I FSK 1301/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, potwierdzając wyrok WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów podatkowych i umorzył postępowanie w sprawie przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za grudzień 2014 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2015 r. Kluczowym zagadnieniem była ocena, czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego w dniu 26 listopada 2020 r. miało charakter instrumentalny, służąc jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że postępowanie to było pozorne, gdyż organy nie podjęły w jego ramach realnych czynności dowodowych, a jego wszczęcie nastąpiło tuż przed upływem terminu przedawnienia. Dodatkowo, NSA zakwestionował prawidłowość zastosowania przez organy przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym. W konsekwencji, NSA stwierdził, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, a zaskarżona decyzja została wydana po terminie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami wszczęcia postępowań i doręczenia pism. Kluczowa jest ocena instrumentalności postępowania karnoskarbowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego tuż przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bez podjęcia realnych działań dowodowych, może być uznane za instrumentalne i nie skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie karnoskarbowe jest pozorne i służy jedynie zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, nie wywołuje ono skutku prawnego w postaci zawieszenia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak realnych działań dowodowych w postępowaniu karnoskarbowym, jego wszczęcie tuż przed upływem terminu przedawnienia oraz zawiadomienie o zawieszeniu biegu przedawnienia doręczone na krótko przed jego upływem, świadczą o instrumentalnym charakterze tego postępowania. Ocena ta jest kompleksowa i dotyczy wszystkich okresów rozliczeniowych objętych kontrolą.
Jakie są skutki prawne zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym, gdy decyzja zabezpieczająca została wydana na podstawie art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 33 § 2 Op., bieg terminu przedawnienia biegnie dalej od dnia następnego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu (doręczenia decyzji wymiarowej), zgodnie z art. 70 § 7 pkt 4 Op., a nie po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 70 § 7 pkt 5 Op.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organ błędnie zastosował art. 70 § 7 pkt 5 Op., podczas gdy właściwy był art. 70 § 7 pkt 4 Op. Oznacza to, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony do dnia doręczenia decyzji wymiarowej, a nie do dnia zakończenia postępowania zabezpieczającego, co miało istotny wpływ na ustalenie momentu przedawnienia zobowiązania.
Czy zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, dokonane po upływie nominalnego terminu przedawnienia (nawet jeśli termin ten został wydłużony przez inne zdarzenia), wywołuje skutek prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej musi nastąpić przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Op., uwzględniając wszystkie zdarzenia wpływające na jego bieg.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przepisy dotyczące zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jako wyjątki od zasady, powinny być interpretowane ściśle. Wszczęcie postępowania karnego skarbowego po upływie terminu przedawnienia, nawet jeśli termin ten został wydłużony, nie wywołuje skutku zawieszenia, gdyż warunek z art. 70c Op. nie jest spełniony.
Przepisy (44)
Główne
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, jeśli nastąpiło ono przed upływem terminu przedawnienia.
O.p. art. 70 § § 6 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
O.p. art. 70 § § 7 pkt 4
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności (w przypadku zawieszenia na podstawie art. 70 § 6 pkt 4 O.p. - od dnia następującego po dniu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu).
O.p. art. 70 § § 6 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania.
O.p. art. 70 § § 7 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności.
O.p. art. 70c
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy zawiadamia podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego lub o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
O.p. art. 33 § § 2
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy może, w drodze postanowienia, zabezpieczyć wykonanie zobowiązania podatkowego, gdy istnieje uzasadniona obawa, że nie zostanie wykonane, w szczególności gdy podatnik nie wykonuje zobowiązania lub gdy istnieje uzasadniona obawa, że nie zostanie wykonane z uwagi na jego stan majątkowy.
O.p. art. 70 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 7 pkt 5
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
u.VAT art. 5 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o VAT
u.VAT art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa o VAT
u.VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o VAT
u.VAT art. 8 § ust. 1
Ustawa o VAT
u.VAT art. 29 § ust. 1
Ustawa o VAT
O.p. art. 2a
Ordynacja podatkowa
u.VAT art. 86 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o VAT
u.VAT art. 87 § ust. 1 i 2
Ustawa o VAT
u.VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o VAT
u.VAT art. 86 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa o VAT
u.VAT art. 88 § ust. 3a pkt 1 lit. a)
Ustawa o VAT
Dyrektywa 2006/112/WE art. 167
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Dyrektywa 2006/112/WE art. 168 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Dyrektywa 2006/112/WE art. 178 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Dyrektywa 2006/112/WE art. 273
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
TUE art. 3a § ust. 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TWE art. 220
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Traktat Akcesyjny art. 2
Traktat Akcesyjny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja RP
Prawo przedsiębiorców art. 10 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 33a § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
O.p. art. 59 § § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości wskutek przedawnienia.
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Brak realnych działań dowodowych w postępowaniu karnoskarbowym. • Błędne zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym. • Przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o braku instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego. • Argumentacja organu o prawidłowym zastosowaniu przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
Niezgodne z celem wykorzystanie instytucji prawnej (postępowania karno-skarbowego) ma charakter obiektywny. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego po upływie terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., choćby nawet termin ten uległ przesunięciu w związku z innymi zdarzeniami niż wszczęcie postępowania karnego lub karno-skarbowego nie spowoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż nie będzie możliwy do spełnienia warunek, o którym mowa w art. 70c O.p.
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Bartosz Wojciechowski
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem zabezpieczającym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z datami wszczęcia postępowań i doręczenia pism. Kluczowa jest ocena instrumentalności postępowania karnoskarbowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego dla podatników zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i pokazuje, jak sądy oceniają działania organów skarbowych mające na celu 'uratowanie' zobowiązań przed upływem terminu. Jest to przykład walki podatnika z potencjalnie nadużywanymi przez organy procedurami.
“Czy organy skarbowe mogą 'przedłużać' życie zobowiązań podatkowych? NSA rozstrzyga w sprawie przedawnienia VAT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.