Orzeczenie · 2025-10-17

I FSK 1397/22Oddalenie skargi kasacyjnej VAT uchybienie terminu

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-17
NSAPodatkoweWysokansa
VATdoręczenieterminodwołaniepełnomocnictwośmierć pełnomocnikadoręczenie zastępczeskarga kasacyjnaOrdynacja podatkowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki N. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Problem wynikał z doręczenia decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej (doręczenie zastępcze) po śmierci pełnomocnika spółki. Spółka argumentowała, że doręczenie było nieskuteczne, a termin do wniesienia odwołania powinien zostać przywrócony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że śmierć pełnomocnika nie powoduje zawieszenia biegu terminu do wniesienia odwołania. Sąd uznał, że doręczenie zastępcze było skuteczne, a ponieważ odwołanie nie zostało wniesione w ustawowym terminie, organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu. NSA odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania i Konstytucji RP, wskazując na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez Sąd I instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w przypadku śmierci pełnomocnika oraz biegu terminów procesowych w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci pełnomocnika i zastosowania art. 150 O.p. w kontekście podatkowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli pełnomocnik strony zmarł przed doręczeniem, a decyzja została wysłana na adres spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, ponieważ śmierć pełnomocnika nie powoduje zawieszenia biegu terminu do wniesienia odwołania, a przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego dopuszczają takie doręczenie w przypadku braku skutecznego doręczenia bezpośredniego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że śmierć pełnomocnika wygasza jego umocowanie, ale nie zawiesza biegu terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji, gdy doręczenie bezpośrednie nie było możliwe, zastosowanie art. 150 O.p. było uzasadnione, a brak wniesienia odwołania w terminie skutkował stwierdzeniem uchybienia terminu.

Czy w przypadku śmierci pełnomocnika strony, termin do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej ulega zawieszeniu do czasu ustanowienia nowego pełnomocnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć pełnomocnika nie powoduje zawieszenia biegu terminu do wniesienia odwołania. Termin biegnie od daty skutecznego doręczenia decyzji, w tym również w trybie doręczenia zastępczego.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił argumentację strony, że śmierć pełnomocnika zawiesza bieg terminu. Powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej i Kodeksu cywilnego, stwierdził, że umocowanie pełnomocnika wygasa, ale nie wpływa to na bieg terminów procesowych, które rozpoczynają się od skutecznego doręczenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną N. sp. z o.o.

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 150

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Doręczenie zastępcze jest skuteczne, gdy doręczenie bezpośrednie nie powiodło się.

O.p. art. 228 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy jest obowiązany stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

O.p. art. 228 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania jest ostateczne.

k.c. art. 101 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Umocowanie pełnomocnika wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że inaczej zastrzeżono.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

O.p. art. 138o

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

W zakresie nieuregulowanym w rozdziale 3a stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie zastępcze w trybie art. 150 O.p. jest skuteczne mimo śmierci pełnomocnika. • Śmierć pełnomocnika nie zawiesza biegu terminu do wniesienia odwołania. • Organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny.

Odrzucone argumenty

Doręczenie zastępcze było nieskuteczne z powodu śmierci pełnomocnika. • Termin do wniesienia odwołania powinien zostać przywrócony. • Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie odnosząc się do wszystkich zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób zatem podzielić sposobu rozumowana Strony, zaprezentowanego w jej skardze kasacyjnej. • sprowadza się on do przekonania, że skoro jej pełnomocnik procesowy zmarł jeszcze przed wydaniem decyzji nieostatecznej i – co oczywiste – przed jej doręczeniem Skarżącemu, to na skutek śmierci tego reprezentanta Podatnika termin do wniesienia odwołania w swoisty sposób został zawieszony do czasu ujawnienia się nowego pełnomocnika procesowego tego podmiotu.

Skład orzekający

Adam Nita

sprawozdawca

Danuta Oleś

członek

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w przypadku śmierci pełnomocnika oraz biegu terminów procesowych w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci pełnomocnika i zastosowania art. 150 O.p. w kontekście podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – skutków śmierci pełnomocnika dla biegu terminów i doręczeń, co jest częstym problemem praktycznym.

“Śmierć pełnomocnika nie wstrzymuje biegu terminu do odwołania – NSA wyjaśnia zasady doręczeń zastępczych.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst