I FSK 1172/24Wyłączenie sędziego NSA neo krs bezstronność
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze I FSK 1172/24 rozpoznał wniosek spółki C. Sp. z o.o. Sp.k. o wyłączenie sędziego NSA Marka Olejnika od orzekania. Wniosek ten został złożony w kontekście skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku VAT. Skarżąca argumentowała, że powołanie sędziego Marka Olejnika przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. budzi uzasadnioną wątpliwość co do jego niezależności i bezstronności, odwołując się do przepisów krajowych, Konstytucji RP, Karty Praw Podstawowych UE oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Sędzia Marek Olejnik złożył oświadczenie, w którym zaprzeczył istnieniu okoliczności mogących wywołać wątpliwość co do jego bezstronności, przedstawiając swoją długoletnią karierę w sądownictwie administracyjnym i podkreślając, że kieruje się prawem. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na uchwale składu siedmiu sędziów NSA (I FPS 3/22), która stanowi, że art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego (art. 5a P.u.s.a.), oddalił wniosek. Sąd wskazał również na wyrok TSUE z dnia 24 marca 2026 r. (C-521/21), który dopuszcza uznanie za niezawisły i bezstronny składu orzekającego, w którym zasiada sędzia powołany w procedurze budzącej wątpliwości, jeśli nie zachodzą inne istotne okoliczności podważające jego niezawisłość lub bezstronność. W niniejszej sprawie NSA uznał, że takie inne istotne okoliczności nie wystąpiły.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej NSA dotyczącej badania niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w nowym trybie nominacyjnym, w kontekście uchwały I FPS 3/22 i orzecznictwa TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. i powołania przez neo-KRS. Nie wyklucza możliwości badania bezstronności w innych trybach lub w przypadku wystąpienia innych, istotnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (1)
Czy powołanie sędziego sądu administracyjnego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. stanowi samoistną podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego przez neo-KRS nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli nie zachodzą inne istotne okoliczności podważające jego niezawisłość lub bezstronność.
Uzasadnienie
NSA oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów (I FPS 3/22), która wyklucza stosowanie art. 19 P.p.s.a. do badania okoliczności powołania sędziego. Sąd odwołał się również do orzecznictwa TSUE, które dopuszcza uznanie sędziego za niezawisłego i bezstronnego pomimo wątpliwości co do procedury powołania, jeśli nie ma innych istotnych okoliczności podważających jego bezstronność.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten reguluje wyłączenie sędziego na wniosek strony lub sędziego, gdy istnieją okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. NSA stwierdził, że zakres tego przepisu nie obejmuje badania okoliczności powołania sędziego.
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepis ten przewiduje możliwość zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowaniu po powołaniu. NSA stwierdził, że nie można stosować tego przepisu w ramach wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed NSA.
P.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Interpretacja przepisów prawa administracyjnego dokonana w uchwale składu poszerzonego NSA jest wiążąca dla innych składów orzekających.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała NSA I FPS 3/22 wyłącza możliwość badania okoliczności powołania sędziego w ramach wniosku o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. • Orzecznictwo TSUE dopuszcza uznanie sędziego za bezstronnego pomimo wątpliwości co do procedury powołania, jeśli nie ma innych istotnych okoliczności podważających jego bezstronność.
Odrzucone argumenty
Powołanie sędziego przez neo-KRS stanowi samoistną podstawę do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
Zakres przedmiotowy normy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu • nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za "niezawisły i bezstronny sąd" składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego
Skład orzekający
Danuta Oleś
przewodniczący
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Ryszard Pęk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej NSA dotyczącej badania niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych w nowym trybie nominacyjnym, w kontekście uchwały I FPS 3/22 i orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. i powołania przez neo-KRS. Nie wyklucza możliwości badania bezstronności w innych trybach lub w przypadku wystąpienia innych, istotnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i wpływu procedury nominacyjnej na postrzeganie bezstronności sądu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy sędzia powołany przez neo-KRS może orzekać? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.