I CZ 168/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie trzech sędziów rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania (Skarbu Państwa) na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 4 września 2012 r. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 21 marca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że choć nieruchomość wnioskodawcy ma dostęp do drogi publicznej, nie jest on odpowiedni w rozumieniu art. 145 § 1 k.c. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 386 § 4 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) oraz merytorycznych (art. 145 § 1 k.c.). Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., jego kognicja w tego typu postępowaniu jest ograniczona do oceny, czy istniały formalne podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., uchylając postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd Rejonowy, w szczególności w zakresie ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 k.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. uznano za nieadekwatne do celu i zakresu postępowania zażaleniowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. oraz prawidłowość stosowania art. 386 § 4 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym wszczętym na skutek kasatoryjnego orzeczenia sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kognicja Sądu Najwyższego jako sądu zażaleniowego jest zredukowana wyłącznie do dokonania oceny, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. nie konkuruje ze skargą kasacyjną i jego celem jest kontrola prawidłowości proceduralnej działania sądu drugiej instancji, a nie merytoryczne rozstrzyganie sprawy.
Czy sąd drugiej instancji, uchylając postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., uchylając postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania wobec nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, przyjmując inną koncepcję rozstrzygnięcia niż sąd pierwszej instancji i konieczność poczynienia ustaleń faktycznych co do wysokości wynagrodzenia, działał w granicach swoich uprawnień, respektując zasadę dwuinstancyjności.
Czy zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.c. może być skutecznie podniesiony w zażaleniu na postanowienie o uchyleniu postanowienia sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.c. jest nieadekwatny do celu i przeznaczenia instytucji zażalenia w kształcie określonym w art. 3941 § 11 k.p.c.
Uzasadnienie
Merytoryczne ustosunkowanie się do tego zarzutu przez Sąd Najwyższy oznaczałoby zawłaszczenie roli sądu kasacyjnego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu zażaleniowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. I. Spółka z o.o. w W. | spółka | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Ministra Skarbu Państwa | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Kognicja SN jest ograniczona do oceny formalnych podstaw uchylenia.
Pomocnicze
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy ustanowienia drogi koniecznej, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Wspomniany w kontekście interesu społeczno-gospodarczego przy ustanawianiu służebności.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymagań stawianych uzasadnieniu orzeczenia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów o procesie w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania istoty sprawy lub konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.p.c. art. 50512 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania uproszczonego.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy jako sąd zażaleniowy ma ograniczoną kognicję do oceny formalnych podstaw uchylenia postanowienia przez sąd drugiej instancji. • Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., uchylając postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.c. przez Sąd Okręgowy. • Zarzut naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (niedostatek uzasadnienia). • Wniosek o wydanie przez Sąd Najwyższy postanowienia reformatoryjnego w przypadku uwzględnienia zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
kognicja Sądu Najwyższego jako sądu zażaleniowego jest zredukowana wyłącznie do dokonania oceny, czy istniała formalna, procesowa podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. • istota omawianego postępowania zażaleniowego z góry więc wyłącza możliwość przychylenia się do wniosku uczestnika postępowania, ażeby w wypadku uwzględnienia zażalenia Sąd Najwyższy wydał postanowienie reformatoryjne. • zarzut naruszenia art. 145 § 1 k.c. ... jest to zarzut nieadekwatny do celu i przeznaczenia instytucji zażalenia w jej kształcie normatywnym sprecyzowanym w art. 3941 § 11 k.p.c.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. oraz prawidłowość stosowania art. 386 § 4 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa procesowego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy SN może uchylić postanowienie sądu drugiej instancji?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.