I FSK 1473/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Łodzi w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe w 2015 i 2016 roku. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej (dotyczących przedawnienia) oraz ustawy o VAT (dotyczących prawa do odliczenia VAT naliczonego od faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji). Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędnej oceny dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd w pełni zaakceptował stanowisko WSA w Łodzi, potwierdzając, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało charakteru instrumentalnego i służyło zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Podkreślono, że sądy administracyjne mają prawo badać przesłanki zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. NSA uznał również, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny, a zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i analiza przepływów finansowych, potwierdzał fikcyjność transakcji i świadomy udział skarżącej w oszukańczym procederze. Sąd uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego od zakwestionowanych faktur, a orzeczenie o obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ustawy o VAT było uzasadnione. Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również uznano za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zasady prawa do odliczenia VAT naliczonego od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego wytyczne dotyczące oceny instrumentalności postępowania karnoskarbowego i fikcyjności transakcji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego może być uznane za instrumentalne, służące wyłącznie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karnoskarbowe było prowadzone realnie, z przedstawieniem zarzutów i podjęciem działań procesowych, a moment jego wszczęcia nie był bliski dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
NSA odwołał się do uchwały 7 sędziów NSA I FPS 1/21, wskazując, że sądy administracyjne badają przesłanki zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W tej sprawie wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie było bliskie dacie przedawnienia, a postępowanie to było realnie prowadzone, co wyklucza jego instrumentalny charakter.
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwot podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły fikcyjność spornych faktur VAT i świadomy udział skarżącej w oszukańczym procederze. Podkreślono, że prawo do odliczenia VAT naliczonego wymaga, aby faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje, a w tym przypadku tak nie było.
Czy materiały pochodzące z innych postępowań, w których strona nie brała czynnego udziału, mogą być traktowane jako dowód w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, materiały te należy traktować jako dowód w rozumieniu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, który podlega ocenie organu podatkowego wraz z innymi dowodami zebranymi w sprawie.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych. Strona miała zagwarantowane prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym z materiałami pochodzącymi od innych organów, i miała możliwość wypowiedzenia się w tej kwestii.
Przepisy (38)
Główne
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 86 § ust. 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 108 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 70c
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 2a
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 21 § § 3a
Ordynacja podatkowa
ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 7 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 15 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 3 § § 1, § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 138
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 122
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 191
Ordynacja podatkowa
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
k.k.s. art. 113 § § 1
Kodeks postępowania karnego skarbowego
k.k.s. art. 62 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 6 § § 2
Kodeks karny skarbowy
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 273
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało charakteru instrumentalnego. • Organy podatkowe prawidłowo ustaliły fikcyjność faktur VAT. • Skarżąca była świadomym uczestnikiem oszukańczego procederu. • Materiały z innych postępowań mogą być dowodem w sprawie. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia. • Zarzut naruszenia przepisów ustawy o VAT dotyczących prawa do odliczenia VAT naliczonego. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny dowodów. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych • nie miało na celu wyłącznie zawieszenie biegu przedawnienia • świadomym uczestnikiem oszukańczego procederu • nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego • zasada otwartego katalogu środków dowodowych
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący sprawozdawca
Izabela Najda-Ossowska
członek
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zasady prawa do odliczenia VAT naliczonego od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego wytyczne dotyczące oceny instrumentalności postępowania karnoskarbowego i fikcyjności transakcji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw VAT i interpretacji przepisów o przedawnieniu, co jest istotne dla wielu podatników i profesjonalistów. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące prawa do odliczenia VAT.
“Fikcyjne faktury VAT i sztuczne przedłużanie terminu: NSA rozstrzyga kluczowe wątpliwości podatników.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.