Orzeczenie · 2024-09-12

I CSK 3601/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-09-12
SNCywilneprawo zobowiązańWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższybankowośćkredyt frankowyabuzywnośćnieważność postępowaniaskład sądukoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie. Skarżący bank argumentował, że skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta ze względu na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, a także nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował podniesione argumenty. W odniesieniu do zarzutu nieważności postępowania z powodu rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z jego uchwałą z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), taka wykładnia obowiązuje od dnia jej podjęcia i dotyczy orzeczeń wydanych po tej dacie. Orzeczenia wydane przed 26 kwietnia 2023 r. nie są automatycznie dotknięte nieważnością z tego powodu. W kwestii istotnych zagadnień prawnych i potrzeby wykładni przepisów, Sąd Najwyższy stwierdził, że problemy dotyczące abuzywności klauzul umownych w umowach kredytów frankowych i ich skutków zostały już wyczerpująco wyjaśnione w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności podkreślono, że nie ma podstaw do zastępowania wyeliminowanego abuzywnego postanowienia innym mechanizmem, a w przypadku niemożności ustalenia wiążącego kursu waluty, umowa może nie wiązać w pozostałym zakresie. Z uwagi na brak spełnienia przesłanek formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej ze względu na brak spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w sprawach dotyczących abuzywności klauzul umownych i składu sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na występowanie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, lub oczywistą zasadność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne dotyczące abuzywności klauzul frankowych i ich skutków zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE. Kwestia nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu drugiej instancji nie dotyczy orzeczeń wydanych przed 26 kwietnia 2023 r.

Czy orzeczenie Sądu Okręgowego wydane w składzie jednoosobowym przed dniem 26 kwietnia 2023 r. jest dotknięte nieważnością z powodu naruszenia prawa strony do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenia wydane przed 26 kwietnia 2023 r. nie są automatycznie dotknięte nieważnością z powodu jednoosobowego składu sądu drugiej instancji, nawet jeśli właściwy był skład kolegialny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoją uchwałę z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która ma moc zasady prawnej, ale jej wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia i dotyczy oceny skutków orzeczeń wydanych po tej dacie. Wsteczne skutki wykładni uznano za niepożądane ze społecznego punktu widzenia.

Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej są abuzywne i jakie są tego skutki?

Odpowiedź sądu

Takie postanowienia są zazwyczaj abuzywne, a ich stwierdzenie może prowadzić do nieważności umowy lub braku możliwości jej dalszego obowiązywania bez tych postanowień.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do bogatego orzecznictwa SN i TSUE, które wielokrotnie potwierdzało abuzywność klauzul kursowych w umowach frankowych. Podkreślono, że nie można zastępować wyeliminowanego abuzywnego postanowienia innym mechanizmem, a umowa może nie wiązać w pozostałym zakresie, jeśli nie można ustalić wiążącego kursu waluty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powódka Z. C.

Strony

NazwaTypRola
Z. C.osoba_fizycznapowódka
Bank spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej).

Pomocnicze

k.c. art. 385^1 § § 1

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienie umowne jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis ten był przedmiotem analizy w kontekście zastępowania klauzul abuzywnych.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa.

Ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4

Przepis dotyczący jednoosobowego składu sądu drugiej instancji w okresie pandemii.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw ze względu na ochronę zdrowia publicznego lub porządku publicznego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącego przesłanek formalnych do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność). • Kwestie podniesione w skardze kasacyjnej zostały już wyczerpująco wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. • Orzeczenie Sądu Okręgowego wydane przed 26 kwietnia 2023 r. w składzie jednoosobowym nie jest automatycznie dotknięte nieważnością.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w sprawie. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Nieważność postępowania z powodu rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. • Nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że zachodzi nieważność postępowania uzasadniająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ Sąd Okręgowy wydał zaskarżony wyrok w składzie jednoosobowym przed dniem 26 kwietnia 2023 r.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej ze względu na brak spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w sprawach dotyczących abuzywności klauzul umownych i składu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie frankowej jest interesujące ze względu na utrwalanie linii orzeczniczej w kwestii abuzywności i składu sądu, co ma znaczenie praktyczne dla banków i kredytobiorców.

Sąd Najwyższy stawia tamę skargom kasacyjnym w sprawach frankowych: kluczowe przesłanki odrzucenia.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst