Orzeczenie · 2025-09-30

I FSK 1018/22Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-30
NSAPodatkoweWysokansa
VATWDTstawka 0%dobra wiaranależyta starannośćoszustwo podatkowekontrahencidostawa towarówTSUE

Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania stawki 0% VAT przez spółkę E. sp. z o.o. w transakcjach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT) za okres od stycznia do sierpnia 2017 r. Organy podatkowe uznały, że spółka nie miała prawa do zastosowania tej stawki, ponieważ nie wykazała, że towary zostały faktycznie dostarczone do wskazanych kontrahentów z UE i że prawo do rozporządzania nimi jak właściciel przeszło na tych nabywców. Dodatkowo, organy wskazały na brak należytej staranności spółki w weryfikacji kontrahentów, co mogło świadczyć o jej udziale w oszustwie podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę spółki, podzielając ustalenia organów. Sąd wskazał na brak dokumentacji potwierdzającej wywóz towarów, dostarczenie ich do nabywcy lub przejście prawa do rozporządzania nimi jak właściciel. Sąd uznał również, że działania spółki nie cechowały się dobrą wiarą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, również oddalił ją. NSA potwierdził, że spółka nie spełniła warunków określonych w art. 42 ustawy o VAT. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego przez WSA nie były zasadne. NSA odwołał się do orzecznictwa TSUE, wskazując, że odmowa zastosowania zwolnienia z VAT jest uzasadniona, gdy podatnik umyślnie brał udział w oszustwie podatkowym lub gdy naruszenie wymogów formalnych uniemożliwia udowodnienie spełnienia wymogów materialnych. W tej sprawie spółka nie wykazała należytej staranności, a dowody nie potwierdziły faktycznego dostarczenia towarów do wskazanych nabywców, co uzasadniało odmowę zastosowania stawki 0% VAT.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie restrykcyjnej interpretacji warunków stosowania stawki 0% VAT w WDT, zwłaszcza w kontekście należytej staranności, dobrej wiary i ryzyka udziału w oszustwie podatkowym. Orzeczenie podkreśla znaczenie dowodów materialnych i konsekwencje braku ich przedstawienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze, gdzie pojawiają się wątpliwości co do faktycznego przebiegu transakcji WDT i weryfikacji kontrahentów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik spełnił warunki formalne i materialne do zastosowania stawki 0% VAT w transakcjach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), w szczególności czy wykazał, że towary zostały dostarczone do wskazanych nabywców i że prawo do rozporządzania nimi jak właściciel przeszło na tych nabywców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie wykazał spełnienia warunków formalnych i materialnych do zastosowania stawki 0% VAT w transakcjach WDT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających faktyczne dostarczenie towarów do wskazanych nabywców i przejście prawa do rozporządzania nimi jak właściciel. Brak dowodów, takich jak dokument CMR, oraz wątpliwości co do tożsamości faktycznych odbiorców towaru, uniemożliwiły zastosowanie stawki 0%.

Czy brak należytej staranności podatnika w weryfikacji kontrahentów i potencjalny udział w oszustwie podatkowym uzasadnia odmowę zastosowania stawki 0% VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak dobrej wiary i potencjalny udział w oszustwie podatkowym uzasadniają odmowę zastosowania stawki 0% VAT.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE, stwierdził, że podatnik, który wiedział lub mógł wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym i nie podjął wszelkich racjonalnych środków w celu jego uniknięcia, powinien być pozbawiony prawa do zwolnienia z VAT. W tej sprawie spółka nie wykazała należytej staranności w weryfikacji kontrahentów.

Czy wątpliwości co do stanu faktycznego mogą być rozstrzygane na korzyść podatnika na podstawie art. 2a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 2a Ordynacji podatkowej dotyczy wątpliwości co do prawa, a nie co do stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 2a O.p. nakazuje rozstrzyganie na korzyść podatnika wątpliwości prawnych, ale nie wątpliwości dotyczących stanu faktycznego sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. sp. z o.o.

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. art. 42 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunki formalne i materialne do zastosowania stawki 0% VAT w WDT nie zostały spełnione.

u.p.t.u. art. 13

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kwestia zastosowania stawki 0% VAT w WDT.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada przekonywania.

O.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika (dotyczy wątpliwości prawnych).

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 42 w zw. z art. 13 ustawy o VAT) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 2a O.p., art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.) poprzez niezastosowanie art. 2a O.p. i dowolną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała należytej staranności przy doborze kontrahentów • uczestnik oszustwa podatkowego w zakresie podatku VAT • wiedział albo powinien był wiedzieć, że uczestniczy w transakcjach o oszukańczym charakterze • nie miała prawa do zastosowania stawki 0% w transakcjach WDT • brak dowodów, że oznaczony na fakturze nabywca mógł nim rozporządzać jak właściciel • nieprzestrzeganie wymogu formalnego może skutkować utratą prawa do zwolnienia z VAT, jeżeli naruszenie to skutkuje uniemożliwieniem przedstawienia przekonywającego dowodu spełnienia wymogów materialnych.

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Mirosław Surma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie restrykcyjnej interpretacji warunków stosowania stawki 0% VAT w WDT, zwłaszcza w kontekście należytej staranności, dobrej wiary i ryzyka udziału w oszustwie podatkowym. Orzeczenie podkreśla znaczenie dowodów materialnych i konsekwencje braku ich przedstawienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze, gdzie pojawiają się wątpliwości co do faktycznego przebiegu transakcji WDT i weryfikacji kontrahentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu VAT w transakcjach międzynarodowych i pokazuje, jak rygorystycznie sądy podchodzą do wymogów formalnych i materialnych, zwłaszcza w kontekście walki z oszustwami podatkowymi. Wyrok NSA, opierający się na orzecznictwie TSUE, ma duże znaczenie praktyczne dla firm.

“VAT 0% w WDT: Czy brak staranności może kosztować firmę miliony?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst