I CSK 1673/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Banku w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy w sprawie o zapłatę z powództwa M.D. dotyczącej nieważności umowy kredytu hipotecznego. Sąd Rejonowy uznał umowę za nieważną i zasądził kwotę odszkodowania, a Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie odsetek. Bank w skardze kasacyjnej powołał się na potrzebę wykładni przepisów dotyczących klauzul niedozwolonych (Dyrektywa 93/13, KC), nieważności umowy, oprocentowania (WIBOR) oraz interpretacji art. 69 Prawa bankowego i art. 189 k.p.c. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 k.p.c.), stwierdził, że powołane przez skarżącego zagadnienia prawne były już przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym uchwały III CZP 25/22, która przesądziła o braku możliwości zastąpienia niedozwolonych klauzul innymi przepisami prawa lub zwyczajami oraz o niewiążącym charakterze umowy w pozostałym zakresie. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane kwestie nie stanowią już istotnego zagadnienia prawnego ani nie wymagają ponownej wykładni, w związku z czym odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na brak istotnych zagadnień prawnych, które były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy i TSUE.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku istotnych zagadnień prawnych w kontekście kredytów frankowych, które były już przedmiotem licznych orzeczeń.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy kredytu indeksowanego, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, umowa nie wiąże w pozostałym zakresie, a miejsce niedozwolonego postanowienia nie zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III CZP 25/22, która przesądziła, że w razie uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, umowa kredytu indeksowanego nie wiąże w pozostałym zakresie, a nie można przyjąć, że miejsce tych klauzul zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i przyjęcia upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i przyjęcia upadku umowy, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego, umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie, a nie ma podstaw do żądania odsetek lub innego wynagrodzenia.
Czy wobec możliwości spłaty kredytów denominowanych lub indeksowanych w walucie obcej bezpośrednio w tej walucie, kredyty te są udzielone w złotych polskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość spłaty w walucie obcej nie przesądza o tym, że kredyt jest udzielony w złotych polskich.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo, które wyjaśnia, że postanowienie umowne uzależniające wysokość świadczenia od swobodnego uznania jednej ze stron jest sprzeczne z naturą stosunku prawnego, a w przypadku kredytów denominowanych godzi to w istotę zobowiązania.
Czy w sprawie istnieje potrzeba wykładni art. 189 k.p.c. w kontekście ustalenia nieistnienia stosunku kredytu?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy wielokrotnie dopuszczał wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na liczne orzeczenia, w których dopuszczano żądanie ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy, a także na uchwały dotyczące interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.D. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istotne zagadnienie prawne.
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne.
k.c. art. 385^2
Kodeks cywilny
Wykładnia przepisów prawnych.
P.b. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Wykładnia przepisów prawnych.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Potrzeba wykładni przepisu prawnego budzącego poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia przepisów prawnych.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Wykładnia przepisów prawnych.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia przepisów prawnych.
k.p.c. art. 98 § § 1, 11 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.). • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 385^1 § 1 zd. drugie k.c. w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13 oraz art. 385^2 § 2 k.c. (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 385^1 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 69 ust. 3 Prawa bankowego (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). • Potrzeba wykładni przepisu prawnego budzącego poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 189 k.p.c. (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • W dacie orzekania o przyjęciu niniejszej skargi do rozpoznania, sformułowanemu przez skarżącego zagadnieniu prawnemu nie można już przypisać kwalifikacji nowości. • W uchwale z 28 kwietnia 2022 r. (III CZP 40/22, OSNC 2022, Nr 11, poz. 109) Sąd Najwyższy jednoznacznie wyjaśnił, że postanowienie umowne, uzależniające wysokość świadczenia od swobodnego uznania jednej ze stron, jest sprzeczne z naturą (właściwością) stosunku prawnego.
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na brak istotnych zagadnień prawnych, które były już wielokrotnie rozstrzygane przez Sąd Najwyższy i TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku istotnych zagadnień prawnych w kontekście kredytów frankowych, które były już przedmiotem licznych orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z kredytami frankowymi i klauzulami niedozwolonymi, jednak Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania z uwagi na brak nowości problemu.
“Sąd Najwyższy nie rozpozna skargi kasacyjnej banku w sprawie kredytu frankowego – czy to koniec sporów o klauzule abuzywne?”
Dane finansowe
WPS: 53 031,87 PLN
odszkodowanie: 53 031,87 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.