Orzeczenie · 2026-01-29

I CNP 86/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-01-29
SNRodzinnerozwodyWysokanajwyższy
rozwódwinaskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższywymogi formalneszkodaodpowiedzialność odszkodowawcza

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę powoda T.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 lutego 2024 r., które zmieniło wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie w zakresie przypisania winy za rozkład pożycia małżeńskiego. Skarga została wniesiona z powodu rzekomego naruszenia przepisów k.p.c. i k.r.o. Sąd Najwyższy postanowił odrzucić skargę, wskazując na jej niedopuszczalność z powodu niespełnienia kluczowych wymogów formalnych. Przede wszystkim, skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody, która jest koniecznym elementem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Nie wskazano wysokości ani rodzaju szkody majątkowej lub niemajątkowej, ani nie wykazano związku przyczynowego między zaskarżonym orzeczeniem a rzekomą szkodą. Sąd podkreślił, że skarga ta służy uzyskaniu prejudykatu do dochodzenia odszkodowania, a nie uchyleniu lub zmianie orzeczenia. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że zarzuty skargi opierały się na polemice z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną przez sąd drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia niezgodności z prawem. W konsekwencji, skarga została odrzucona, a powód obciążony kosztami postępowania skargowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności dotyczące uprawdopodobnienia szkody oraz niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego, nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia spełnia wymogi formalne określone w art. 424^5 k.p.c., w szczególności w zakresie uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie uprawdopodobniono wyrządzenia szkody, nie wskazano jej wysokości ani rodzaju, ani nie wykazano związku przyczynowego między zaskarżonym orzeczeniem a szkodą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem służącym uzyskaniu prejudykatu do dochodzenia odszkodowania, a nie uchyleniu orzeczenia. Wymaga zatem uprawdopodobnienia szkody, jej rodzaju i wysokości, a także związku przyczynowego z zaskarżonym orzeczeniem. Skarżący nie przedstawił tych elementów, ograniczając się do hipotetycznych rozważań o przyszłych postępowaniach.

Czy zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych mogą stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest środkiem służącym ponownej ocenie dowodów czy ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji. Zarzuty takie, jak naruszenie art. 233 k.p.c., są niedopuszczalne w tym trybie postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
B.K.

Strony

NazwaTypRola
T.K.osoba_fizycznapowód
B.K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 424^5 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa konstrukcyjne elementy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, których niespełnienie prowadzi do odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi o odrzuceniu skargi w przypadku uchybienia wymogom konstrukcyjnym.

Pomocnicze

k.c. art. 417^1 § § 2

Kodeks cywilny

Reguluje odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa z tytułu wydania niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia sądu.

Konstytucja RP art. 77

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie organu władzy.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Jeden z przepisów, na naruszenie których powoływał się skarżący.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny wiarygodności i mocy dowodów, zarzut naruszenia którego jest niedopuszczalny w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 386 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia lub zmiany wyroku przez sąd drugiej instancji.

k.r.o. art. 57 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach rozwodowych.

k.r.o. art. 138

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy możliwości zmiany lub wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego.

k.p.c. art. 98 § § 1, § 1^1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zwrotu kosztów w przypadku cofnięcia pozwu lub zawarcia ugody.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 4 ust. 1 pkt 1

Dotyczy stawek minimalnych opłat za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 5 pkt 2

Dotyczy stawek opłat w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymogu uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody. • Zarzuty skargi opierają się na polemice z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w tym trybie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jako nadzwyczajny środek zaskarżenia cechuje się wysokimi wymaganiami formalnymi i merytorycznymi. • Zachowanie wskazanych wyżej wymagań konstrukcyjnych skargi podlega badaniu przez Sąd Najwyższy przy wniesieniu skargi, a uchybienie któremukolwiek z nich nie podlega sanowaniu i skutkuje odrzuceniem skargi a limine. • Szkoda, o której mowa w powyższym przepisie wyjątkowo może być także szkoda niemajątkowa. Jednakże w takiej sytuacji skarżący w ramach przesłanki przewidzianej w art. 424^5 § 1 pkt 4 k.p.c. – podobnie jak w przypadku szkody majątkowej – powinien wskazać rodzaj, wysokość i czas powstania szkody niemajątkowej oraz wykazać, że jest ona następstwem wydania zaskarżonego orzeczenia i powołać lub przedstawić dowody albo inne środki uwiarygodniające jego twierdzenia w tym przedmiocie. • Podstawą skargi nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Skład orzekający

Agnieszka Jurkowska-Chocyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w szczególności dotyczące uprawdopodobnienia szkody oraz niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego, nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są rygorystyczne wymogi formalne w postępowaniach sądowych, nawet w przypadku nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Odrzucenie skargi z powodu błędów formalnych jest pouczające dla prawników.

Błąd formalny przekreślił szanse na stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst