I CA 60/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. P. wystąpił o ustalenie istnienia stosunku dzierżawy nieruchomości rolnej z pozwaną J. C., twierdząc, że jej wypowiedzenie umowy było bezzasadne i naraziłoby go na straty finansowe związane z dopłatami unijnymi. Pozwana kwestionowała ważność umowy, wskazując na brak umocowania do jej zawarcia w imieniu wszystkich współwłaścicieli (w tym dzieci), brak essentialia negotii oraz podstęp polegający na nieprzekazywaniu dopłat unijnych. Sąd Rejonowy uznał umowę za ważną i ustalił istnienie stosunku dzierżawy. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, nieważność postępowania z powodu braku współuczestnictwa materialnego koniecznego po jej stronie oraz nieuwzględnienie okoliczności związanych z pełnoletnością jednego ze współwłaścicieli. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając umowę za ważną (choć o charakterze bezczynszowego użytkowania z art. 708 kc, a nie klasycznej dzierżawy z art. 693 kc) i wypowiedzenie za nieskuteczne. Sąd podkreślił, że powód wywiązał się z obowiązków, w tym opłat melioracyjnych, które były podstawą wypowiedzenia, a pozwana nie przekazała mu wezwań do zapłaty. Sąd odrzucił zarzut nieważności postępowania, wskazując, że umowa została zawarta wyłącznie między powodem a pozwaną, a nie z jej dziećmi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umowy dzierżawy, dopuszczalności zawarcia umowy przez współwłaściciela, skuteczności wypowiedzenia umowy w przypadku wywiązania się z obowiązków.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i ustaleń między stronami, w tym ustnych uzgodnień.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy nieruchomości rolnej, zawarta przez współwłaściciela legitymującego się jedynie udziałem, jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa zawarta przez współwłaściciela, który nie posiada pełnego tytułu własności do nieruchomości, jest ważna, o ile nie narusza praw pozostałych współwłaścicieli i nie zachodzą inne wady prawne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dopuszczalne jest oddanie w dzierżawę rzeczy cudzej, a fakt, że pozwana nie była jedyną właścicielką, nie czyni umowy nieważną ani nie powoduje współuczestnictwa materialnego koniecznego pozostałych współwłaścicieli.
Czy wypowiedzenie umowy dzierżawy jest skuteczne, jeśli powód wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, w tym opłat melioracyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy dzierżawy jest nieskuteczne, jeśli powód wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, a podstawą wypowiedzenia były zarzuty nieuiszczenia opłat, które powód uregulował niezwłocznie po uzyskaniu informacji o ich wysokości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powód uiścił opłaty melioracyjne niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy o ich wysokości, a pozwana nie przekazała mu wezwań do zapłaty, co uniemożliwiało mu terminowe uregulowanie należności.
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku dzierżawy, mimo że umowa została wypowiedziana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku dzierżawy, ponieważ wypowiedzenie umowy może negatywnie wpłynąć na prowadzoną przez niego działalność rolniczą i zobowiązania związane z dopłatami unijnymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wygaśnięcie umowy dzierżawy spowodowałoby zmniejszenie areału gospodarstwa powoda i negatywnie wpłynęło na jego działalność, zagrażając realizacji zobowiązań wynikających z programu „Młody Rolnik”.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| J. C. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 708
Kodeks cywilny
Umowa bezczynszowego użytkowania, dopuszczalna jest dzierżawa rzeczy cudzej.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.c. art. 693
Kodeks cywilny
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
k.c. art. 673 § § 3
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód wywiązał się z umowy dzierżawy, w tym z obowiązku ponoszenia kosztów związanych z dzierżawionym gruntem, w tym opłat melioracyjnych. • Pozwana nie miała podstaw do wypowiedzenia umowy dzierżawy. • Umowa dzierżawy jest ważna, mimo że pozwana była jedynie współwłaścicielem nieruchomości. • Powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku prawnego.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy jest nieważna z powodu braku umocowania pozwanej do dysponowania nieruchomością w całości. • Umowa dzierżawy nie zawiera essentialia negotii. • Umowa została zawarta w warunkach podstępu (nieprzekazywanie dopłat unijnych). • Nieważność postępowania z powodu braku współuczestnictwa materialnego koniecznego. • Wypowiedzenie umowy było skuteczne z powodu nieuregulowania opłat melioracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
umowa tzw. bezczynszowego użytkowania, o jakiej mowa w art. 708 kc • nie można stosować rygorów przewidzianych w umowie z dnia 24.06.2015 r. do ewentualnych uzgodnień stron dokonanych już poza tą umową • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne
Skład orzekający
Alicja Wiśniewska
przewodniczący
Aneta Ineza Sztukowska
sędzia-sprawozdawca
Joanna Walczuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy dzierżawy, dopuszczalności zawarcia umowy przez współwłaściciela, skuteczności wypowiedzenia umowy w przypadku wywiązania się z obowiązków."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i ustaleń między stronami, w tym ustnych uzgodnień.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są precyzyjne zapisy w umowach i jak ustne ustalenia mogą wpływać na ich interpretację, a także jak kluczowe jest prawidłowe wywiązywanie się z obowiązków, nawet tych nieujętych wprost w pisemnej umowie.
“Czy umowa dzierżawy gruntu rolnego zawarta przez współwłaściciela jest ważna? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 450 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.