I CA 130/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powódki G. A. o zadośćuczynienie i odszkodowanie w związku ze złamaniem ręki po poślizgnięciu się na oblodzonym chodniku drogi powiatowej. Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od Powiatu (...) i jego ubezpieczyciela, Towarzystwa (...) w W., kwoty 10.800 zł tytułem zadośćuczynienia i 1.797,32 zł tytułem odszkodowania. Sąd pierwszej instancji uznał odpowiedzialność Powiatu na podstawie art. 415 k.c. i ustawy o utrzymaniu czystości, oddalając powództwo wobec Gminy U., której Powiat powierzył zarząd drogą. Apelację od wyroku wniosło Towarzystwo (...) w W., kwestionując odpowiedzialność Powiatu i zarzucając naruszenie art. 429 k.c. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił apelację. Sąd odwoławczy uznał, że choć Powiat powierzył wykonanie czynności zarządu drogą Gminie, nie zwolniło go to od odpowiedzialności na podstawie art. 429 k.c., ponieważ Gmina nie jest podmiotem profesjonalnie trudniącym się utrzymaniem dróg w rozumieniu tego przepisu. Co więcej, Sąd Okręgowy stwierdził, że Powiat ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. z tytułu własnych zaniedbań, w szczególności braku należytego nadzoru nad realizacją porozumienia z Gminą w zakresie odśnieżania i zabezpieczenia drogi. Sąd podkreślił, że mimo powierzenia zadań Gminie, Powiat nie wykazał, aby kontrolował jakość wykonywanych prac, a stan drogi w dniu zdarzenia (zalegający, nieuprzątnięty śnieg, brak posypania piaskiem lub solą) świadczył o niewystarczającym zabezpieczeniu. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego co do okoliczności zdarzenia i rozmiaru szkody, a także prawidłowość zastosowania przepisów o zadośćuczynieniu (art. 445 § 1 k.c.) i odszkodowaniu (art. 444 § 1 k.c.). W konsekwencji apelacja została oddalona, a pozwany ubezpieczyciel obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności zarządcy drogi za zaniedbania w utrzymaniu zimowym, mimo powierzenia zadań innemu podmiotowi i zastosowania art. 429 k.c.
Dotyczy sytuacji, gdy zarządca drogi powierza zadania utrzymania zimowego jednostce samorządu terytorialnego, a nie profesjonalnemu przedsiębiorcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarządca drogi (Powiat) ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną użytkownikowi drogi w wyniku jej nieprawidłowego utrzymania zimowego, jeśli powierzył wykonanie tych czynności innemu podmiotowi (Gminie) na podstawie porozumienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządca drogi ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. z tytułu własnych zaniedbań, w szczególności braku należytego nadzoru nad realizacją powierzonych zadań, nawet jeśli powierzył ich wykonanie innemu podmiotowi.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 429 k.c. nie wyłącza odpowiedzialności powierzającego, jeśli nie wykazał on należytej staranności przy wyborze podmiotu wykonującego czynności lub nie sprawował nad nim nadzoru. Gmina nie jest profesjonalnym podmiotem trudniącym się utrzymaniem dróg w rozumieniu art. 429 k.c., a Powiat nie wykazał, że sprawował skuteczny nadzór nad realizacją porozumienia z Gminą w zakresie odśnieżania i zabezpieczenia drogi.
Czy gmina, której powierzono zarząd drogami powiatowymi na mocy porozumienia, może być uznana za podmiot profesjonalnie trudniący się utrzymaniem dróg w rozumieniu art. 429 k.c. w celu zwolnienia się odpowiedzialności przez Powiat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie jest podmiotem profesjonalnie trudniącym się utrzymaniem dróg w rozumieniu art. 429 k.c. Jej działalność w tym zakresie stanowi realizację zadań własnych samorządu, a nie działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że działalność zawodowa, o której mowa w art. 429 k.c., wymaga osobistego i samodzielnego wykonywania czynności wymagających kwalifikacji, systematycznie i odpłatnie. Gmina realizuje zadania własne, a powierzanie ich innym podmiotom (np. przedsiębiorcom) nie czyni jej samej profesjonalistą w tym zakresie.
Jaka jest podstawa prawna odpowiedzialności zarządcy drogi za szkodę wynikłą z jej nieprawidłowego utrzymania zimowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność zarządcy drogi wynika z art. 415 k.c. w zw. z art. 416 k.c. oraz przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zarządca drogi, jako właściciel i podmiot odpowiedzialny za utrzymanie dróg, powinien podejmować wszelkie konieczne działania dla zapewnienia bezpieczeństwa. Niewystarczający nadzór nad realizacją porozumienia z gminą w zakresie odśnieżania stanowił zaniedbanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. A. | osoba_fizyczna | powódka |
| Towarzystwo (...) w W. | spółka | pozwany |
| Powiat (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Gmina U. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia odszkodowania za koszty leczenia i inne wydatki poniesione wskutek wypadku.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa prawna zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.d.p. art. 20 § pkt 4
Ustawa o drogach publicznych
Pomocnicze
k.c. art. 429
Kodeks cywilny
Gmina nie jest podmiotem profesjonalnie trudniącym się utrzymaniem dróg w rozumieniu tego przepisu.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 9 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1 i 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
R.M.S. opłaty radc. pr. art. 6 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
R.M.S. opłaty radc. pr. art. 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Powiatu na podstawie art. 415 k.c. z tytułu własnych zaniedbań w nadzorze nad realizacją porozumienia z Gminą. • Gmina nie jest podmiotem profesjonalnie trudniącym się utrzymaniem dróg w rozumieniu art. 429 k.c. • Niewystarczający nadzór Powiatu nad realizacją porozumienia z Gminą w zakresie odśnieżania i zabezpieczenia drogi. • Stan drogi w dniu zdarzenia (zalegający, nieuprzątnięty śnieg, brak posypania piaskiem lub solą) świadczył o zaniedbaniu.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 429 k.c. przez Sąd Rejonowy poprzez wadliwą ocenę prawną, że porozumienie z Gminą nie jest skutecznym powierzeniem czynności profesjonaliście. • Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w przedmiocie stanu chodnika.
Godne uwagi sformułowania
Powierzenie wykonywania czynności osobie zawodowo zajmującej się wykonywaniem takich czynności • Powiat nie kontrolował należycie prawidłowości wykonywania przez gminę porozumienia • Własne zaniedbanie powiatu (...) polegało w tym przypadku na niewystarczającym nadzorze nad jego wykonywaniem.
Skład orzekający
Barbara Bojakowska
przewodniczący
Iwona Podwójniak
sędzia
Joanna Składowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności zarządcy drogi za zaniedbania w utrzymaniu zimowym, mimo powierzenia zadań innemu podmiotowi i zastosowania art. 429 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zarządca drogi powierza zadania utrzymania zimowego jednostce samorządu terytorialnego, a nie profesjonalnemu przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet po zawarciu porozumienia z innym podmiotem, zarządca drogi nadal ponosi odpowiedzialność za jej stan, jeśli nie sprawuje należytego nadzoru. Jest to ważna lekcja dla jednostek samorządu terytorialnego.
“Zimowa pułapka na drodze: Kto odpowiada za upadek? Sąd rozstrzyga odpowiedzialność Powiatu mimo porozumienia z Gminą.”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 10 800 PLN
odszkodowanie: 1797,32 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.