I C 863/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S.S. (1) domagał się od pozwanej A.G., notariusz, odszkodowania w kwocie 15 000 zł z tytułu szkody poniesionej w związku z zawarciem nieważnej umowy sprzedaży nieruchomości. Powód twierdził, że pozwana nie poinformowała go o tym, że jako osoba fizyczna sprzedaje nieruchomość spółce, której jednocześnie był prezesem zarządu, co na mocy art. 210 KSH skutkowało bezwzględną nieważnością czynności prawnej. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut niewykazania szkody, jej wysokości oraz związku przyczynowego. Sąd Rejonowy w Gdańsku, analizując stan faktyczny i dowody, ustalił, że pozwana rzeczywiście nie poinformowała powoda o skutkach prawnych jego działania, co stanowiło bezprawne zaniechanie. Sąd uznał jednak, że powód nie wykazał wysokości szkody w dochodzonej kwocie. Sąd ustalił, że jedyną udokumentowaną szkodą były koszty pierwotnego aktu notarialnego w wysokości 7 411,55 zł, które poniosła spółka. Powód mógł bowiem doprowadzić do ważnego przeniesienia własności nieruchomości poprzez zawarcie kolejnej umowy z pełnomocnikiem spółki, co wiązałoby się z niższymi kosztami niż opłata od pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej. W związku z tym sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 7 411,55 zł wraz z odsetkami od dnia poniesienia tej szkody (uiszczenia opłaty od pozwu o uzgodnienie treści KW), a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. O kosztach procesu orzeczono stosunkowo do wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOdpowiedzialność notariusza za błędy w sztuce, zasady ustalania wysokości szkody w przypadku wadliwych czynności prawnych, obowiązek minimalizacji szkody przez poszkodowanego.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów przy zawieraniu umowy z udziałem spółki, której prezesem zarządu jest jedna ze stron umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy notariusz ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za sporządzenie nieważnej czynności prawnej, jeśli nie poinformował strony o skutkach prawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, notariusz ponosi odpowiedzialność na zasadach art. 415 KC w związku z art. 49 ustawy Prawo o notariacie, jeśli jego zaniechanie (brak pouczenia) doprowadziło do szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwana jako notariusz miała obowiązek poinformować powoda o bezwzględnej nieważności czynności prawnej wynikającej z art. 210 KSH. Brak takiego pouczenia stanowił czyn niedozwolony, za który notariusz ponosi odpowiedzialność.
Jaki jest zakres szkody podlegającej naprawieniu w przypadku nieważnej czynności prawnej, gdy powód mógł podjąć inne działania w celu jej naprawienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkoda podlega naprawieniu tylko w zakresie wykazanych kosztów poniesionych bezpośrednio w wyniku wadliwej czynności, a nie potencjalnych kosztów alternatywnych działań, które powód mógł podjąć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał wysokości szkody w dochodzonej kwocie 15 000 zł, ponieważ mógł doprowadzić do ważnego przeniesienia własności nieruchomości poprzez zawarcie kolejnej umowy z pełnomocnikiem spółki, co wiązałoby się z niższymi kosztami niż opłata od pozwu o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Jedyną udokumentowaną szkodą były koszty pierwotnego aktu notarialnego.
Czy powód wykazał związek przyczynowy między wadliwym działaniem notariusza a szkodą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że wadliwe sporządzenie aktu notarialnego doprowadziło do niezgodności stanu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, co wymagało podjęcia przez powoda działań naprawczych.
Uzasadnienie
Nieważność aktu notarialnego spowodowała, że stan ujawniony w księdze wieczystej był niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, co wymagało od powoda podjęcia działań w celu jego uzgodnienia, co stanowiło szkodę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| W. P. | osoba_fizyczna | inny |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | inny |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
KSH art. 210 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Zakaz reprezentowania spółki przez członka zarządu w umowie z samym sobą.
u.p.n. art. 49
Ustawa Prawo o notariacie
Odpowiedzialność notariusza za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności notarialnych.
Pomocnicze
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku naprawienia szkody, w tym uwzględnienie możliwości jej minimalizacji przez poszkodowanego.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie zasady współżycia społecznego jako podstawy do oceny zasadności żądania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne zniesienie lub zasądzenie kosztów w zależności od wyniku sprawy.
k.p.c. art. 108 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zasądzenia kosztów na rzecz strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana jako notariusz nie poinformowała powoda o bezwzględnej nieważności czynności prawnej wynikającej z art. 210 KSH. • Nieważność czynności prawnej doprowadziła do niezgodności stanu księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. • Powód poniósł szkodę w postaci kosztów pierwotnego aktu notarialnego.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykazał wysokości szkody w dochodzonej kwocie 15 000 zł. • Powód mógł podjąć inne działania w celu doprowadzenia do ważnego przeniesienia własności nieruchomości, co wiązałoby się z niższymi kosztami. • Zastosowanie art. 5 KC przez powoda było niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
bezpodstawnie zapłaconej przez nią ceny • bezpodstawnie zapłaconej przez nią ceny w kwocie 300.000 zł • bezwzględnie nieważna umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego • bezprawność ujmować jako przesłankę winy • bezprawność czynu oznacza jego sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym • nie budzi wątpliwości Sądu zasadność działań powoda • nie jest prawdą, na co wskazywał powód, że dokonanie kolejnej czynności, kolejnego aktu notarialnego sprowadzało się do takiego samego kosztu
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność notariusza za błędy w sztuce, zasady ustalania wysokości szkody w przypadku wadliwych czynności prawnych, obowiązek minimalizacji szkody przez poszkodowanego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów przy zawieraniu umowy z udziałem spółki, której prezesem zarządu jest jedna ze stron umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje błędów notarialnych i złożoność ustalania odpowiedzialności cywilnej, co jest interesujące dla prawników praktyków.
“Notariuszka nie poinformowała o nieważności umowy – sąd zasądził tylko część żądanej kwoty. Dlaczego?”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
odszkodowanie: 7411,55 PLN
zwrot kosztów procesu: 319,16 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.