, a kiedy jedynie jego działania są opieszałe.
“Czy organ podatkowy zwleka z decyzją? NSA wyjaśnia, kiedy to bezczynność, a kiedy tylko przewlekłość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.