I CSK 2896/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną B. B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie, które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w Stargardzie w sprawie podziału majątku wspólnego. Sąd Okręgowy ustalił skład majątku wspólnego, przyznał środki z subkonta ZUS wnioskodawcy w 7/10, a uczestniczce w 3/10, ustalił udziały i wysokość spłat, rozliczył nakłady, a w pozostałym zakresie oddalił apelacje i ustalił ponoszenie kosztów przez uczestników we własnym zakresie. Uczestniczka zaskarżyła postanowienie częściowo, powołując się na nieważność postępowania z uwagi na rozpoznanie apelacji przez Sąd Okręgowy w składzie jednego sędziego, co miało naruszać art. 367 § 3 k.p.c. i być niezgodne z uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 6/22. Sąd Najwyższy odrzucił skargę w części dotyczącej oddalenia apelacji wnioskodawcy, wskazując na brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu orzeczenia korzystnego dla niej. W pozostałym zakresie odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jego wydania (przed wejściem w życie uchwały III PZP 6/22 jako zasady prawnej) i nie stwierdził nieważności postępowania. Nie znaleziono również oczywistej zasadności skargi. Koszty postępowania kasacyjnego zostały ustalone na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej (brak interesu prawnego) oraz stosowania przepisów przejściowych dotyczących składu sądu w kontekście ustawy COVID-owej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i czasowej związanej z ustawą COVID-ową oraz uchwałą III PZP 6/22.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak interesu prawnego w zaskarżeniu części orzeczenia, która jest korzystna dla skarżącego, skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak interesu prawnego w zaskarżeniu części orzeczenia, która jest korzystna dla skarżącego, skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym dla powstania interesu prawnego w zaskarżeniu konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego. W przypadku zaskarżenia części orzeczenia, która jest korzystna dla skarżącego, taki stan pokrzywdzenia nie występuje.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, prowadzi do nieważności postępowania, jeśli uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22, nadająca tej wykładni moc zasady prawnej, została podjęta po wydaniu orzeczenia przez sąd drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie sądu drugiej instancji zapadło przed datą podjęcia uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22, która nadała jej moc zasady prawnej, to orzeczenie to nie jest dotknięte nieważnością z tego powodu, nawet jeśli zostało wydane w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała III PZP 6/22 obowiązuje od dnia jej podjęcia. Ponieważ orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło przed tą datą, nie można było stosować do niego wykładni tej uchwały jako zasady prawnej. Sąd Okręgowy orzekał zgodnie z prawem obowiązującym w chwili wydania orzeczenia.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący nie przedstawia przekonujących twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona, jeśli skarżący nie przedstawił przekonujących od razu, widocznych prima facie, twierdzeń wykazujących racje podważające zaskarżone rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uczestniczka w lakonicznym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie przedstawiła żadnych konkretnych argumentów ani przepisów, których naruszenie mogłoby świadczyć o oczywistej zasadności skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (16)
Główne
k.p.c. art. 398 § 6 § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej.
k.p.c. art. 398 § 9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział majątku wspólnego każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną częścią skargi.
k.p.c. art. 398 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę nieważność postępowania z urzędu w granicach zaskarżenia.
ustawa COVID-owa art. 15zzs § 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwiał rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skład sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka nieważności postępowania - rozpoznanie sprawy przez skład sądu niezgodny z przepisami prawa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do innych postępowań.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego skarżącej w zaskarżeniu części orzeczenia korzystnej dla niej. • Orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło przed datą wejścia w życie uchwały III PZP 6/22 jako zasady prawnej, co wyklucza jej zastosowanie do oceny składu sądu. • Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia (środka prawnego) jest interes prawny w zaskarżeniu. • Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego. • Skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu wyroku Sądu Okręgowego co do punktu 2. w części, w której Sąd drugiej instancji oddalił apelację wnioskodawcy w pozostałym zakresie. • Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi. • Wbrew twierdzeniom uczestniczki nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w niewłaściwym składzie. • Sporne orzeczenie Sądu Okręgowego zapadło 13 marca 2023 r. • Skarżąca powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) nie przedstawiła przekonujących od razu, widocznych prima facie, twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu.
Skład orzekający
Maciej Kowalski
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w zakresie dopuszczalności skargi kasacyjnej (brak interesu prawnego) oraz stosowania przepisów przejściowych dotyczących składu sądu w kontekście ustawy COVID-owej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i czasowej związanej z ustawą COVID-ową oraz uchwałą III PZP 6/22.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej i stosowaniem przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.
“Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na odrzucenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy formalne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.