I CZ 28/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda D.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w R., które odrzuciło skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 20 września 2013 r. orzekającego o zawieszeniu władzy rodzicielskiej powoda nad małoletnim synem M. K. Sąd Okręgowy uznał, że możliwość wniesienia skargi kasacyjnej nie została przewidziana w art. 519² § 2 k.p.c. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących zaskarżania orzeczeń, w tym art. 519¹ § 2 w związku z art. 577 k.p.c., argumentując, że przepis ten został błędnie zinterpretowany i zastosowany do orzeczenia o władzy rodzicielskiej wydanego w trybie procesowym. Podniósł również naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, które gwarantują prawo do sądu i zaskarżenia orzeczeń. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu procesowym (art. 398¹ i nast. k.p.c.) i nieprocesowym (art. 519¹ k.p.c.), stwierdził, że skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej jest niedopuszczalna. Podkreślono, że sprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, są objęte odrębną regulacją, a art. 519¹ § 2 k.p.c. dopuszcza skargę kasacyjną jedynie w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi wartości przedmiotu zaskarżenia). Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego poglądu orzecznictwa, zgodnie z którym możliwość zmiany orzeczeń w sprawach opiekuńczych na podstawie art. 577 k.p.c. oraz ich specyficzna natura przemawiają za niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. Argumenty konstytucyjne powoda dotyczące prawa do sądu i zaskarżenia orzeczeń nie miały znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach opiekuńczych w postępowaniu nieprocesowym, interpretacja art. 519¹ § 2 k.p.c.
Dotyczy wyłącznie spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, z wyłączeniem spraw o przysposobienie i podział majątku wspólnego (z zastrzeżeniem wartości przedmiotu zaskarżenia).
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach nieprocesowych reguluje art. 519¹ k.p.c. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, skarga przysługuje tylko w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (z pewnymi wyjątkami). Sprawa o zawieszenie władzy rodzicielskiej nie należy do tych kategorii, a możliwość zmiany orzeczenia na podstawie art. 577 k.p.c. oraz jego charakter przemawiają za niedopuszczalnością skargi kasacyjnej.
Czy odmowa rozpoznania skargi kasacyjnej od orzeczenia o zawieszeniu władzy rodzicielskiej narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa rozpoznania skargi kasacyjnej w tym przypadku nie narusza wskazanych przepisów Konstytucji.
Uzasadnienie
Przepisy art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP nie odnoszą się do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej w ogólności ani od orzeczenia sądu drugiej instancji w sprawie o zawieszenie władzy rodzicielskiej, a jedynie gwarantują prawo do sądu i zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | małoletni |
| S. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 519 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 577
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący możliwości zmiany orzeczeń w sprawach opiekuńczych, który wspiera argumentację o niedopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu procesowym.
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przypadki, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w postępowaniu procesowym, w tym w sprawach o alimenty.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna od orzeczenia o zawieszeniu władzy rodzicielskiej w postępowaniu nieprocesowym jest niedopuszczalna na podstawie art. 519¹ § 2 k.p.c. • Sprawy opiekuńcze mają specyficzny charakter, a możliwość ich zmiany na podstawie art. 577 k.p.c. przemawia za niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. • Przepisy Konstytucji dotyczące prawa do sądu i zaskarżenia nie mają zastosowania do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna od orzeczenia o władzy rodzicielskiej powinna być dopuszczalna, gdyż przepis art. 398² § 2 pkt 1 k.p.c. nie wyłącza jej wprost. • Rozszerzająca interpretacja art. 519¹ § 2 k.p.c. jest niedopuszczalna. • Odmowa rozpoznania skargi kasacyjnej narusza konstytucyjne prawo do sądu i zaskarżenia.
Godne uwagi sformułowania
Dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń sądu drugiej instancji uregulowana została odrębnie w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu procesowym w art. 398¹ i art. 398² k.p.c. oraz w postępowaniu nieprocesowym w art. 519¹ k.p.c. • Sprawami z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, rozpoznawanymi w postępowaniu nieprocesowym są zatem sprawy uregulowane w art. 561 do 605 k.p.c. • Przeciwko dopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach opiekuńczych przemawia również możliwość ich zmiany na podstawie art. 577 k.p.c.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Bogumiła Ustjanicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń w sprawach opiekuńczych w postępowaniu nieprocesowym, interpretacja art. 519¹ § 2 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, z wyłączeniem spraw o przysposobienie i podział majątku wspólnego (z zastrzeżeniem wartości przedmiotu zaskarżenia).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego, ponieważ precyzuje granice zaskarżania orzeczeń w sprawach opiekuńczych, co jest częstym problemem procesowym.
“Czy można zaskarżyć skargą kasacyjną każde orzeczenie o władzy rodzicielskiej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.