I CSK 3409/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 16 maja 2025 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej R. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2023 r. w sprawie o ustalenie. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 398^9^ § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest przyjmowana do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że żadna z tych przesłanek nie została spełniona. Odnosząc się do zarzutu nieważności postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, która rozstrzygnęła, że takie postępowanie ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności. Jednakże, ponieważ uchwała ta została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność. W kwestii istotnego zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy wskazał, że skarżący nie przedstawił zagadnienia nowego lub mającego znaczenie precedensowe, a podniesione pytania dotyczące klauzul spreadowych, ryzyka walutowego, nieważności umowy kredytu indeksowanego oraz stosowania WIBOR zostały już wielokrotnie rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy szczegółowo omówił utrwalone stanowisko judykatury w zakresie kontroli klauzul indeksacyjnych i spreadowych, ich wpływu na ważność umowy oraz możliwości ich zastąpienia innymi mechanizmami. Podobnie, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, ponieważ kwestie te zostały już dostatecznie wyjaśnione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i obciążył pozwanego bank kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie orzecznictwa Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych w kredytach indeksowanych, w tym klauzul spreadowych i ryzyka walutowego, oraz brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach, gdzie te kwestie zostały już rozstrzygnięte.
Dotyczy wyłącznie spraw o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia co do abuzywności klauzul w konkretnej umowie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych w umowie kredytu indeksowanego za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, stanowiące główny przedmiot umowy, nie są niedozwolone?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione kwestie dotyczące klauzul spreadowych i ryzyka walutowego zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie te są już ugruntowane w orzecznictwie SN i TSUE, a skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów.
Czy wobec możliwości spłaty rat kredytu w walucie obcej na podstawie art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, kredyty indeksowane lub denominowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione kwestie dotyczące klauzul spreadowych i ryzyka walutowego zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie te są już ugruntowane w orzecznictwie SN i TSUE, a skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesione kwestie dotyczące klauzul spreadowych i ryzyka walutowego zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że kwestie te są już ugruntowane w orzecznictwie SN i TSUE, a skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy i prowadzi do nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z uchwałą SN III PZP 6/22, takie postępowanie prowadzi do nieważności, jednakże uchwała ta nie miała zastosowania retroaktywnego do sprawy zakończonej przed jej podjęciem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przywołał uchwałę III PZP 6/22, która potwierdziła nieważność postępowania w takich przypadkach, ale zaznaczył, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a zaskarżone orzeczenie zostało wydane wcześniej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.P. | osoba_fizyczna | powód |
| A.P. | osoba_fizyczna | powód |
| R. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istotne zagadnienie prawne.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4^ § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy w granicach zaskarżenia bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczeń walutowych.
P. bankowe art. 69 § ust. 3
Ustawa Prawo bankowe
Dotyczy spłaty rat kredytu w walucie obcej.
ustawa o NBP art. 24 § ust. 3
Ustawa o Narodowym Banku Polskim
Dotyczy kursów walut.
k.c. art. 385^1 § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
Definicja głównych świadczeń stron w rozumieniu klauzul abuzywnych.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1^ i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu w pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania przed sądem drugiej instancji z powodu rozpoznania sprawy w składzie jednoosobowym. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego klauzul spreadowych, ryzyka walutowego i nieważności umowy kredytu indeksowanego. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4^ § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22 (...) rozstrzygnął, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego (...) ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (...). • Biorąc pod uwagę, że uchwała ta obowiązuje od dnia jej podjęcia, a została podjęta po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wystąpiła nieważność postępowania. • Istotność zagadnienia prawnego (...) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. • Samo zapewnienie konsumentowi-kredytobiorcy możliwości spłaty rat kredytu w walucie obcej (...) nie uchyla abuzywności postanowienia dotyczącego spłaty rat kredytu w walucie krajowej, w wysokości zależnej od kursu waluty obcej określanego swobodnie przez bank.
Skład orzekający
Karol Weitz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie orzecznictwa Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych w kredytach indeksowanych, w tym klauzul spreadowych i ryzyka walutowego, oraz brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach, gdzie te kwestie zostały już rozstrzygnięte."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia co do abuzywności klauzul w konkretnej umowie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytów indeksowanych jest istotne dla prawników zajmujących się tym tematem, ponieważ podsumowuje utrwalone stanowisko SN i TSUE, wyjaśniając, kiedy takie skargi nie będą rozpoznawane.
“Kredyty frankowe: Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.