I FSK 1240/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 4 listopada 2025 r. uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 1001/21, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za kwiecień i czerwiec 2016 r., gdzie organy podatkowe zarzuciły stronie udział w karuzeli podatkowej i fikcyjnych transakcjach. WSA oddalił skargę strony, uznając, że organy wykazały nielegalny mechanizm i świadomość strony jako brokera. NSA uznał jednak, że uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ nie wykazało w sposób przekonujący, jakie konkretne dowody świadczą o roli brokera i świadomości strony, ani nie zbadało należytej staranności. Sąd kasacyjny podkreślił, że wadliwe uzasadnienie uniemożliwia kontrolę instancyjną i pozbawia stronę możliwości obrony. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA, który ma obowiązek sporządzić uzasadnienie zgodne z wymogami ustawowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.), sposób badania świadomości podatnika w kontekście karuzeli podatkowej i fikcyjnych transakcji, znaczenie należytej staranności w VAT.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego wnioski dotyczące uzasadnienia i badania świadomości mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście zarzutów o udziale strony w karuzeli podatkowej i fikcyjnych transakcjach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie spełnia wymogów art. 141 § 4 p.p.s.a., co uniemożliwia kontrolę instancyjną i pozbawia stronę możliwości obrony.
Uzasadnienie
WSA nie wykazał w sposób jasny i przekonujący, jakie okoliczności świadczą o roli brokera i świadomości strony w nielegalnym procederze, ani nie zbadał należytej staranności, co czyni uzasadnienie wadliwym.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, w szczególności przepisy dotyczące VAT i Ordynacji podatkowej, w sprawie zarzutów o fikcyjne transakcje i udział w karuzeli podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można ocenić prawidłowości ustaleń faktycznych i zastosowania prawa materialnego z powodu wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.
Uzasadnienie
Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA, które nie wyjaśnia podstawy prawnej i stanu faktycznego w sposób umożliwiający kontrolę, uniemożliwia NSA ocenę pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku musi zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną i jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli uniemożliwia kontrolę instancyjną lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie nieujęte w sentencji.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach wyznaczonych jej zarzutami i wnioskami.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pozbawienie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane.
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pozbawienie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w przypadku faktur, które są puste.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania zgodnie z prawem.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność dowodów.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji podatkowej.
o.p. art. 2 § a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie lakonicznego i niespójnego uzasadnienia, które nie pozwala na kontrolę instancyjną i nie wyjaśnia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia w kontekście zarzutów o udziale w karuzeli podatkowej i fikcyjnych transakcjach.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. • nie daje rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia • uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie • nie wykazał w sposób jasny, jednoznaczny i przekonujący sposób funkcjonowania nielegalnego mechanizmu, tzw. karuzeli podatkowej • nie wskazał, jakie okoliczności jego zdaniem świadczą o tym, że Strona w spornych transakcjach realizowała rolę brokera • nie wskazał, jakie okoliczności o tym świadczą [o świadomości Skarżącego] • przyjęcie przez sąd pierwszej instancji świadomego udziału Strony, przy jednoczesnym wykluczeniu potrzeby rozważań w zakresie dochowania należytej staranności, doprowadziło w istocie do pozbawienia Skarżącego możliwości obrony w tym zakresie.
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący sprawozdawca
Artur Mudrecki
członek
Włodzimierz Gurba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.), sposób badania świadomości podatnika w kontekście karuzeli podatkowej i fikcyjnych transakcji, znaczenie należytej staranności w VAT."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego wnioski dotyczące uzasadnienia i badania świadomości mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu karuzeli VAT i wadliwego uzasadnienia wyroków sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego i procesowego.
“WSA uchylony za wadliwe uzasadnienie: Kluczowe błędy w sprawie karuzeli VAT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.