Orzeczenie · 2021-03-23

I C 718/20

Sąd

Sąd Rejonowy w Tczewie

Miejsce

Tczew

Data

2021-03-23

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy

pożyczkawekselkoszty pożyczkiabuzywnośćkonsumentrozłożenie na ratykoszty zastępstwa procesowego

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka (...) Spółka Akcyjna wniosła o zapłatę 18.863,61 zł z weksla in blanco, zabezpieczającego umowę pożyczki gotówkowej. Pozwany P. K. sprzeciwił się, zarzucając zawyżenie roszczenia, lichwiarski charakter odsetek i wadliwe wypełnienie weksla. W trakcie postępowania pozwany wpłacił część zadłużenia, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części. Sąd, badając umowę pożyczki i weksel, uznał część kosztów pozaodsetkowych (prowizję w wysokości 7.771 zł oraz opłatę za "Twój Pakiet") za abuzywne i niewiążące na podstawie art. 385¹ k.c., gdyż rażąco naruszały interes konsumenta i były sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd ustalił, że powódka dochodziła roszczenia na podstawie weksla, który jest zobowiązaniem abstrakcyjnym, jednakże miał prawo badać stosunek podstawowy. Uznano, że wypowiedzenie umowy było skuteczne, mimo że pozwany nie odebrał pisma, gdyż zostało ono wysłane na wskazany przez niego adres. Ostatecznie Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 5.625,42 zł, która obejmowała niespłacony kapitał, opłatę przygotowawczą, odsetki umowne i odsetki za opóźnienie. Ze względu na trudną sytuację finansową i rodzinną pozwanego, zasądzoną kwotę rozłożono na 19 miesięcznych rat. Koszty postępowania zostały rozliczone stosunkowo, z zasądzeniem od powódki na rzecz pozwanego kwoty 231,03 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie możliwości badania abuzywności kosztów pożyczek zabezpieczonych wekslem, nawet jeśli nie podniesiono zarzutów, oraz uzasadnienie rozłożenia świadczenia na raty w trudnej sytuacji życiowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zabezpieczonych wekslem in blanco.

Zagadnienia prawne (4)

Czy prowizja i inne dodatkowe opłaty w umowie pożyczki konsumenckiej, zabezpieczonej wekslem in blanco, mogą być uznane za abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszają jego interesy, nawet jeśli mieszczą się w limicie kosztów pozaodsetkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prowizja w wysokości 86% kapitału pożyczki oraz opłata za "Twój Pakiet" były rażąco wygórowane, nieuzasadnione i sprzeczne z dobrymi obyczajami, godząc w interes konsumenta. Brak było indywidualnego uzgodnienia tych postanowień.

Czy sąd ma obowiązek badać abuzywność postanowień umowy pożyczki zabezpieczonej wekslem in blanco, nawet jeśli strona pozwana nie podnosi takich zarzutów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma obowiązek czuwać, aby pod przykryciem zobowiązania wekslowego nie przemycano niedozwolonych postanowień, zwłaszcza wobec konsumentów.

Uzasadnienie

Sąd zobowiązany jest do kontroli postanowień umownych pod kątem klauzul niedozwolonych (art. 385¹ k.c.), aby chronić słabszą stronę stosunku cywilnoprawnego, jakim jest konsument, nawet jeśli zarzuty te nie zostały podniesione przez stronę.

Czy rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty jest możliwe w przypadku trudnej sytuacji materialnej i życiowej pozwanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy bezzwłoczne spełnienie świadczenia byłoby nadmiernie utrudnione lub naraziłoby dłużnika na niepowetowaną szkodę.

Uzasadnienie

Sytuacja materialna i życiowa pozwanego (choroby, obciążenia finansowe, utrzymanie rodziny) uzasadniała rozłożenie zasądzonej kwoty na 19 miesięcznych rat, aby umożliwić spłatę w sposób najmniej dotkliwy, uwzględniając jednocześnie interes powoda.

Czy wypowiedzenie umowy pożyczki jest skuteczne, jeśli pismo z tym oświadczeniem zostało wysłane na adres pozwanego, ale nie zostało przez niego odebrane?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pismo zostało wysłane na adres wskazany przez pozwanego i nie zgłosił on zmiany adresu, można uznać, że miał możliwość zapoznania się z oświadczeniem woli.

Uzasadnienie

Kierowanie korespondencji na wskazany przez pozwanego adres należy utożsamiać z umożliwieniem mu zapoznania się z oświadczeniami woli pożyczkodawcy (art. 61 § 1 k.c.). Ewentualna rezygnacja z tej możliwości nie skutkuje wadliwością składanych oświadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa i rozłożenie na raty

Strona wygrywająca

Powódka (...) Spółka Akcyjna (w części zasądzonej kwoty), Pozwany P. K. (w zakresie oddalenia powództwa i kosztów)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Spółka Akcyjna	spółka	powód
P. K.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy pożyczki.

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w umowach z konsumentami.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty.

k.p.c. art. 100 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosunkowe rozliczenie kosztów procesu.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 2

Kodeks cywilny

Skutek prawny postanowień abuzywnych - nie wiążą konsumenta.

k.c. art. 385¹ § § 4

Kodeks cywilny

Obowiązek wykazania indywidualnego uzgodnienia postanowienia umownego.

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

Skuteczność oświadczenia woli złożonego innej osobie.

k.p.c. art. 203 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Cofnięcie pozwu.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w przypadku skutecznego cofnięcia pozwu.

u.p.b. art. 36a

Ustawa Prawo bankowe

Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność prowizji i opłaty za "Twój Pakiet" jako rażąco wygórowanych i sprzecznych z dobrymi obyczajami. • Możliwość badania stosunku podstawowego przy zobowiązaniu wekslowym. • Skuteczność wypowiedzenia umowy mimo nieodebrania pisma przez pozwanego. • Uzasadnienie rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty ze względu na trudną sytuację materialną i życiową pozwanego.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki w całości jako zasadne. • Wadliwe wypełnienie weksla przez powoda. • Nieskuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki. • Zawyżenie roszczenia i charakter lichwiarski odsetek.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zobowiązany jest czuwać, aby podmioty stosunków cywilnoprawnych pod przykryciem zobowiązania wekslowego nie przemycały postanowień niedozwolonych i nie wykorzystywały słabszej i często nieporadnej strony tych stosunków jakim są konsumenci. • Prowizja zastrzeżona w umowie, z której powódka wywodzi swe żądanie, jest rażąco wygórowana. • Kierowanie zatem korespondencji na wskazany przez pozwanego adres należy utożsamiać z umożliwieniem pozwanemu zapoznania się z oświadczeniami woli pożyczkodawcy.

Skład orzekający

Dorota Słowik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości badania abuzywności kosztów pożyczek zabezpieczonych wekslem, nawet jeśli nie podniesiono zarzutów, oraz uzasadnienie rozłożenia świadczenia na raty w trudnej sytuacji życiowej."

Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zabezpieczonych wekslem in blanco.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może interweniować w obronie konsumenta przed nadmiernymi kosztami pożyczek, nawet gdy zabezpieczeniem jest weksel, a także jak uwzględnia trudną sytuację życiową dłużnika.

“Weksel in blanco nie chroni przed zarzutem abuzywności kosztów pożyczki – sąd po stronie konsumenta!”

Dane finansowe

WPS: 18 863,61 PLN

zapłata: 5625,42 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników