# Skarga kasacyjna w sprawach rodzinnych (rozwód, alimenty) — kiedy SN przyjmie sprawę *Data publikacji: 2026-05-31 · zweryfikowano: 2026-06-01 · obszar prawa: rodzinne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/sn-skarga-kasacyjna-w-sprawach-rodzinnych* ## Krótka odpowiedź (TL;DR) W sprawach o rozwód i alimenty skarga kasacyjna jest **niedopuszczalna z mocy ustawy** (art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c.). W pozostałych sprawach rodzinnych (władza rodzicielska, opieka) skarga przysługuje wyłącznie w dwóch kategoriach: przysposobienie oraz podział majątku wspólnego powyżej 150 000 zł (art. 519^1 § 2 k.p.c.). Nawet tam SN przyjmie sprawę tylko wtedy, gdy wystąpi istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi (art. 398^9 § 1 k.p.c.). --- ## 1. Rozwód — absolutne wyłączenie skargi kasacyjnej art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c. wprost stanowi, że skarga kasacyjna nie przysługuje m.in. w sprawach o rozwód. SN wielokrotnie potwierdzał, że wyłączenie to ma **charakter generalny** i obejmuje każde orzeczenie zapadłe w sprawie rozwodnej — niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie miało charakter merytoryczny, czy formalny. W postanowieniu „wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny" ([III CZ 138/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-138-22/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-o-rozwod-264760)) SN oddalił zażalenie powódki, która twierdziła, że skarga powinna być dopuszczalna od postanowienia o odrzuceniu pozwu. Podobnie w „skoro więc w sprawie o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, to zażalenie pozwanego na postanowienie odrzucające jego skargę o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne" ([I CZ 39/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-cz-39-17/odrzucenie-zazalenia-wznowienie-postepowania-rozwodowego-590203)) — SN wskazał, że niedopuszczalność skargi kasacyjnej pociąga za sobą również niedopuszczalność zażalenia na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie. --- ## 2. Alimenty — wyłączenie obejmujące wszystkie postacie powództw Ten sam przepis (art. 398^2 § 2 pkt 1 k.p.c.) wyłącza skargę kasacyjną w sprawach o alimenty. SN konsekwentnie interpretuje to wyłączenie **szeroko** — obejmuje ono nie tylko powództwa o zasądzenie alimentów, ale również o uchylenie obowiązku alimentacyjnego czy pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. W najnowszym orzeczeniu „wyłączenie dopuszczalności skargi kasacyjnej obejmuje wszelkie postacie powództw dotyczących alimentów" ([III CZ 234/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-234-24/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawach-alimentacyjnych-397863)) SN potwierdził, że sprawa o uchylenie obowiązku alimentacyjnego wytoczona przez dłużnika również podlega wyłączeniu. W „skarga kasacyjna nie przysługuje m.in. w sprawach o alimenty" ([I CSK 4830/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-4830-22/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-alimentow-333025)) SN odrzucił skargę w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu zasądzającego alimenty. Podobnie w „również sprawa o ustalenie istnienia obowiązku alimentacyjnego wynikającego z przysposobienia należy do kategorii spraw o alimenty" ([II CSK 531/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-531-20/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-alimenty-po-rozwiazaniu-przysposobienia-288821)) — obowiązek alimentacyjny po rozwiązaniu przysposobienia nie otwiera drogi do skargi kasacyjnej. W sprawach łącznych (np. ustalenie ojcostwa + alimenty) SN odrzuca skargę w części alimentacyjnej, a w pozostałej ocenia przesłanki przyjęcia — jak w [I CSK 1011/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-1011-22/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-ojcostwo-alimenty-587415), gdzie skargę odrzucono w części dotyczącej władzy rodzicielskiej i alimentów, a w pozostałej odmówiono przyjęcia. --- ## 3. Władza rodzicielska i opieka — dopuszczalność tylko w wyjątkach W postępowaniu nieprocesowym dopuszczalność skargi kasacyjnej reguluje art. 519^1 § 2 k.p.c., który dopuszcza skargę wyłącznie w sprawach o przysposobienie oraz o podział majątku wspólnego (powyżej 150 000 zł). SN konsekwentnie odrzuca skargi w sprawach o pozbawienie, zawieszenie czy ograniczenie władzy rodzicielskiej. W „w sprawach z zakresu prawa rodzinnego dotyczących władzy rodzicielskiej skarga kasacyjna nie przysługuje" ([V CSK 127/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-127-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-rodzinnej-541329)) SN wyjaśnił, że przepis ten jest katalogiem zamkniętym. Podobnie w „skarga kasacyjna od orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej jest niedopuszczalna" ([I CZ 28/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-cz-28-14/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawach-rodzinnych-662266)) — SN oddalił zarzut naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu. W sprawach opiekuńczych SN dodatkowo podkreśla, że zarzuty dotyczące oceny dowodów są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym — „skarga oparta na podstawach w ustawie nieprzewidzianych jest niedopuszczalna" ([V CSK 417/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-417-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-opieki-465260)). --- ## 4. Podział majątku wspólnego — kiedy SN przyjmie skargę Podział majątku wspólnego to jedna z dwóch kategorii spraw rodzinnych, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna (przy wartości przedmiotu zaskarżenia powyżej 150 000 zł). Jednak dopuszczalność nie oznacza automatycznego rozpoznania — SN bada przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c.. W „Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne" ([I CSK 3413/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-3413-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-podzial-majatku-3049461)) SN odmówił przyjęcia, bo problem nierównych udziałów przy rozkładzie pożycia był już ugruntowany w orzecznictwie. Z kolei w „tak uzasadniony wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest niczym więcej niż polemiką z orzeczeniem Sądu II instancji" ([I CSK 411/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-411-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-376122)) SN podkreślił, że polemika z ustaleniami faktycznymi nie spełnia przesłanek przyjęcia. Przykładem skutecznej skargi jest [II CSK 39/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-39-18/uchylenie-postanowienia-podzial-majatku-wspolnego-sad-najwyzszy-2144227), gdzie SN uchylił postanowienie z powodu rażącego naruszenia [art. 328 § 2 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-328) — brak pełnego uzasadnienia uniemożliwił kontrolę kasacyjną. --- ## 5. Przysposobienie i konwencja haska — wyjątki dopuszczalności Sprawy o przysposobienie to druga kategoria z art. 519^1 § 2 k.p.c., w której skarga kasacyjna przysługuje bez ograniczeń kwotowych. SN przyjmował skargi w tych sprawach — np. [V CSK 302/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-302-15/uniewaznienie-uznania-dziecka-termin-dobro-dziecka-2073143), gdzie przyjęto skargę w sprawie o unieważnienie uznania dziecka. Osobną podstawą dopuszczalności jest art. 519^1 § 2^1 k.p.c., wprowadzający skargę kasacyjną w sprawach o nakazanie powrotu dziecka na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. — z prawem wniesienia skargi przez Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Dziecka lub Rzecznika Praw Obywatelskich w terminie czterech miesięcy. SN wielokrotnie przyjmował takie skargi — np. [I CSK 522/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-522-20/przyjecie-skargi-kasacyjnej-powrot-dziecka-464709), [I CSK 708/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-708-20/przyjecie-skargi-kasacyjnej-powrot-dziecka-2140350), [I CSK 818/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-818-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-powrot-dziecka-3062621). --- ## 6. Przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania — podsumowanie praktyczne Nawet gdy skarga kasacyjna jest formalnie dopuszczalna, SN przyjmuje ją do rozpoznania tylko przy spełnieniu co najmniej jednej z przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. SN rygorystycznie wymaga, by skarżący **sformułował i uzasadnił** wniosek o przyjęcie w nawiązaniu do tych przesłanek. Polemika z ustaleniami faktycznymi lub niezgodność z oceną dowodów — jak podkreślono w [I CSK 411/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-411-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-376122) i [V CSK 417/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-417-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-opieki-465260) — nigdy nie wystarczy. Oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie — bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego. ## Źródła (orzeczenia) - [III CZ 138/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-138-22/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-o-rozwod-264760) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-06-20 > „Wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny" - [I CZ 39/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-cz-39-17/odrzucenie-zazalenia-wznowienie-postepowania-rozwodowego-590203) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-04-04 > „Skoro więc w sprawie o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, to zażalenie pozwanego na postanowienie odrzucające jego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomo" - [III CZ 234/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-234-24/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawach-alimentacyjnych-397863) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-02-26 > „wyłączenie dopuszczalności skargi kasacyjnej obejmuje wszelkie postacie powództw dotyczących alimentów" - [I CSK 4830/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-4830-22/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-alimentow-333025) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2023-04-12 > „skarga kasacyjna nie przysługuje m.in. w sprawach o alimenty" - [II CSK 531/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-531-20/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-alimenty-po-rozwiazaniu-przysposobienia-288821) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-01-19 > „również sprawa o ustalenie istnienia obowiązku alimentacyjnego wynikającego z przysposobienia, jak również istnienia tego obowiązku po rozwiązaniu przysposobienia, należy do kategorii spraw o alimenty" - [I CSK 1011/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-1011-22/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-ojcostwo-alimenty-587415) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-01-21 - [V CSK 127/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-127-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-rodzinnej-541329) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-09-01 > „w sprawach z zakresu prawa rodzinnego dotyczących władzy rodzicielskiej skarga kasacyjna nie przysługuje" - [I CZ 28/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-cz-28-14/niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-w-sprawach-rodzinnych-662266) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2014-05-28 > „orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego sprawę w przedmiocie zawieszenia władzy rodzicielskiej skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. W" - [V CSK 417/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-417-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-w-sprawie-opieki-465260) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-10-06 > „skarga oparta na podstawach w ustawie nieprzewidzianych jest niedopuszczalna" - [I CSK 3413/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-3413-24/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-podzial-majatku-3049461) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2025-06-11 > „Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne" - [I CSK 411/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-411-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-przez-sad-najwyzszy-376122) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-11-23 > „Tak uzasadniony wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest jednak niczym więcej niż polemiką z orzeczeniem Sądu II instancji" - [II CSK 39/18](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-39-18/uchylenie-postanowienia-podzial-majatku-wspolnego-sad-najwyzszy-2144227) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-03-05 - [V CSK 302/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-302-15/uniewaznienie-uznania-dziecka-termin-dobro-dziecka-2073143) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-02-11 - [I CSK 522/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-522-20/przyjecie-skargi-kasacyjnej-powrot-dziecka-464709) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-10-23 - [I CSK 708/20](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-708-20/przyjecie-skargi-kasacyjnej-powrot-dziecka-2140350) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-03-02 - [I CSK 818/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-818-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-powrot-dziecka-3062621) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-07-24 ## Przepisy - [art. 328 § 2 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-328) — Kodeks postępowania cywilnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt