I CSK 3537/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną A. J. od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu, który zasądził od pozwanej na rzecz powoda J. C. dodatkową kwotę 69 372,15 zł. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na przesłanki z art. 398^9^ § 1 pkt 2 i 4 k.p.c., tj. potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy, analizując przesłankę rozbieżności w orzecznictwie, stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnych rozbieżności interpretacyjnych, ograniczając się jedynie do wskazania sygnatur innych spraw. Podkreślono, że nie należy zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w różnych stanach faktycznych z rozbieżnością orzecznictwa. Odnosząc się do przesłanki oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów (III PZP 6/22), która wyjaśniła, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na te przesłanki. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od A. J. na rzecz J. C.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogów dotyczących wykazania rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistej zasadności skargi. Orzeczenie potwierdza również stanowisko SN dotyczące nieważności postępowania w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie specustawy COVID-owej.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek formalnych skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Interpretacja dotycząca składu sądu drugiej instancji jest już ugruntowana uchwałą SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia do rozpoznania, w szczególności czy istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów lub czy skarga jest oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia do rozpoznania.
Uzasadnienie
Skarżąca nie wykazała istnienia istotnych rozbieżności w orzecznictwie, ograniczając się do wskazania sygnatur spraw. Ponadto, kwestia składu sądu drugiej instancji w kontekście ustawy COVID-owej, choć potencjalnie prowadząca do nieważności postępowania, nie była wystarczającą podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w tym konkretnym przypadku, zwłaszcza w świetle uchwały III PZP 6/22.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów SN z 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), takie rozpoznanie ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania, przy czym wykładnia ta obowiązuje od dnia podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów, która jednoznacznie przesądziła o tym, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie specustawy COVID-owej, narusza konstytucyjne prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i skutkuje nieważnością postępowania. Wykładnia ta ma zastosowanie od dnia podjęcia uchwały.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. C. | osoba_fizyczna | powód |
| A. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9^ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Powołanie się na przesłankę rozbieżności w orzecznictwie wymaga wskazania przepisu, określenia zakresu wykładni, wykazania poważnego charakteru wątpliwości oraz wskazania i analizy rozbieżnych orzeczeń, a także wykazania, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu w podobnych stanach faktycznych i prawnych.
k.p.c. art. 398^9^ § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.
k.p.c. art. 398^9^ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w § 1.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku orzekania przez sąd w liczbie sędziów niedopuszczalnej albo z udziałem osób nieuprawnionych.
ustawa COVID-owa art. 15zzs^1^ § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis ten regulował możliwość rozpoznawania spraw przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, celestwem obrony i celestwem dochodzenia praw, niezbędne koszty procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21^
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącą przesłanki potrzeby wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie. • Niespełnienie przez skarżącą przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Brak wykazania istotnych rozbieżności w orzecznictwie sądów. • Kwestia składu sądu drugiej instancji w kontekście ustawy COVID-owej, choć prowadząca do nieważności postępowania, nie stanowiła podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w tym przypadku.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a nie jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9^ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Nie należy zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa - naturalnej i uzasadnionej - z rozbieżnością orzecznictwa, zasadniczo niepożądaną i wymagającą krytycznej oceny oraz ewentualnej eliminacji. • Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy. • Odstępstwo od zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. […]
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogów dotyczących wykazania rozbieżności w orzecznictwie oraz oczywistej zasadności skargi. Orzeczenie potwierdza również stanowisko SN dotyczące nieważności postępowania w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie specustawy COVID-owej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przesłanek formalnych skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Interpretacja dotycząca składu sądu drugiej instancji jest już ugruntowana uchwałą SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy oraz potwierdzenie ważnej zasady prawnej dotyczącej składu sądu drugiej instancji w kontekście specustawy COVID-owej.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną: czy Twoja sprawa spełnia wymogi formalne?”
Dane finansowe
zapłata: 5627,85 PLN
zapłata: 69 372,15 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.