Orzeczenie · 2026-04-03

I FSK 1548/25Oddalenie skargi kasacyjnej podatek akcyzowy 60

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-03
NSAPodatkoweWysokansa
podatek akcyzowysamochody osobowenabycie wewnątrzwspólnotowewartość pojazdupodstawa opodatkowaniaorgan podatkowyskarżącyskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym. Podatnik kwestionował sposób ustalenia podstawy opodatkowania dla samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, 9 i 11 ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący argumentował, że dokument 'Maryland Certificate of Salvage' powinien być podstawą do określenia wartości pojazdu, a zadeklarowana przez niego kwota mieściła się w średniej wartości rynkowej. Kwestionował również zastosowanie procedury określania podstawy opodatkowania przez organ, twierdząc, że podał uzasadnione przyczyny zaniżenia wartości. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym pominięcie dowodów i brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 180, 122, 187, 191, 194 o.p.) nie są zasadne. Organy podatkowe przeprowadziły wnikliwe postępowanie dowodowe, a przedłożone przez skarżącego dowody zostały ocenione. Sąd podkreślił, że dokument z USA nie określa wartości pojazdu ani dokładnego stopnia uszkodzeń. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że zadeklarowana przez skarżącego wartość pojazdu znacząco odbiegała od wartości rynkowej, co uzasadniało zastosowanie procedury z art. 104 ust. 8 u.p.a. Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'znacznego odstępstwa' od średniej wartości rynkowej powinno być interpretowane jako istotne odstępstwo, a w orzecznictwie przyjmuje się próg około 30%. W tej sprawie rozbieżności między ceną sprzedaży, fakturą zakupu a deklaracją podatkową wskazywały na celowe zaniżenie. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia art. 104 ust. 11 u.p.a., wskazując, że ustalenie średniej wartości rynkowej następuje na podstawie cen krajowych, a dowody dotyczące kosztów naprawy nie wpływają na ustalenie wartości pojazdu w momencie nabycia. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym dla pojazdów nabyte wewnątrzwspólnotowo, zwłaszcza w przypadkach zaniżania wartości i stosowania procedury z art. 104 ust. 8 u.p.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego z USA i interpretacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy dokument 'Maryland Certificate of Salvage', stwierdzający szkodę większą niż 75% wartości rynkowej, może stanowić podstawę do określenia średniej wartości rynkowej samochodu osobowego na potrzeby podatku akcyzowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dokument ten nie może być podstawą do określenia wartości pojazdu, gdyż nie wskazuje ani jego wartości, ani dokładnego stopnia uszkodzeń w relacji do wartości.

Uzasadnienie

Dokument z USA jest dokumentem urzędowym stwierdzającym własność i kategoryzującym pojazd jako uszkodzony, ale nie określa jego wartości ani dokładnego zakresu uszkodzeń.

Kiedy organ podatkowy jest uprawniony do zastosowania procedury określenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym na podstawie art. 104 ust. 8 i 9 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku znacznego odstępstwa zadeklarowanej wartości od wartości rynkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ jest uprawniony do zastosowania tej procedury, gdy zadeklarowana wartość znacząco odbiega od wartości rynkowej i podatnik nie przedstawi uzasadnionych przyczyn takiego odstępstwa.

Uzasadnienie

Znaczne odstępstwo od średniej wartości rynkowej to odstępstwo istotne, a podane przez podatnika przyczyny nie uzasadniały zaniżenia wartości pojazdu, co potwierdziły rozbieżności między ceną sprzedaży, fakturą zakupu a deklaracją podatkową.

Jak należy ustalić średnią wartość rynkową samochodu osobowego na potrzeby podatku akcyzowego zgodnie z art. 104 ust. 11 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Średnia wartość rynkowa jest ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym średniej ceny samochodu tej samej marki, modelu, rocznika i o przybliżonym stanie technicznym, z uwzględnieniem korekt dotyczących wyposażenia i stanu technicznego.

Uzasadnienie

Niedopuszczalne są korekty nie dotyczące stanu technicznego pojazdu lub jego wyposażenia, a dowody zakupu części zamiennych służą wykazaniu uszkodzeń obniżających wartość, a nie ustaleniu wartości pojazdu jako takiej.

Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje, gdy uzasadnienie wyroku WSA umożliwia kontrolę instancyjną, mimo że strona nie zgadza się z merytoryczną poprawnością stanowiska sądu?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie następuje, gdy uzasadnienie jest kompletne i umożliwia kontrolę instancyjną, a zarzut dotyczy jedynie niezgody strony z merytoryczną oceną sądu.

