Orzeczenie · 2025-11-06

I CSK 138/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-06
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyspółka jawnareprezentacjasąd polubownyustawa COVID-19skład sądukonwalidacjaart. 103 k.c.art. 30 k.s.h.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną P.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, dotyczącej uchylenia wyroku sądu polubownego. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości konwalidacji przez wspólnika spółki jawnej działania naruszającego zasadę reprezentacji łącznej (art. 30 k.s.h.) poprzez zastosowanie art. 103 k.c. Ponadto, skarżący podniósł kwestię dopuszczalności rozpoznania skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym, ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy COVID-19. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 398^9^ § 1 k.p.c., wyjaśnił kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego wątpliwości nie spełniają wymogów istotnych zagadnień prawnych. Wskazał, że kwestia konwalidacji naruszenia reprezentacji łącznej była już rozstrzygana w orzecznictwie, dopuszczając analogiczne zastosowanie art. 103 k.c. Odnosząc się do składu jednoosobowego sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy przywołał uchwałę III PZP 6/23, która stwierdzała, że orzekanie w takim składzie do 26 kwietnia 2023 r. nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania. Wobec braku wykazania przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, dopuszczalność konwalidacji naruszenia reprezentacji łącznej w spółce jawnej, stosowanie przepisów ustawy COVID-19 do składu sądu w sprawach cywilnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, których stosowanie może być ograniczone czasowo.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dopuszczalne jest konwalidowanie działania wspólnika spółki jawnej, naruszającego zasadę reprezentacji łącznej (art. 30 k.s.h.), poprzez zastosowanie art. 103 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest konwalidowanie naruszenia wymogu reprezentacji łącznej w spółce jawnej poprzez zastosowanie art. 103 k.c. w drodze analogii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo (wyrok V CKN 650/00), które dopuszcza analogiczne zastosowanie art. 103 k.c. do konwalidacji naruszenia reprezentacji łącznej w spółce jawnej.

Czy dopuszczalne jest rozpoznanie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego przez sąd orzekający w składzie jednoosobowym, ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego na podstawie art. 15zzs^1^ ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 do 26 kwietnia 2023 r. włącznie nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały III PZP 6/23, która stwierdziła, że choć taki skład obniża standard ochrony, to nie prowadzi do nieważności postępowania, jeśli orzeczenie zapadło do określonej daty. Wykładnia ta uwzględniała interes społeczny i wizerunek sądownictwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
B. spółka jawna w W.

Strony

NazwaTypRola
P.J.osoba_fizycznaskarżący
B. spółka jawna w W.spółkaprzeciwnik skargi

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.c. art. 103

Kodeks cywilny

Przepis stosowany przez analogię do konwalidacji naruszenia reprezentacji łącznej w spółce jawnej.

k.s.h. art. 30

Kodeks spółek handlowych

Przepis dotyczący zasady reprezentacji łącznej w spółce jawnej.

ustawa COVID-19 art. 15zzs § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis dotyczący składu sądu w okresie pandemii.

k.p.c. art. 379 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione przez skarżącego wątpliwości nie stanowią istotnych zagadnień prawnych. • Przepisy, na kanwie których sformułowano wątpliwości, nie uzasadniają potrzeby ich wykładni. • Kwestia konwalidacji naruszenia reprezentacji łącznej była już rozstrzygana w orzecznictwie. • Rozpoznanie sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym na podstawie ustawy COVID-19 do 26 kwietnia 2023 r. nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego konwalidacji działania wspólnika spółki jawnej naruszającego zasadę reprezentacji łącznej. • Potrzeba wykładni przepisów dotyczących dopuszczalności rozpoznania skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego przez sąd jednoosobowy na podstawie ustawy COVID-19.

Godne uwagi sformułowania

Przez istotne zagadnienie prawne [...] należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. • Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. • W orzecznictwie dopuszcza się możliwość złożenia w różnym czasie oświadczeń woli uprawnionych do łącznej reprezentacji spółki jawnej. • Wobec powyższego nie można uznać, że przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, dopuszczalność konwalidacji naruszenia reprezentacji łącznej w spółce jawnej, stosowanie przepisów ustawy COVID-19 do składu sądu w sprawach cywilnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19, których stosowanie może być ograniczone czasowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretację przepisów proceduralnych, w tym tych wprowadzonych w związku z pandemią.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst