I FSK 1309/23Odliczenie VAT puste faktury brak staranności 13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki cywilnej E. R., J. R. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za 2018 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez A. sp. z o.o. i H. sp. z o.o., uznając je za puste, tj. nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. WSA w Gdańsku oddalił skargę spółki, podzielając ustalenia organów podatkowych. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym niezebranie materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a także naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że spółka nie dołożyła należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, których obroty stanowiły 60% jej działalności. Brak weryfikacji w rejestrach, brak umów, płatności na rachunek innego podmiotu oraz informacje o problemach kontrahentów (postępowania egzekucyjne, wykreślenie z rejestru VAT, inny profil działalności) wskazywały na świadomość lub możliwość wiedzy o udziale w oszustwie VAT. NSA powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym podatnik wiedzący lub powinni wiedzieć o udziale w transakcji związanej z oszustwem VAT, powinien zostać uznany za biorącego udział w tym oszustwie. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i pozwoliło na kontrolę instancyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych i TSUE w zakresie obowiązku należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w VAT, konsekwencji braku tej staranności oraz możliwości odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku udziału w oszustwie podatkowym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie transakcje z nierzetelnymi kontrahentami stanowiły znaczną część obrotu podatnika. Interpretacja obowiązku należytej staranności może być różnie stosowana w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podatnik dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, gdy transakcje z nimi stanowiły znaczną część jego obrotu, a kontrahenci okazali się nierzetelni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie dochował należytej staranności, co uzasadnia odmowę prawa do odliczenia VAT.
Uzasadnienie
Skarżąca nie zweryfikowała swoich kontrahentów w sposób wystarczający, mimo że transakcje z nimi stanowiły 60% jej obrotu. Brak weryfikacji w rejestrach, brak umów, płatności na rachunek innego podmiotu oraz informacje o problemach kontrahentów wskazywały na brak należytej staranności i możliwość wiedzy o udziale w oszustwie VAT.
Czy odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów przez organ podatkowy, gdy organ uznał stan faktyczny za wystarczająco wyjaśniony innymi dowodami, stanowi naruszenie przepisów postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli odmowa jest uzasadniona i nie narusza zasady obiektywizmu, a dowody dotyczą tezy już stwierdzonej lub są nieprzydatne.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że okoliczności, na które wskazywała skarżąca, zostały wystarczająco wyjaśnione innymi dowodami. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka D. T. była uzasadniona, gdyż S. D. faktycznie prowadził sprawy spółek, a jego zeznania zostały już złożone. Wezwania do D. T. i E. K. pozostały bez odpowiedzi.
Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wadliwe z powodu pominięcia istotnych zarzutów i twierdzeń strony skarżącej?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie zawierało wszystkie istotne elementy i pozwoliło na kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Zarzuty dotyczące braku badania ksiąg podatkowych spółki A. i braku sprawdzenia dokumentów źródłowych zostały odniesione w kontekście braku odpowiedzi na wezwania organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku faktur, które nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
O.p. art. 121
Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Odmowa przeprowadzenia dowodu.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, w tym art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 1 P.u.s.a. poprzez oddalenie skargi i nieuchylenie decyzji organu II instancji na skutek nieuwzględnienia zarzutów i wad postępowania podatkowego. • Naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania (art. 121, 122, 187 § 1, 188, 191 O.p.) polegające na niezebraniu i nierozważeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego, odmowie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów oraz dokonaniu ustaleń faktycznych w sposób dowolny. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku istotnych zarzutów i twierdzeń zawartych w skardze.
Godne uwagi sformułowania
faktury te to tzw. puste faktury, które nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych • skarżąca nie działała w dobrej wierze (nie dołożyła należytej staranności w doborze kontrahentów) • skarżąca zaniechała podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu sprawdzenie choćby formalnej poprawności działania swoich kontrahentów • nie sposób zasadnie bronić tezy, że skarżąca działała w dobrej wierze • zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe • podniesione przez skarżącą zarzuty skargi kasacyjnej stanowią powielenie argumentacji podnoszonej w postępowaniu podatkowym i w skardze do Sądu pierwszej instancji • podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć, że poprzez swoje nabycie uczestniczy w transakcji związanej z oszustwem w zakresie VAT, powinien zostać uznany dla celów dyrektywy 2006/112 za biorącego udział w tym oszustwie • skarżąca nie dochowała należytej staranności w doborze swoich kontrahentów • takie postępowanie rażąco odbiega od typowych warunków rynkowych i dowodzi braku należytej staranności
Skład orzekający
Janusz Zubrzycki
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Małgorzata Niezgódka - Medek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych i TSUE w zakresie obowiązku należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w VAT, konsekwencji braku tej staranności oraz możliwości odmowy prawa do odliczenia VAT w przypadku udziału w oszustwie podatkowym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie transakcje z nierzetelnymi kontrahentami stanowiły znaczną część obrotu podatnika. Interpretacja obowiązku należytej staranności może być różnie stosowana w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur od nierzetelnych dostawców i jasno określa, jakie działania należy podjąć, aby uniknąć odmowy prawa do odliczenia. Jest to kluczowe zagadnienie dla wielu przedsiębiorców.
“Czy Twoi kontrahenci są uczciwi? NSA wyjaśnia, jak nie stracić prawa do odliczenia VAT od pustych faktur.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.