Uzasadnienie

Wadliwość uzasadnienia może być podstawą zarzutu kasacyjnego tylko wtedy, gdy uniemożliwia kontrolę instancyjną; sama niezgoda strony z merytoryczną poprawnością nie świadczy o wadliwości uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (44)

Główne

u.p.a. art. 104 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawą opodatkowania jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, z zastrzeżeniem sytuacji, gdy podstawą jest średnia wartość rynkowa pomniejszona o VAT i akcyzę.

u.p.a. art. 104 § ust. 8-11

Ustawa o podatku akcyzowym

Procedura określania podstawy opodatkowania przez organ w przypadku znacznego odstępstwa zadeklarowanej wartości od wartości rynkowej, gdy podatnik nie przedstawi uzasadnionych przyczyn.

u.p.a. art. 104 § ust. 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja średniej wartości rynkowej samochodu osobowego jako wartości ustalanej na podstawie notowanej na rynku krajowym średniej ceny samochodu tej samej marki, modelu, rocznika i o przybliżonym stanie technicznym.

u.p.a. art. 104 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

u.p.a. art. 104 § ust. 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Średnia wartość rynkowa samochodu osobowego.

u.p.a. art. 104 § ust. 8

Ustawa o podatku akcyzowym

Procedura określania podstawy opodatkowania przez organ.

u.p.a. art. 104 § ust. 9

Ustawa o podatku akcyzowym

Możliwość określenia podstawy opodatkowania w razie nieudzielenia odpowiedzi lub niewskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ciężar dowodzenia na organach podatkowych.

o.p. art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dopuszczalność wszelkich dowodów.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

o.p. art. 194

Ordynacja podatkowa

Dowody urzędowe.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 8-11

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 11

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 8

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 9

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. 2023 poz. 1542 art. 104 § ust. 11

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm. art. 194

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2024 poz. 935 z późn. zm. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.a. art. 101 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Zastrzeżenie dotyczące podstawy opodatkowania, które nie miało zastosowania w sprawie.

o.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Niedające się usunąć wątpliwości co do przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 188

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umorzenie postępowania.

Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm. art. 2a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego tj. art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dokument 'Maryland Certificate of Salvage' nie może być podstawą określenia średniej wartości rynkowej pojazdu. • Naruszenie prawa materialnego tj. art. 104 ust. 11 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że Skarżący błędnie określił wartość pojazdu. • Naruszenie prawa materialnego tj. art. 104 ust. 8 w zw. z ust. 9 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organy podatkowe były uprawnione do zastosowania procedury określenia podstawy opodatkowania. • Naruszenie prawa materialnego tj. art. 104 ust. 8 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wysokość opodatkowania została określona przez Skarżącego na kwotę 1.510 USD czy też 3.550 USD, podczas gdy w złożonej deklaracji wysokość opodatkowania została określona na kwotę 3.991 USD. • Naruszenie prawa materialnego tj. art. 104 ust. 11 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że stan techniczny pojazdu i uzasadnienie jego naprawy należy wykazać dowodami zakupu elementów, części zamiennych. • Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 180 § 1 o.p. poprzez pominięcie dostarczonych przez Skarżącego dowodów. • Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku. • Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego. […]

Godne uwagi sformułowania

znaczny odstępstwo od średniej wartości rynkowej • podstawa opodatkowania określona w sposób wskazany w art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. odbiegała znacznie i bez uzasadnionej przyczyny od wartości rynkowej tego samochodu na rynku nabycia • cena pojazdu wraz z kolejnymi sprzedażami zamiast rosnąć spadała, co wskazuje na celowe zaniżenie kwoty na fakturze zakupu • kwota wskazana w deklaracji podatkowej została ustalona przez Skarżącego arbitralnie i w oderwaniu zarówno od wartości rynkowej pojazdu na rynku nabycia, jak i dokumentów źródłowych dotyczących ceny jego nabycia

Skład orzekający

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

członek

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym dla pojazdów nabyte wewnątrzwspólnotowo, zwłaszcza w przypadkach zaniżania wartości i stosowania procedury z art. 104 ust. 8 u.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego z USA i interpretacji przepisów dotyczących podatku akcyzowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania wartości pojazdu do celów podatkowych, co jest częstym zagadnieniem w obrocie samochodami używanymi, zwłaszcza importowanymi.

“Jak uniknąć wyższych podatków akcyzowych przy imporcie auta? NSA wyjaśnia, kiedy organy mogą zakwestionować Twoją wycenę.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst