I FSK 1173/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który uchylił postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2019 r. Organ zarzucał sądowi pierwszej instancji m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że postępowanie podatkowe jest objęte pojęciem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 119 pkt 3 p.p.s.a., co uzasadniało rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W kwestii prawa materialnego, NSA podkreślił, że przedłużanie terminu zwrotu VAT przez prawie 4 lata, bez wykazania konkretnych wątpliwości co do zasadności zwrotu i realnej przyczyny dalszej weryfikacji, narusza zasady neutralności, proporcjonalności i rozsądnego czasu, wynikające z prawa unijnego. Sąd wskazał, że organ musi wykazać konkretne czynności stanowiące 'dodatkową weryfikację' zasadności zwrotu, a nie tylko formalną zawisłość kontroli. W tym przypadku, po szesnastu postanowieniach przedłużających termin, uzasadnienie organu było zbyt ogólnikowe i nie wykazało postępu w weryfikacji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie przedłużania terminu zwrotu VAT, obowiązek organów wykazania konkretnych wątpliwości i postępu w weryfikacji, zasady prawa unijnego dotyczące rozsądnego terminu zwrotu.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście długotrwałych postępowań kontrolnych. Interpretacja przepisów p.p.s.a. w kontekście postępowań podatkowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu podatkowym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest dopuszczalne i czy pozbawia stronę możności obrony jej praw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu podatkowym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest dopuszczalne, a postępowanie w tym trybie nie pozbawia strony możności obrony jej praw.
Uzasadnienie
Postępowanie podatkowe jest traktowane jako rodzaj postępowania administracyjnego, a przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a. należy interpretować szeroko, obejmując nim także postanowienia wydane na podstawie Ordynacji podatkowej. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nie narusza prawa strony do obrony.
Czy przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT przez organ podatkowy na okres prawie 4 lat, bez wykazania konkretnych wątpliwości co do zasadności zwrotu i realnej przyczyny dalszej weryfikacji, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Przedłużanie terminu zwrotu VAT przez prawie 4 lata bez wykazania konkretnych wątpliwości co do zasadności zwrotu i realnej przyczyny dalszej weryfikacji narusza zasady neutralności, proporcjonalności i rozsądnego czasu, wynikające z prawa unijnego. Organ musi wykazać konkretne czynności stanowiące 'dodatkową weryfikację' zasadności zwrotu, a nie tylko formalną zawisłość kontroli. Uzasadnienie postanowienia musi być tym bardziej szczegółowe, im dłużej trwa procedura weryfikacyjna.
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o VAT art. 87 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
Dla przedłużenia terminu zwrotu wystarczające jest istnienie podejrzenia lub wątpliwości co do rozliczeń podatnika, które wymagają dalszego sprawdzenia, jednakże organ musi wykazać konkretne czynności stanowiące 'dodatkową weryfikację' zasadności zwrotu, a nie tylko formalną zawisłość kontroli. Uzasadnienie postanowienia musi być tym bardziej szczegółowe, im dłużej trwa procedura weryfikacyjna.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 121 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 210 § par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 217 § par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 10
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 90 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 91 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § par. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 66 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 66 § par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 179
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 65
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłużanie terminu zwrotu VAT przez prawie 4 lata bez wykazania konkretnych wątpliwości co do zasadności zwrotu i realnej przyczyny dalszej weryfikacji narusza zasady neutralności, proporcjonalności i rozsądnego czasu, wynikające z prawa unijnego. • Organ musi wykazać konkretne czynności stanowiące 'dodatkową weryfikację' zasadności zwrotu, a nie tylko formalną zawisłość kontroli. • Uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu musi być tym bardziej szczegółowe, im dłużej trwa procedura weryfikacyjna.
Odrzucone argumenty
Rozpoznanie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu podatkowym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalne. • Przedłużenie terminu zwrotu VAT jest dopuszczalne, nawet jeśli trwa długo, o ile zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, a organ prowadzi czynności sprawdzające, kontrolę podatkową lub postępowanie podatkowe. • Ilość wydanych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości kolejnego postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
przedłużanie terminu zwrotu podatku przez niemal 4 lata bez wykazania, że istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu oraz przeszkody procesowe, które wymagają prowadzenia tej weryfikacji • organ ma jedynie możliwość, lecz nie obowiązek takiego przedłużenia • nie oznacza to jednak, że już tylko formalno-procesowa zawisłość kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego (...) przesądza - sama w sobie - że trwa 'dodatkowe weryfikowanie' zasadności zwrotu podatku • nie chodzi tu o procesowy fakt prowadzenia kontroli lub postępowania, ale wskazanie takich czynności w ramach tych procedur, których podjęcie lub planowanie dotyczy wprost wątpliwości organu co do zasadności zwrotu • stopień konkretności uzasadnienia postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku powinien być wprost proporcjonalny do czasu trwania procedur weryfikacyjnych zasadność zwrotu podatku oraz ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy podatkowe • nie można korzystać z tego uprawnienia w sposób nielimitowany, niczym nieskrępowany
Skład orzekający
Elżbieta Olechniewicz
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przedłużania terminu zwrotu VAT, obowiązek organów wykazania konkretnych wątpliwości i postępu w weryfikacji, zasady prawa unijnego dotyczące rozsądnego terminu zwrotu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedłużania terminu zwrotu VAT w kontekście długotrwałych postępowań kontrolnych. Interpretacja przepisów p.p.s.a. w kontekście postępowań podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długo organy podatkowe mogą przedłużać zwrot VAT i jakie są granice tej możliwości. Podkreśla znaczenie prawa unijnego i zasad proporcjonalności w polskim prawie podatkowym.
“Prawie 4 lata czekania na zwrot VAT: NSA stawia granice urzędniczej weryfikacji!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.