I C 807/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. P. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 11 lutego 2011 r. (sygn. akt I 1 Cupr 259/10), którym zasądzono od niego na rzecz (...) S.A. kwotę 3195,55 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu. Powód kwestionował zasadność pierwotnego roszczenia, twierdząc, że usługi telekomunikacyjne nie zostały wykonane, a umowy były zawierane pod przymusem. Dodatkowo domagał się zwrotu 608 zł z tytułu opłaty za umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pozwany (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa, podkreślając, że powództwo przeciwegzekucyjne nie może służyć ponownej ocenie merytorycznej sprawy prawomocnie osądzonej. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, wskazując, że zgodnie z art. 840 § 1 KPC, powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, gdy tytułem jest orzeczenie sądu, nie może być oparte na zarzutach dotyczących zasadności roszczenia istniejących przed wydaniem prawomocnego wyroku. Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok wiąże strony i inne sądy (art. 365 § 1 KPC), a postępowanie przeciwegzekucyjne nie służy podważaniu jego mocy. Sąd zbadał również kwestię przedawnienia roszczenia, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia był wielokrotnie przerywany przez czynności wierzyciela (wnioski o nadanie klauzuli wykonalności i wszczęcie egzekucji), co wykluczało jego przedawnienie. Roszczenie o zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego również zostało oddalone, ponieważ zostały one pobrane na mocy prawomocnego postanowienia komornika, które nie zostało uchylone. Sąd, stosując art. 102 KPC, odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że postępowanie przeciwegzekucyjne nie jest drogą do ponownego merytorycznego badania sprawy prawomocnie osądzonej, a także interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń i kosztów egzekucyjnych oraz stosowania art. 102 KPC.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie powództwo przeciwegzekucyjne jest oparte na zarzutach dotyczących meritum sprawy już prawomocnie zakończonej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w ramach powództwa przeciwegzekucyjnego (art. 840 KPC) możliwe jest ponowne merytoryczne badanie zasadności roszczenia, które zostało już rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo przeciwegzekucyjne nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy prawomocnie osądzonej, a zarzuty dotyczące zasadności roszczenia istniejące przed wydaniem wyroku nie mogą być podstawą takiego powództwa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądu korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 365 i 366 KPC) i wiąże wszystkie sądy. Postępowanie przeciwegzekucyjne ma na celu badanie zdarzeń, które nastąpiły po powstaniu tytułu wykonawczego lub zarzutów, które nie mogły być podniesione w poprzednim postępowaniu. Kwestionowanie słuszności prawomocnego wyroku w tym trybie jest niedopuszczalne.
Czy roszczenie stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu uległo przedawnieniu, biorąc pod uwagę wielokrotne wnioski o nadanie klauzuli wykonalności i wszczęcie egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia był wielokrotnie przerywany przez czynności wierzyciela podejmowane w celu dochodzenia lub zaspokojenia roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 KPC, bieg przedawnienia przerywa się przez czynności przed sądem lub innym organem. W szczególności, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oraz wniosek o wszczęcie egzekucji przerywają bieg terminu przedawnienia. W analizowanej sprawie takie czynności były podejmowane wielokrotnie, co skutecznie zapobiegło przedawnieniu roszczenia.
Czy kwota pobrana od dłużnika przez komornika na podstawie prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stanowi świadczenie nienależne (art. 410 KC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota pobrana na podstawie prawomocnego postanowienia komornika nie stanowi świadczenia nienależnego, jeśli postanowienie to nie zostało uchylone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pobranie kwoty na podstawie prawomocnego postanowienia komornika miało ważną podstawę prawną, która nie odpadła. Prawomocne orzeczenie komornika, podlegające kontroli sądowej, wyklucza możliwość uznania pobranej kwoty za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 KC.
Czy w szczególnie uzasadnionych wypadkach (np. trudna sytuacja materialna i zdrowotna strony) sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu (art. 102 KPC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu, jeśli uzna, że zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki, kierując się zasadą słuszności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że stosowanie art. 102 KPC jest suwerennym uprawnieniem sądu, który ocenia całokształt okoliczności. W tym przypadku, trudna sytuacja materialna i zdrowotna powoda, utrzymującego się z niskiej renty i ponoszącego znaczne wydatki, uzasadniała odstąpienie od obciążania go kosztami procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w Z. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
k.p.c. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Nie dotyczy konsumentów w sprawach, w których zastosowanie mają przepisy o ochronie konsumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powództwo przeciwegzekucyjne nie może służyć ponownemu merytorycznemu badaniu sprawy prawomocnie osądzonej. • Zarzuty dotyczące zasadności roszczenia istniejące przed wydaniem prawomocnego wyroku nie mogą być podstawą powództwa przeciwegzekucyjnego. • Bieg terminu przedawnienia roszczenia był wielokrotnie przerywany przez czynności wierzyciela. • Kwota pobrana przez komornika na podstawie prawomocnego postanowienia nie stanowi świadczenia nienależnego. • Trudna sytuacja materialna i zdrowotna powoda uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami procesu na podstawie art. 102 KPC.
Odrzucone argumenty
Pierwotne roszczenie było bezzasadne, a usługi telekomunikacyjne nie zostały wykonane. • Umowy były zawierane pod przymusem. • Pobrana kwota kosztów egzekucyjnych stanowi świadczenie nienależne.
Godne uwagi sformułowania
powództwo przeciwegzekucyjne nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy prawomocnie osądzonej • powaga rzeczy osądzonej • Sąd w tym postępowaniu nie może kontrolować słuszności wyroku sądowego w chwili jego wydania nawet wówczas, gdy - jak to określa się w literaturze przedmiotu - nastąpiło podstępne wyłudzenie orzeczenia • powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie służy ponownemu badaniu stosunku prawnego łączącego strony • Sąd rozpoznający powództwo opozycyjne jest bezwzględnie związany wyrokiem wydanym w sprawie między wierzycielem a dłużnikiem co do ustalonego w sentencji obowiązku świadczenia • przepis art. 102 kpc urzeczywistnia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu
Skład orzekający
Małgorzata Nowicka - Midziak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie przeciwegzekucyjne nie jest drogą do ponownego merytorycznego badania sprawy prawomocnie osądzonej, a także interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń i kosztów egzekucyjnych oraz stosowania art. 102 KPC."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie powództwo przeciwegzekucyjne jest oparte na zarzutach dotyczących meritum sprawy już prawomocnie zakończonej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawną dotyczącą powagi rzeczy osądzonej i ograniczeń postępowania przeciwegzekucyjnego, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo, aspekt kosztów procesu i zastosowanie art. 102 KPC ze względu na trudną sytuację strony dodaje ludzkiego wymiaru.
“Czy można podważyć prawomocny wyrok w postępowaniu egzekucyjnym? Sąd wyjaśnia granice.”
Dane finansowe
WPS: 608 PLN
Sektor
telekomunikacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.