I FSK 1756/24Wyłączenie sędziego NSA neo krs
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego NSA Marka Olejnika został złożony przez spółkę C. Sp. z o.o. Sp.k. w P. w sprawie dotyczącej skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jako podstawę wniosku wskazano art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, argumentując, że powołanie sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. oraz jego akceptacja dla budzącego wątpliwości stanu prawnego tego organu, rodzą uzasadnioną wątpliwość co do jego niezależności i bezstronności. Spółka powołała się również na art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPC, sugerując potrzebę przeprowadzenia testu bezstronności na podstawie prawa UE. Sędzia Marek Olejnik złożył oświadczenie, w którym zaprzeczył istnieniu okoliczności budzących wątpliwości co do jego bezstronności, podkreślając swoje wieloletnie doświadczenie w prawie finansowym i orzekaniu zgodnie z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I FPS 3/22), która stwierdza, że zakres art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego. Sąd odwołał się również do orzecznictwa TSUE (wyrok z 24 marca 2026 r., C-521/21), zgodnie z którym sam fakt powołania przez organ niegwarantujący wystarczającej niezależności nie wyklucza uznania sądu za niezawisły i bezstronny, jeśli nie zachodzą inne istotne okoliczności podważające te cechy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście powołania przez neo-KRS i orzecznictwa TSUE.
Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu P.p.s.a. i uchwały NSA, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach prawnych. Kluczowe jest odniesienie do uchwały I FPS 3/22.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powołanie sędziego sądu administracyjnego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. stanowi samoistną podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania z uwagi na uzasadnioną wątpliwość co do jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego przez neo-KRS nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania, jeśli nie zachodzą inne istotne okoliczności podważające jego niezawisłość i bezstronność.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale poszerzonego składu sądu, która wyklucza badanie okoliczności powołania sędziego w ramach wniosku o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Sąd odwołał się również do orzecznictwa TSUE, które dopuszcza uznanie sądu za niezawisły i bezstronny mimo procedury nominacyjnej budzącej wątpliwości, jeśli nie ma innych istotnych czynników podważających te cechy.
Jaki jest zakres zastosowania art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście badania niezawisłości i bezstronności sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zakres przedmiotowy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA (I FPS 3/22), która jest wiążąca dla składów orzekających i stanowi, że badanie okoliczności powołania sędziego nie mieści się w ramach art. 19 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zakres tego przepisu nie obejmuje badania okoliczności powołania sędziego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
P.u.s.a. art. 5a § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu.
P.u.s.a. art. 5a § 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony.
P.u.s.a. art. 5a § 13
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uwzględniając wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności, sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy.
P.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
Przepisy wprowadzające art. 5a P.u.s.a.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała składu siedmiu sędziów NSA (I FPS 3/22) wykluczająca badanie okoliczności powołania sędziego w ramach art. 19 P.p.s.a. • Orzecznictwo TSUE dopuszczające uznanie sądu za niezawisły i bezstronny mimo procedury nominacyjnej budzącej wątpliwości, jeśli nie ma innych istotnych czynników podważających te cechy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja strony skarżącej oparta na powołaniu sędziego przez neo-KRS jako podstawie do wyłączenia z uwagi na wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. • Argumentacja strony skarżącej odwołująca się do prawa UE i Konstytucji RP w celu wykazania naruszenia prawa do rzetelnego procesu.
Godne uwagi sformułowania
Zakres przedmiotowy normy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu. • Art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za "niezawisły i bezstronny sąd" składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego.
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w sądach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście powołania przez neo-KRS i orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu P.p.s.a. i uchwały NSA, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach prawnych. Kluczowe jest odniesienie do uchwały I FPS 3/22.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii ustrojowych sądownictwa i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Czy powołanie przez neo-KRS automatycznie dyskwalifikuje sędziego? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.