Orzeczenie · 2024-09-05

I CSK 2512/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-09-05
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższynieważność postępowaniaskład sąduCOVID-19gwarancja ubezpieczeniowaświadczenie na rzecz osoby trzeciejkoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2023 r. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na dwie główne przesłanki: nieważność postępowania oraz potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. W kwestii nieważności postępowania, skarżąca argumentowała, że sąd drugiej instancji rozpoznał sprawę w jednoosobowym składzie sędziowskim na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, co zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 6/22 prowadzi do nieważności postępowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że uchwała ta ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po jej wejściu w życie (26 kwietnia 2023 r.), a wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany wcześniej. W zakresie potrzeby wykładni przepisów, skarżąca podnosiła kwestie dotyczące charakteru gwarancji ubezpieczeniowej (kauzalny czy abstrakcyjny) oraz możliwości samodzielnego bytu umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (art. 393 k.c.). Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie wykazała istnienia wątpliwości prawnych, a jedynie przedstawiła różne poglądy na temat umowy gwarancyjnej, nie powołując konkretnych przepisów budzących wątpliwości. Ponadto, sąd odwoławczy jasno wypowiedział się w kwestii charakteru stosunku prawnego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. W odniesieniu do art. 393 k.c., Sąd Najwyższy wskazał, że skarżąca spóźniła się z przedstawieniem argumentacji na tym etapie postępowania, gdyż nie uzasadniła zarzutu naruszenia tego przepisu na etapie apelacji. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących warunków przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych związanych z COVID-19 oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów przejściowych; argumenty merytoryczne nie zostały merytorycznie ocenione przez Sąd Najwyższy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, prowadzi do nieważności postępowania, nawet jeśli orzeczenie zostało wydane przed wejściem w życie uchwały III PZP 6/22?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała III PZP 6/22 ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po jej wejściu w życie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała III PZP 6/22, która przesądziła o nieważności postępowania w przypadku jednoosobowego składu sądu w okresie epidemii, obowiązuje od dnia jej podjęcia. Wyrok Sądu Apelacyjnego został wydany przed tą datą, co wyklucza zastosowanie tej uchwały.

Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów dotyczących charakteru gwarancji ubezpieczeniowej (kauzalny vs. abstrakcyjny)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała istnienia wątpliwości prawnych wymagających wykładni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca jedynie przedstawiła różne poglądy na temat umowy gwarancyjnej, nie wskazując konkretnych przepisów budzących wątpliwości. Sąd odwoławczy jasno wypowiedział się w tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, analizując okoliczności sprawy.

Czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów dotyczących umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej (art. 393 k.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca spóźniła się z przedstawieniem argumentacji w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie uzasadniła zarzutu naruszenia art. 393 k.c. na etapie postępowania apelacyjnego, a próba przedstawienia tej argumentacji na etapie skargi kasacyjnej jest spóźniona i nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapowódka
O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.spółkapozwana

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Warunki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi.

k.p.c. art. 398¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej: potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości.

Pomocnicze

ustawa COVID-owa art. 15 zzs¹ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, sprawy w pierwszej i drugiej instancji rozpoznawane są w składzie jednego sędziego, z wyjątkiem spraw wymagających składu trzech sędziów.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania następuje m.in. w przypadku nienależytej obsady sądu.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 393 § § 1

Kodeks cywilny

Umowa o świadczenie na rzecz osoby trzeciej.

k.p.c. art. 398³ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

rozporządzenie o opłatach art. § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z uwagi na jednoosobowy skład sądu apelacyjnego. • Potrzeba wykładni przepisów dotyczących gwarancji ubezpieczeniowej. • Potrzeba wykładni przepisów dotyczących umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398¹ § 1 k.p.c.). • Ustalony w tej uchwale sposób wykładni powołanych przez pozwanego przepisów ma zastosowanie do orzeczeń wydanych w postępowaniu apelacyjnym od jej wydania. • Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga zidentyfikowania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. • Skarżąca spóźniła się z próbą przeforsowania zasadności naruszenia powołanego przepisu, skoro jego kontrolę uniemożliwiła już na etapie postępowania przed Sądami meriti.

Skład orzekający

Marta Romańska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych związanych z COVID-19 oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i interpretacji przepisów przejściowych; argumenty merytoryczne nie zostały merytorycznie ocenione przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii oraz standardowych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skład sądu apelacyjnego może prowadzić do nieważności? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przyjęcia skargi kasacyjnej.

Dane finansowe

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst