Orzeczenie · 2014-05-28

I CZ 28/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-05-28
SNRodzinnewładza rodzicielskaWysokanajwyższy
władza rodzicielskaskarga kasacyjnapostępowanie nieprocesowedopuszczalność zaskarżeniaprawo rodzinneSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda D.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w R., które odrzuciło skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 września 2013 r. orzekającego o zawieszeniu władzy rodzicielskiej powoda nad małoletnim synem M. K. Sąd Okręgowy uznał, że możliwość wniesienia skargi kasacyjnej nie została przewidziana w art. 519² § 2 k.p.c. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżania orzeczeń, w tym art. 519¹ § 2 w związku z art. 577 k.p.c., argumentując, że przepis ten został błędnie zinterpretowany i zastosowany do orzeczenia o władzy rodzicielskiej wydanego w trybie procesowym. Podniósł również naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, które gwarantują prawo do sądu i zaskarżenia orzeczeń. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu procesowym (art. 398¹ i nast. k.p.c.) i nieprocesowym (art. 519¹ k.p.c.), stwierdził, że skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej jest niedopuszczalna. Podkreślono, że sprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, są objęte odrębną regulacją, a art. 519¹ § 2 k.p.c. dopuszcza skargę kasacyjną jedynie w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi wartości przedmiotu zaskarżenia). Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego poglądu orzecznictwa, zgodnie z którym możliwość zmiany orzeczeń w sprawach opiekuńczych na podstawie art. 577 k.p.c. oraz ich specyficzna natura przemawiają za niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. Argumenty konstytucyjne powoda dotyczące prawa do sądu i zaskarżenia orzeczeń nie miały znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach opiekuńczych w postępowaniu nieprocesowym, interpretacja art. 519¹ § 2 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, z wyłączeniem spraw o przysposobienie i podział majątku wspólnego (z zastrzeżeniem wartości przedmiotu zaskarżenia).

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach nieprocesowych reguluje art. 519¹ k.p.c. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, skarga przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (z pewnymi wyjątkami). Sprawa o zawieszenie władzy rodzicielskiej nie należy do tych kategorii, a możliwość zmiany orzeczenia na podstawie art. 577 k.p.c. oraz jego charakter przemawiają za niedopuszczalnością skargi kasacyjnej.

Czy odmowa rozpoznania skargi kasacyjnej od orzeczenia o zawieszeniu władzy rodzicielskiej narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP)?

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa rozpoznania skargi kasacyjnej w tym przypadku nie narusza wskazanych przepisów Konstytucji.

Uzasadnienie

Przepisy art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP nie odnoszą się do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej w ogólności ani od orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawie o zawieszenie władzy rodzicielskiej, a jedynie gwarantują prawo do sądu i zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddala zażalenie
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w R.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowód
M. K.osoba_fizycznamałoletni
S. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 519 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 577

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący możliwości zmiany orzeczeń w sprawach opiekuńczych, który wspiera argumentację o niedopuszczalności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu procesowym.

k.p.c. art. 398 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w postępowaniu procesowym, w tym w sprawach o alimenty.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna od orzeczenia o zawieszeniu władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym jest niedopuszczalna na podstawie art. 519¹ § 2 k.p.c. • Sprawy opiekuńcze mają specyficzny charakter, a możliwość ich zmiany na podstawie art. 577 k.p.c. przemawia za niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. • Przepisy Konstytucji dotyczące prawa do sądu i zaskarżenia nie mają zastosowania do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna od orzeczenia o władzy rodzicielskiej powinna być dopuszczalna, gdyż przepis art. 398² § 2 pkt 1 k.p.c. nie wyłącza jej wprost. • Rozszerzająca interpretacja art. 519¹ § 2 k.p.c. jest niedopuszczalna. • Odmowa rozpoznania skargi kasacyjnej narusza konstytucyjne prawo do sądu i zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń sądu drugiej instancji uregulowana została odrębnie w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu procesowym w art. 398¹ i art. 398² k.p.c. oraz w postępowaniu nieprocesowym w art. 519¹ k.p.c. • Sprawami z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, rozpoznawanymi w postępowaniu nieprocesowym są zatem sprawy uregulowane w art. 561 do 605 k.p.c. • Przeciwko dopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach opiekuńczych przemawia również możliwość ich zmiany na podstawie art. 577 k.p.c.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Jan Górowski

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach opiekuńczych w postępowaniu nieprocesowym, interpretacja art. 519¹ § 2 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, z wyłączeniem spraw o przysposobienie i podział majątku wspólnego (z zastrzeżeniem wartości przedmiotu zaskarżenia).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego, ponieważ precyzuje granice zaskarżania orzeczeń w sprawach opiekuńczych, co jest częstym problemem procesowym.

Czy można zaskarżyć skargą kasacyjną każde orzeczenie o władzy rodzicielskiej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst