Orzeczenie · 2012-12-05

I CZ 148/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-12-05
SAOSCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
droga koniecznasłużebność gruntowakoszty postępowanianieprocesowezażalenieSąd Najwyższyuzasadnienie

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika F. L.-B. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 28 lutego 2012 r., dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej. Sąd Okręgowy, oddalając apelację uczestnika, zasądził od niego koszty postępowania odwoławczego na rzecz wnioskodawców. Uczestnik F. L.-B. wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 520 § 3 k.p.c. i art. 520 § 1 k.p.c., a także art. 361 w zw. z art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., wskazując na brak uzasadnienia przyczyn obciążenia go kosztami. Sąd Najwyższy, odwołując się do orzecznictwa i literatury, wyjaśnił zasady stosowania art. 520 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, podkreślając, że sprzeczność interesów pozwala sądowi na obciążenie kosztami uczestnika, którego wnioski oddalono. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy, oddalając apelację i zasądzając koszty, nie uzasadnił zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 520 § 3 k.p.c., naruszając tym samym art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Brak uzasadnienia uniemożliwił ocenę rozstrzygnięcia. Z tych względów Sąd Najwyższy uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad rozliczania kosztów w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sprawach o ustanowienie służebności, oraz wymogu uzasadnienia orzeczeń dotyczących kosztów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i rozliczania kosztów w sprawach z potencjalnie sprzecznymi interesami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, sąd ma obowiązek uzasadnić zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. przy obciążaniu uczestnika kosztami postępowania odwoławczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek uzasadnić zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c., a brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć art. 520 § 3 k.p.c. daje sądowi możliwość obciążenia kosztami uczestnika, którego wnioski oddalono, to brak uzasadnienia przyczyn takiego obciążenia uniemożliwia kontrolę orzeczenia. Sąd okręgowy naruszył art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., nie podając przyczyn zastosowania wyjątku od zasady braku kosztów w sprawach nieprocesowych.

Jakie są zasady rozliczania kosztów postępowania nieprocesowego w sprawach, gdzie występuje sprzeczność interesów między uczestnikami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W sprawach nieprocesowych, gdzie występuje sprzeczność interesów, sąd może obciążyć kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, ale ma swobodę w ocenie, czy zasądzenie kosztów jest uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 520 § 2 i 3 k.p.c. odnosi się do rozliczenia kosztów pomiędzy uczestnikami, gdy ich interesy są sprzeczne. Sąd ma możliwość oceny, czy nietrafność stanowiska uczestnika uzasadnia obciążenie go kosztami, co czyni to rozwiązanie elastycznym i uwzględniającym specyfikę postępowań nieprocesowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
F. L.-B.

Strony

NazwaTypRola
Z. W.osoba_fizycznawnioskodawca
C. W.osoba_fizycznawnioskodawca
E. P.osoba_fizycznawnioskodawca
D. P.osoba_fizycznawnioskodawca
J. L.-B.osoba_fizycznauczestnik
F. L.-B.osoba_fizycznauczestnik
m. W.inneuczestnik

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Daje sądowi możliwość obciążenia kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, w przypadku sprzeczności interesów.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nakłada obowiązek uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uwzględnienia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie stosuje się w zasadzie w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej ze względu na brak wspólnych interesów.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wypadków szczególnie uzasadnionych w procesie, gdy sąd może zwolnić stronę od kosztów.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o procesie do postępowań nieprocesowych.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje krąg uczestników postępowania nieprocesowego.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów w procesie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia przyczyn obciążenia uczestnika kosztami postępowania odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, ze względu na to, że zainteresowani nie mają wspólnych interesów, nie stosuje się w zasadzie art. 520 § 1 k.p.c. • sprzeczność interesów pomiędzy uczestnikami daje sądowi możliwość włożenia na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązku zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego zainteresowanego (art. 520 § 3 k.p.c. zd. 1 k.p.c.) • nie w każdym wypadku nieuwzględnienia środka zaskarżenia istnieje podstawa do zasądzenia od występującego z nim na rzecz uczestników wnoszących o jego nieuwzględnienie kosztów postępowania związanych z jego rozpoznaniem.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Jan Górowski

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad rozliczania kosztów w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sprawach o ustanowienie służebności, oraz wymogu uzasadnienia orzeczeń dotyczących kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania nieprocesowego i rozliczania kosztów w sprawach z potencjalnie sprzecznymi interesami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia niuanse dotyczące kosztów w postępowaniu nieprocesowym, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych tez.

Koszty w sprawach o drogę konieczną: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można obciążyć uczestnika.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst