I CA 207/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku rozpoznał apelację wnioskodawcy W. K. od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 5 marca 2021 roku, sygn. akt I Ns 1440/16, które ustaliło udziały małżonków w majątku wspólnym w proporcji 3/10 dla wnioskodawcy i 7/10 dla uczestniczki postępowania E. K. Wnioskodawca zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 233 kpc poprzez dowolne przyjęcie nierównego stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego, mimo jego pracy w gospodarstwie rolnym i nakładów z majątku wspólnego, oraz art. 327 1 § 1 pkt 1 kpc przez niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności jego świadkom. Zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 43 § 2 kro, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, twierdząc, że strony w równym stopniu przyczyniły się do powstania majątku wspólnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 327 1 § 1 pkt 1 kpc za chybiony, wskazując, że Sąd Rejonowy podał przyczyny odmowy wiarygodności świadkom, a apelujący sam przyznał, że były one wskazane. Zarzut naruszenia art. 233 kpc został oceniony jako próba podważenia oceny prawnej ustaleń faktycznych, a nie samych ustaleń. Sąd Okręgowy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego jako własne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 § 2 kro, Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ustalenie nierównych udziałów wymaga łącznego spełnienia przesłanek: różnego stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego oraz istnienia ważnych powodów uzasadniających nierówne udziały. Sąd uznał, że nadużywanie alkoholu przez wnioskodawcę, przeznaczanie środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny, a także stosowanie przemocy domowej, stanowią wystarczające podstawy do ustalenia nierównych udziałów w proporcji 7/10 dla uczestniczki i 3/10 dla wnioskodawcy. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 13 § 2 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym w przypadku nadużywania alkoholu, przeznaczania środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny oraz stosowania przemocy domowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym nadużywania alkoholu i przemocy domowej, które muszą być udowodnione.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nadużywanie alkoholu przez jednego z małżonków, przeznaczanie środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny oraz stosowanie przemocy domowej stanowią wystarczające podstawy do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nadużywanie alkoholu przez jednego z małżonków, przeznaczanie środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny oraz stosowanie przemocy domowej stanowią wystarczające podstawy do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, zgodnie z art. 43 § 2 kro.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nadużywanie alkoholu przez wnioskodawcę, skutkujące przeznaczaniem środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny i pomnażanie majątku, a także stosowanie przemocy domowej, spełniają przesłanki do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym. Te okoliczności, oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego, sprzeciwiają się korzystaniu przez wnioskodawcę z części majątku, do którego powstania nie przyczynił się w należyty sposób.
Czy sąd odwoławczy ma obowiązek badać z urzędu prawidłowość zastosowania prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji kontroluje z urzędu właściwe zastosowanie prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, kontrolując z urzędu właściwe zastosowanie prawa materialnego, odniósł się do przesłanek ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym, nawet jeśli apelujący nie zakwestionował wprost drugiej z tych przesłanek.
Czy uzasadnienie postanowienia sądu pierwszej instancji musi zawierać przyczyny odmowy wiarygodności świadkom, aby uniknąć zarzutu naruszenia art. 327 1 § 1 pkt 1 kpc?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji musi wyjaśnić przyczyny odmowy wiarygodności określonym dowodom, aby uniknąć zarzutu naruszenia art. 327 1 § 1 pkt 1 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. 327 1 § 1 pkt 1 kpc za chybiony, ponieważ Sąd Rejonowy wskazał przyczyny odmowy wiarygodności świadkom, co apelujący sam przyznał, jednocześnie kwestionując stanowisko sądu w tej kwestii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (7)
Główne
kro art. 43 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym jest dopuszczalne w razie łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu oraz istnienia ważnych powodów, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów. Przez przyczynienie się rozumie się całokształt starań każdego z małżonków o założoną przez nich rodzinę i zaspokajanie jej potrzeb, nie tylko wysokość zarobków, ale także sposób gospodarowania dochodami. Ważnymi powodami są względy natury etycznej, sprzeciwiające się korzystaniu przez jednego z małżonków z części majątku wspólnego, do którego powstania się nie przyczynił, w szczególności zawinione niepodejmowanie działań zmierzających do wypełnienia obowiązków względem rodziny.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
kro art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużywanie alkoholu przez wnioskodawcę, przeznaczanie środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny. • Stosowanie przemocy domowej przez wnioskodawcę. • Prawidłowe ustalenie przez Sąd Rejonowy faktów i ich ocena prawna. • Wskazanie przez Sąd Rejonowy przyczyn odmowy wiarygodności świadkom.
Odrzucone argumenty
Obraza art. 233 kpc przez dowolne przyjęcie nierównego stopnia przyczynienia się do powstania majątku wspólnego. • Obraza art. 327 1 § 1 pkt 1 kpc przez niewskazanie przyczyn odmowy wiarygodności świadkom. • Błędna wykładnia i zastosowanie art. 43 § 2 kro przez przyjęcie nierównych udziałów mimo równości przyczynienia się do powstania majątku.
Godne uwagi sformułowania
Oznacza to, że stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku nie będzie równy, gdy choć oboje pracują to jedno z nich traci pieniądze np. na gry hazardowe, narkotyki czy – jak w rozpatrywanym przypadku – na zakup alkoholu w związku z jego nadużywaniem. • W połączeniu ze wspomnianym wieloletnim nadużywaniem alkoholu sprawia to, że również ta przesłanka ustalenia nierównych udziałów została spełniona. • Popadł tym samym w wewnętrzną sprzeczność, gdyż zachodzi ewidentna rozbieżność między treścią omawianego zarzutu a jego uzasadnieniem.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym w przypadku nadużywania alkoholu, przeznaczania środków na alkohol zamiast na potrzeby rodziny oraz stosowania przemocy domowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym nadużywania alkoholu i przemocy domowej, które muszą być udowodnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak poważne konsekwencje prawne, w tym w zakresie podziału majątku, mogą mieć uzależnienia i przemoc w rodzinie. Jest to przykład zastosowania prawa rodzinnego w kontekście problemów społecznych.
“Nadużywanie alkoholu i przemoc w rodzinie kosztują fortunę – jak nierówny podział majątku może być karą dla sprawcy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.