I CSK 468/12Podział majątku wkład do spółki majątku wspólnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika A. W. od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o podział majątku małżeńskiego. Spór dotyczył głównie rozliczenia wkładu wniesionego przez uczestnika do spółki cywilnej, a następnie przekształconej w spółkę jawną „M.”. Wkład ten, w części odpowiadającej 19,66%, został sfinansowany ze środków pochodzących z majątku wspólnego małżonków. Sąd Rejonowy ustalił, że ta część wkładu, a tym samym wynikająca z niej wierzytelność wobec spółki, wchodzi w skład majątku wspólnego. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, oddalając apelację uczestnika. Uczestnik w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 33 pkt 7 k.r. i op. (zaliczanie do majątku osobistego wierzytelności z tytułu innej działalności zarobkowej) oraz art. 33 pkt 10 w zw. z art. 45 k.r. i op. (rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty). Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione, wskazując, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było wystarczające. Odnosząc się do prawa materialnego, Sąd Najwyższy potwierdził, że wkład do spółki osobowej, częściowo sfinansowany ze środków majątku wspólnego, stanowi nakład z majątku wspólnego na majątek odrębny małżonka będącego wspólnikiem. Wysokość tej wierzytelności ustala się według reguł obowiązujących przy obliczaniu wartości udziału kapitałowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej (art. 65 k.s.h.). Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, kiedy wierzytelność została wypracowana – jeśli w okresie trwania wspólności ustawowej, to należy ją zaliczyć do majątku wspólnego w odpowiedniej proporcji. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając rozliczenie dokonane przez sądy niższych instancji za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia majątkowe małżonków w przypadku wkładów do spółek osobowych, które częściowo pochodzą ze środków majątku wspólnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wkładu do spółki osobowej i jego rozliczenia w kontekście podziału majątku wspólnego. Interpretacja przepisów k.r. i op. oraz k.s.h.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wierzytelność z tytułu wkładu wniesionego do spółki jawnej, który został częściowo sfinansowany ze środków majątku wspólnego małżonków, wchodzi w skład majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzytelność z tytułu nakładu ze środków pochodzących z majątku wspólnego, którymi częściowo został pokryty wkład w spółce cywilnej przekształconej w spółkę jawną, należy w odpowiedniej części do majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe jest ustalenie, kiedy wierzytelność została wypracowana. Jeśli miało to miejsce w okresie trwania wspólności ustawowej, to cel i charakter tego ustroju nakazuje zaliczyć ją w odpowiedniej proporcji do majątku wspólnego, nawet jeśli wymagalność świadczenia została odłożona w czasie po ustaniu wspólności. Wysokość tej wierzytelności ustala się według reguł obowiązujących przy obliczaniu wartości udziału kapitałowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej.
Jak należy rozliczyć wkład do spółki osobowej, który został częściowo sfinansowany ze środków majątku wspólnego małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość wierzytelności z tytułu nakładu z majątku wspólnego na pokrycie wkładu w spółce cywilnej, przekształconej w spółkę jawną, ustala się według reguł obowiązujących przy obliczaniu wartości udziału kapitałowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na swoje wcześniejsze uchwały (np. III CZP 46/04, III CZP 9/08), zgodnie z którymi wkład do handlowej spółki osobowej, częściowo sfinansowany z majątku wspólnego małżonków, traktuje się jako nakład z majątku wspólnego na majątek odrębny małżonka będącego wspólnikiem. Rozliczenie następuje według zasad z art. 65 k.s.h.
Czy uzasadnienie postanowienia sądu drugiej instancji było wystarczające do kontroli rozstrzygnięcia?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawierało niezbędne elementy pozwalające na dokonanie oceny rozstrzygnięcia, mimo że mogło zawierać pewne uchybienia w wywodach.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. nie jest uzasadniony, ponieważ uzasadnienie sądu apelacyjnego nie musi zawierać wszystkich elementów jak sąd pierwszej instancji, ale powinno być zrozumiałe i wyjaśniać podstawę prawną rozstrzygnięcia. W tym przypadku uzasadnienie pozwalało na kontrolę rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.r. i op. art. 33 § pkt 10
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarzut błędnej wykładni i zastosowania przepisu dotyczącego nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny.
k.r. i op. art. 45
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarzut błędnej wykładni i zastosowania przepisu dotyczącego nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny.
k.s.h. art. 65
Kodeks spółek handlowych
Reguły obowiązujące przy obliczaniu wartości udziału kapitałowego w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki jawnej, stosowane do ustalenia wysokości wierzytelności z tytułu nakładu z majątku wspólnego na pokrycie wkładu.
k.p.c. art. 398 § § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.r. i op. art. 33 § pkt 7
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zarzut błędnego niezastosowania przepisu dotyczącego zaliczania do majątku osobistego wierzytelności z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Ocena żądania uczestnika dotyczącego rozliczenia kosztów zamieszkiwania jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący wadliwości uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący stosowania art. 328 § 2 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego.
k.p.c. art. 398 § § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku.
k.r. i op. art. 41 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dopuszczenie dochodzenia zaspokojenia z majątku wspólnego, pomimo iż dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków.
k.s.h. art. 26 § § 4
Kodeks spółek handlowych
Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie Sądu Okręgowego było wystarczające do kontroli rozstrzygnięcia. • Wkład do spółki osobowej, częściowo sfinansowany ze środków majątku wspólnego, stanowi nakład z majątku wspólnego na majątek odrębny małżonka. • Wysokość wierzytelności z tytułu takiego nakładu ustala się według reguł z art. 65 k.s.h. • Jeśli wierzytelność została wypracowana w okresie trwania wspólności ustawowej, należy ją zaliczyć do majątku wspólnego w odpowiedniej proporcji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez wadliwe uzasadnienie Sądu Okręgowego. • Naruszenie art. 33 pkt 7 k.r. i op. przez niezastosowanie przepisu dotyczącego wierzytelności z tytułu innej działalności zarobkowej. • Naruszenie art. 33 pkt 10 w zw. z art. 45 k.r. i op. przez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu dotyczącego nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny.
Godne uwagi sformułowania
Istotą ustroju wspólności ustawowej jest włączenie do majątku wspólnego małżonków dochodów, jakie każde z nich osiągnęło w czasie trwania wspólności majątkowe m. in. z majątku odrębnego. • Wyłączenie z tego majątku składnika, którego podstawy ekonomiczne powstały w czasie trwania wspólności tylko dlatego, że zgodnie z przepisami jego wymagalność uzależniona była od czynności podjętych po ustaniu wspólności, powodowałoby nieuzasadnione umniejszenie majątku wspólnego z korzyścią dla majątku odrębnego. • Wkład ten niezależnie od pochodzenia środków prowadzących do jego nabycia przeszedł do łącznego majątku wspólników spółki cywilnej a później stał się odrębnym majątkiem spółki jawnej.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe małżonków w przypadku wkładów do spółek osobowych, które częściowo pochodzą ze środków majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wkładu do spółki osobowej i jego rozliczenia w kontekście podziału majątku wspólnego. Interpretacja przepisów k.r. i op. oraz k.s.h.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii majątkowych w kontekście podziału majątku małżeńskiego, w szczególności rozliczenia wkładu do spółki. Jest to istotne dla prawników rodzinnych i gospodarczych.
“Jak rozliczyć wkład do spółki, gdy pochodzi z majątku wspólnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.