I CSK 3894/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej banku
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. Oddział w P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Skarżący bank domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a także na nieważność postępowania. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na analizie przesłanek przyjęcia skargi. W kwestii nieważności postępowania, Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, stwierdzając, że skoro uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie można uznać, że wystąpiła nieważność. Odnosząc się do istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący nie przedstawił go w sposób spełniający wymogi, a podniesione kwestie dotyczące nieważności umowy kredytu z powodu abuzywności klauzul, rozliczeń stron oraz teorii salda zostały już dostatecznie wyjaśnione w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd podkreślił, że kwestie te, w tym dotyczące klauzul indeksacyjnych, spreadowych, ryzyka walutowego oraz teorii dwóch kondykcji i teorii salda, były już wielokrotnie rozstrzygane, a przedstawione przez bank argumenty nie wykazały istnienia nowych, nierozstrzygniętych zagadnień prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył bank kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych, klauzul abuzywnych i teorii salda.
Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (6)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej, skoro klauzule ryzyka walutowego nie stanowią niedozwolonych warunków?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione kwestie nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego, gdyż zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które wyjaśnia, że klauzule ryzyka walutowego i kursowe określają główne świadczenia stron i mogą być kontrolowane pod kątem abuzywności, a ich eliminacja może prowadzić do upadku umowy, ale nie zawsze jest to jedyna konsekwencja.
Czy wobec możliwości spłaty rat kredytu w walucie obcej, kredyty indeksowane lub denominowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione kwestie nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego, gdyż zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że samo zapewnienie konsumentowi możliwości spłaty rat w walucie obcej nie uchyla abuzywności postanowienia dotyczącego spłaty rat w walucie krajowej, zależnej od kursu ustalanej przez bank.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione kwestie nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego, gdyż zostały już dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa, które wyjaśnia, że wyeliminowanie klauzul przeliczeniowych może prowadzić do upadku umowy, ale nie zawsze jest to jedyna konsekwencja, a kwestia oprocentowania w takich przypadkach była już rozpatrywana.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, ukształtowanym na podstawie przepisów wprowadzonych w związku z COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą SN III PZP 6/22, takie rozpoznanie sprawy ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów, która rozstrzygnęła, że rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym w określonych okolicznościach narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i prowadzi do nieważności postępowania.
Czy dopuszczalne jest wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy, nawet jeśli przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń?
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, które potwierdza dopuszczalność takiego żądania, nawet jeśli stronie przysługuje roszczenie o zwrot świadczeń, odwołując się także do orzecznictwa TSUE.
Jakie są zasady rozliczenia wzajemnych świadczeń stron na podstawie nieważnej umowy kredytowej, w kontekście teorii dwóch kondykcji i teorii salda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Teoria salda powinna działać w obie strony, obejmując zarówno roszczenie konsumenta, jak i banku, co jest korzystne dla konsumenta i zapobiega komplikacjom procesowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do wyroku TSUE C-396/24 oraz postanowienia SN I CSK 652/25, wyjaśniając, że teoria salda ma sens prawny, ekonomiczny i społeczny i powinna być stosowana symetrycznie, aby uniknąć komplikacji procesowych i kosztów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I.D. | osoba_fizyczna | powód |
| O.D. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. Oddział w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania spowodowana rozpoznaniem sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie praw i wolności tylko w uzasadnionych przypadkach, w tym dla ochrony zdrowia publicznego.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przeliczeń walutowych.
u.NBP art. 24 § ust. 3
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
Przepis dotyczący kursów walut.
k.c. art. 385^1 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącego przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego • Potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie • Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Istotność zagadnienia prawnego (...) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w sprawach dotyczących kredytów indeksowanych, klauzul abuzywnych i teorii salda."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytów frankowych jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ponieważ podsumowuje utrwalone stanowisko SN w kwestii klauzul abuzywnych i teorii salda, a także wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi do rozpoznania.
“Sąd Najwyższy stawia tamę skargom kasacyjnym w sprawach frankowych: kluczowe kryteria przyjęcia sprawy do rozpoznania.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.