I C 93/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. O. pozwał MetLife Towarzystwo (...) S.A. o zapłatę 23.254,25 zł z tytułu wykupu polisy ubezpieczeniowej zawartej w 1999 roku. Twierdził, że umowa zawierała niedozwolone klauzule, a on sam został wprowadzony w błąd co do kosztów rozwiązania umowy. Pozwany argumentował, że wypłata była zgodna z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia (OWU) i uwzględniała koszty ochrony oraz działalności. Sąd ustalił, że umowa miała charakter mieszany (kapitałowo-ubezpieczeniowy) i że powód nie został należycie poinformowany o zasadach potrąceń przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy, co stanowiło naruszenie obowiązków informacyjnych i mogło być uznane za abuzywne postanowienie. Sąd oddalił roszczenie dotyczące umów dodatkowych, uznając je za czysto ochronne, za które powód otrzymał ekwiwalent w postaci ochrony. Zasądzono natomiast kwotę 5.119,40 zł z tytułu umowy podstawowej, uznając, że powód nie otrzymał należnej mu części środków z uwagi na brak jasnych informacji o potrąceniach. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKontrola abuzywności klauzul umownych w umowach ubezpieczeniowych, obowiązki informacyjne ubezpieczyciela, zasady wykupu polis.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie nie doszło do indywidualnego uzgodnienia warunków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia dotyczące zasad wykupu i zwrotu środków przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy dotyczące zasad wykupu i zwrotu środków przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, mogą być uznane za niedozwolone (abuzywne), jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumenta przed zawarciem umowy, nie wyjaśniając jasno zasad potrąceń przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy. Brak indywidualnego uzgodnienia tych klauzul oraz ich niejednoznaczność (pkt 17 OWU) prowadziły do naruszenia interesów konsumenta.
Czy składki wpłacone z tytułu dodatkowych umów ubezpieczenia, które miały charakter czysto ochronny, podlegają zwrotowi w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, składki wpłacone z tytułu dodatkowych umów ubezpieczenia o charakterze ochronnym nie podlegają zwrotowi, ponieważ konsument uzyskał ekwiwalent w postaci ochrony ubezpieczeniowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że dodatkowe umowy ubezpieczenia pełniły jedynie funkcję ochronną, a powód miał świadomość obowiązku zapłaty składek z tego tytułu. Uzyskał on ekwiwalent w postaci ochrony ubezpieczeniowej, a uiszczone składki nie były niewspółmierne do zakresu ochrony.
Czy postanowienia dotyczące wykupu polisy ubezpieczeniowej mogą być uznane za dotyczące głównego świadczenia strony i tym samym wyłączone spod kontroli abuzywności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nawet jeśli postanowienia dotyczące wykupu można uznać za dotyczące głównego świadczenia strony, to nie sposób uznać, aby zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny, co pozwala na ich kontrolę incydentalną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące wykupu nie były sformułowane jednoznacznie, ponieważ przeciętny konsument nie był w stanie określić, jaka kwota zostanie mu potrącona przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. O. | osoba_fizyczna | powód |
| MetLife Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w rozmiarze wzbogacenia utrzymującego się w chwili zaspokojenia roszczenia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym wypadku sąd może włożyć na strony lub na jedną ze stron obowiązek zwrotu części kosztów albo przyznać zwrot kosztów od jednej strony na rzecz drugiej, biorąc pod uwagę ich stosunek, w jakim każda ze stron z żądaniem swoim wygrała lub przegrała.
k.c. art. 221
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopełnienie przez ubezpieczyciela obowiązków informacyjnych wobec konsumenta w zakresie zasad potrąceń przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy. • Niejednoznaczność i brak indywidualnego uzgodnienia klauzul dotyczących wykupu polisy. • Kształtowanie praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy.
Odrzucone argumenty
Umowy dodatkowe miały charakter czysto ochronny i nie podlegały zwrotowi składek. • Postanowienia dotyczące wykupu stanowią główne świadczenie strony i nie podlegają kontroli abuzywności (argument odrzucony przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
nie został poinformowany, że w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, straci część środków • każda suma należna Towarzystwu wynikająca z warunków umowy jest potrącana od wartości wykupu polisy • nie sposób uznać, aby zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny
Skład orzekający
Sławomir Splitt
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kontrola abuzywności klauzul umownych w umowach ubezpieczeniowych, obowiązki informacyjne ubezpieczyciela, zasady wykupu polis."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie nie doszło do indywidualnego uzgodnienia warunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul w umowach ubezpieczeniowych i ochrony konsumentów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy ubezpieczyciel może zatrzymać Twoje pieniądze przy wcześniejszym rozwiązaniu polisy? Sąd odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 23 254,25 PLN
zapłata: 5119,4 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.