Orzeczenie · 2013-10-17

I FSK 1455/12Uchylenie wyroku spółka cywilna VAT 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2013-10-17
NSAPodatkoweWysokansa
VATspółka cywilnadziałalność gospodarczapodatnikodpowiedzialność podatkowapostępowanie podatkowekontrola skarbowadowodyuzasadnienie decyzji

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję organu podatkowego dotyczącą podatku od towarów i usług za lipiec 2007 r. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący J. B. i S. P. prowadzili działalność gospodarczą wspólnie w formie spółki cywilnej, co skutkowało błędnym określeniem podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 191) i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 141 § 4). Sąd kasacyjny stwierdził, że materiał dowodowy nie potwierdzał istnienia spółki cywilnej, a sąd pierwszej instancji błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na spekulacjach, pomijając wymóg zawarcia umowy spółki cywilnej (art. 860 Kc) i brak dowodów na wolę stron jej zawarcia. Sąd kasacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując, że należy rozważyć, czy skarżący prowadził działalność samodzielnie, czy też firmował działalność innych osób.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że samo prowadzenie wspólnych działań gospodarczych i wnoszenie wkładów nie jest wystarczające do uznania istnienia spółki cywilnej, jeśli brak jest dowodów na zawarcie umowy spółki. Podkreślenie wymogów formalnych i dowodowych przy ustalaniu istnienia spółki cywilnej w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących spółki cywilnej w kontekście podatku VAT. Wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego w każdej indywidualnej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo przyjął istnienie spółki cywilnej między dwoma podmiotami na podstawie analizy ich działań, w sytuacji gdy brak było jednoznacznych dowodów na zawarcie umowy spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji błędnie przyjął istnienie spółki cywilnej bez wystarczających dowodów na zawarcie umowy, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji skupił się na czynnościach faktycznych i wkładach, pomijając kluczowy wymóg istnienia umowy spółki cywilnej, na którą brak było dowodów w materiale sprawy. Analiza zeznań stron nie wykazała woli zawarcia takiej umowy.

Czy organ podatkowy prawidłowo określił J. B. jako jedynego podatnika podatku VAT, czy też powinien był uznać, że podatnikiem była spółka cywilna utworzona przez J. B. i S. P.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ podatkowy prawidłowo uznał J. B. za podatnika, ponieważ brak było dowodów na istnienie spółki cywilnej między nim a S. P.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż organ podatkowy naruszył przepisy dotyczące definicji podatnika (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT) i określenia zobowiązania podatkowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), ponieważ nie istniały podstawy do uznania spółki cywilnej za podatnika.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo przedstawił stan faktyczny i podstawy prawne rozstrzygnięcia, czy też naruszył przepisy dotyczące sporządzenia uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji naruszył przepisy dotyczące sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ jego argumentacja nie znajdowała oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał zarzut naruszenia art. 133 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. za zasadny, wskazując, że wyrok sądu pierwszej instancji był sprzeczny ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a jego uzasadnienie nieprawidłowo przedstawiło stan sprawy i podstawę prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej.

O.p. art. 191 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

P.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach zebranego materiału dowodowego.

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku.

k.c. art. 860 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Umowa spółki, zobowiązanie do dążenia do wspólnego celu gospodarczego, forma pisemna umowy.

Pomocnicze

O.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

Decyzja nie zawiera właściwego uzasadnienia.

O.p. art. 115

Ordynacja podatkowa

Orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich.

O.p. art. 199a § 3

Ordynacja podatkowa

Ustalenie istnienia stosunku prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął istnienie spółki cywilnej bez wystarczających dowodów na zawarcie umowy. • Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. • Organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

zasadnicza kontrowersja (...) dotyczyła ustalenia strony podmiotowej (osoby podatnika) • Sąd I instancji skupił się bowiem wyłącznie na czynnościach podejmowanych przez rzekomych wspólników w okresie założenia i prowadzenia działalności gospodarczej nie wskazując w żaden sposób na okoliczności, które potwierdzałyby, że takowa umowa została między nimi zawarta. • nie sposób pominąć wagi zawarcia umowy spółki, którą to okoliczność Sąd w swych rozważaniach pominął. • Sąd nie wskazał na materiał dowodowy, z którego miałaby wynikać chociażby wola stron zawarcia takiej umowy • Sąd mógł ewentualnie wskazać konieczność wystąpienia przez organy podatkowe o ustalenie istnienia stosunku prawnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Krystyna Chustecka

sprawozdawca

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że samo prowadzenie wspólnych działań gospodarczych i wnoszenie wkładów nie jest wystarczające do uznania istnienia spółki cywilnej, jeśli brak jest dowodów na zawarcie umowy spółki. Podkreślenie wymogów formalnych i dowodowych przy ustalaniu istnienia spółki cywilnej w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących spółki cywilnej w kontekście podatku VAT. Wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego w każdej indywidualnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne zawarcie umowy i posiadanie dowodów na jej istnienie, nawet w przypadku działalności gospodarczej, która wydaje się być wspólna. Jest to istotne dla zrozumienia odpowiedzialności podatkowej.

“Czy wspólne działanie to już spółka? NSA wyjaśnia, dlaczego brak umowy to ryzyko podatkowe.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst