Orzeczenie · 2019-04-17

I FSK 1222/17Oddalenie skargi kasacyjnej przewlekłość postępowania kontrolnego 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2019-04-17
NSAPodatkoweWysokansa
VATkontrola skarbowaprzewlekłość postępowaniabezczynność organułańcuch dostawkaruzela podatkowaodliczenie VATprawo procesoweNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki H. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę spółki na bezczynność i przewlekłość postępowania kontrolnego Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w zakresie podatku VAT za okres od stycznia 2015 r. do marca 2016 r. Skarżąca zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 125 § 1 i art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 13b ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, argumentując, że organ uzależniał zakończenie postępowania od wyników kontroli u kontrahentów, co wykraczało poza jego uprawnienia. Podnosiła również zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że w kontekście walki z oszustwami podatkowymi, w tym 'karuzelami podatkowymi', badanie całego łańcucha dostaw, obejmującego nie tylko bezpośrednich, ale i pośrednich kontrahentów, jest konieczne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nie stanowi o przewlekłości postępowania. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa w sprawach o przewlekłość dotyczy sposobu organizacji czynności procesowych przez organ, a nie merytorycznej poprawności jego ustaleń. Sąd przyznał rację skarżącej co do braku odniesienia się WSA do faktu eksportu do Rosji w maju 2016 r., jednak uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż zwrot podatku za inny okres nie wpływa na ocenę przewlekłości postępowania w odniesieniu do innego okresu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące zakresu kontroli sądowoadministracyjnej i naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o kontroli skarbowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie konieczności badania całego łańcucha dostaw w postępowaniach kontrolnych VAT w celu wykrywania oszustw podatkowych oraz zakresu kontroli sądowej w sprawach o przewlekłość postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji 'karuzeli podatkowej' i interpretacji przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w kontekście kontroli podatkowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uzależnianie zakończenia postępowania kontrolnego od wyników postępowań prowadzonych u kontrahentów skarżącego, w tym na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw, stanowi o przewlekłości postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, badanie całego łańcucha dostaw jest konieczne w celu wykrycia oszustw podatkowych i nie stanowi o przewlekłości postępowania, gdyż kontrola sądowa w takich sprawach dotyczy sposobu organizacji czynności procesowych, a nie merytorycznej poprawności ustaleń.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w celu zwalczania oszustw podatkowych, takich jak 'karuzela podatkowa', konieczne jest badanie transakcji nie tylko u bezpośrednich kontrahentów, ale także u pośrednich dostawców i odbiorców. Taka weryfikacja jest niezbędna do ustalenia rzeczywistego obrotu towarowego i stanu faktycznego, a jej prowadzenie nie jest równoznaczne z przewlekłością postępowania, która dotyczy sposobu organizacji czynności procesowych przez organ.

Czy wadliwość uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, polegająca na braku odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku, jeśli nie miała wpływu na jego treść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwość uzasadnienia, która nie miała wpływu na wynik sprawy, nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że choć sąd pierwszej instancji nie odniósł się do jednego z zarzutów skarżącej dotyczącego eksportu w maju 2016 r., to uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ zwrot podatku za inny okres podatkowy pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące przewlekłości postępowania w odniesieniu do innego okresu.

Czy sąd administracyjny rozpoznający skargę na przewlekłość postępowania powinien objąć kontrolą sądową cały okres postępowania, w tym czynności podjęte po wniesieniu skargi do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Czynności podjęte po przesłaniu akt sprawy pozostają poza zakresem kontroli sądowej.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami, sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wniesienia skargi. Sąd administracyjny nie ma wiedzy o czynnościach podejmowanych w toczącym się postępowaniu po przesłaniu akt, dlatego kontrolą sądową objęty jest okres do dnia wniesienia skargi. Możliwe jest jednak ponowne skarżenie bezczynności lub przewlekłości w celu objęcia kontrolą sądową późniejszego okresu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną spółki H. sp. z o.o.

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez oddalenie skargi strony, pomimo uchybienia przez organ kontroli skarbowej przepisom Ordynacji podatkowej i ustawy o kontroli skarbowej.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, nieodniesienie się do istoty zarzutów skarżącej.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 125 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 284b

Ordynacja podatkowa

ustawa o kontroli skarbowej art. 13b § 1

Ustawa o kontroli skarbowej

ustawa o PTU art. 87 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

§ 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Badanie całego łańcucha dostaw jest konieczne w celu wykrycia oszustw podatkowych i nie stanowi o przewlekłości postępowania. • Kontrola sądowa w sprawach o przewlekłość dotyczy sposobu organizacji czynności procesowych, a nie merytorycznej poprawności ustaleń organu. • Wadliwość uzasadnienia wyroku, która nie miała wpływu na wynik sprawy, nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku. • Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu prawnego i faktycznego z dnia wniesienia skargi, a czynności podjęte po przesłaniu akt pozostają poza zakresem kontroli.

Odrzucone argumenty

Organ dopuścił się przewlekłości postępowania, uzależniając jego zakończenie od postępowań u kontrahentów. • WSA naruszył prawo materialne i procesowe, nieprawidłowo oceniając brak przewlekłości. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, nie odnosiło się do wszystkich zarzutów skarżącej. • Sąd pierwszej instancji powinien objąć kontrolą sądową cały okres postępowania, w tym czynności podjęte po wniesieniu skargi.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe mają więc prawo do badania stanów faktycznych będących podstawą wystawienia faktury i w razie ich rozbieżności z treścią faktury, pozbawiania podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury stwierdzającej nieprawdę. • Jeżeliby zamknąć postępowanie kontrolne i ograniczyć tylko do bezpośrednich dostawców i nabywców podatnika, to organy podatkowe nigdy nie wykryłyby przestępstw typu 'karuzela podatkowa'. • W przypadku 'karuzeli podatkowej' dla ustalenia rzeczywistego charakteru transakcji konieczne jest zweryfikowanie nie tylko dokumentów podatnika ubiegającego się o zwrot, ale również kontrahentów występujących w łańcuchu transakcji oraz innych podmiotów np. przewoźników, dostawców i ich dostawców. • Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania nie jest bowiem merytoryczna poprawność ustaleń poczynionych przez organy podatkowe, lecz to, czy organy prawidłowo organizowały podejmowane czynności procesowe. • W sprawach dotyczących skarg na przewlekłość postępowania Sąd powinien przeanalizować tok czynności procesowych organu w aspekcie terminowości, celowości, niezbędności i szybkości postępowania.

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Małgorzata Niezgódka-Medek

sędzia

Dominik Mączyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności badania całego łańcucha dostaw w postępowaniach kontrolnych VAT w celu wykrywania oszustw podatkowych oraz zakresu kontroli sądowej w sprawach o przewlekłość postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji 'karuzeli podatkowej' i interpretacji przepisów dotyczących przewlekłości postępowania w kontekście kontroli podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia walki z oszustwami podatkowymi i interpretacji przepisów dotyczących przewlekłości postępowania, co jest istotne dla przedsiębiorców i doradców podatkowych.

“Czy badanie całego łańcucha dostaw to przewlekłość? NSA wyjaśnia, jak walczyć z karuzelami VAT.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst