I Ca 115/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca F. R. złożył skargę o wznowienie postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 21 grudnia 2023 r. w sprawie sygn. akt I Ca 417/23. Podstawą skargi był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 02 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16), który uznał przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu za niezgodne z Konstytucją. Wnioskodawca domagał się zmiany postanowienia poprzez ustanowienie służebności przesyłu na swojej nieruchomości oraz zasądzenie wynagrodzenia. Uczestnik postępowania, (...) S.A., wnosił o odrzucenie skargi jako przedwczesnej lub nieopartej na ustawowej podstawie. Sąd Okręgowy, analizując podstawę prawną skargi, uznał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, będący tzw. negatywnym wyrokiem interpretacyjnym, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 401 1 k.p.c. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 2/09), zgodnie z którą takie wyroki nie eliminują przepisów z obrotu prawnego i nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że jedynie wyroki stwierdzające utratę mocy obowiązującej przepisu mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. W związku z tym, skarga o wznowienie postępowania została odrzucona jako nieoparta na ustawowej podstawie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że negatywne wyroki interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, a także kwestia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku braku publikacji orzeczenia TK.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego publikacją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy negatywny wyrok interpretacyjny Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzający niezgodność przepisów z Konstytucją, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, negatywny wyrok interpretacyjny Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 1 k.p.c., ponieważ nie eliminuje zakwestionowanych przepisów z obrotu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 2/09), zgodnie z którą jedynie wyroki stwierdzające utratę mocy obowiązującej przepisu mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Negatywne wyroki interpretacyjne jedynie wskazują na nieprawidłową wykładnię, ale nie derogują przepisów.
Czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie, mimo braku publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga została wniesiona w terminie, ponieważ brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza gdy wyrok jest powszechnie dostępny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez organ władzy wykonawczej narusza Konstytucję i prawa obywateli do wzruszenia rozstrzygnięć opartych na niekonstytucyjnych przepisach. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania powinien biec od momentu wejścia w życie orzeczenia TK, a nie od jego publikacji.
Czy zasiedzenie służebności przesyłu nastąpiło przed datą złożenia oświadczenia przez poprzedników prawnych wnioskodawcy?
Odpowiedź sądu
Tak, w odniesieniu do niektórych nieruchomości, zasiedzenie służebności przesyłu nastąpiło przed datą złożenia oświadczenia przez poprzedników prawnych wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w Suwałkach w poprzednim postępowaniu (sygn. akt I Ca 489/21) wskazał, że Sąd I instancji nie ustalił, kiedy nastąpiło skupienie władztwa nad nieruchomościami i urządzeniami przesyłowymi przez Skarb Państwa. W obecnym postępowaniu, Sąd Okręgowy w Suwałkach uznał, że bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się z dniem 07 stycznia 1991 r., kiedy nastąpiło rozdzielenie własności nieruchomości od własności urządzeń przesyłowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 401 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać wznowienia postępowania w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 407 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Ustanowienie służebności przesyłu.
k.c. art. 305 § 2
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu.
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu jako prawo związane z własnością nieruchomości.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Zasiedzenie służebności gruntowej.
k.c. art. 285 § 1
Kodeks cywilny
Treść służebności gruntowej.
k.c. art. 285 § 2
Kodeks cywilny
Zakres służebności gruntowej.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
Konstytucja RP art. 190 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym.
Konstytucja RP art. 190 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
u.o.a.n. art. 21 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Prezes Rady Ministrów wydaje Dziennik Ustaw i Monitor Polski.
k.p.c. art. 520 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Negatywny wyrok interpretacyjny Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 1 k.p.c. • Brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu stanowi podstawę do wznowienia postępowania. • Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie rozpoczął biegu z powodu braku publikacji wyroku TK.
Godne uwagi sformułowania
negatywny wyrok interpretacyjny • nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania • brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wstrzymuje biegu terminu • narusza konstytucyjne prawa obywateli • nie jest oparta na ustawowej podstawie
Skład orzekający
Cezary Olszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że negatywne wyroki interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, a także kwestia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku braku publikacji orzeczenia TK."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i jego publikacją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, jego publikacją i wpływem na postępowania sądowe, co jest istotne dla prawników i obywateli.
“Czy wyrok TK, którego nie opublikowano, może otworzyć drzwi do wznowienia sprawy? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.