Orzeczenie · 2017-03-01

I C 703/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2017-03-01
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaokręgowy
dobra osobistezniesławienieprzeprosinyłapówkakrytykabezprawnośćkrzywdakoszty procesu

Powód K. K., kierownik Zakładu (...) w J., pozwał W. S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, zarzucając mu podczas posiedzenia Komisji (...) w dniu 5 października 2015 r. użycie słów sugerujących próbę wyłudzenia łapówki i uzależniania podejmowania czynności służbowych od jej wręczenia. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że pozwany użył sformułowań sugerujących, iż powodowi jest "żal, że nie otrzymał przy tej budowie łapówki", co niewątpliwie naruszyło dobre imię powoda. Sąd uznał te wypowiedzi za wykraczające poza granice dozwolonej krytyki i bezprawne. W związku z tym, sąd zobowiązał pozwanego do przeproszenia powoda poprzez przesłanie pisma o określonej treści, upoważniając powoda do jego publikacji na tablicy ogłoszeń przez miesiąc. Jednocześnie, sąd oddalił żądanie zasądzenia kwoty na cel społeczny, biorąc pod uwagę ograniczony zasięg naruszenia, incydentalny charakter sprawy w kontekście szerszego konfliktu między stronami, a także umiarkowane nasilenie złej woli pozwanego i jego trudną sytuację majątkową. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda 325 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, stosując przepis art. 102 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o ochronie dóbr osobistych, w szczególności dotyczących zniesławienia i naruszenia dobrego imienia poprzez sugestie o charakterze korupcyjnym. Określenie granic dozwolonej krytyki w kontekście wypowiedzi publicznych. Zasady orzekania o kosztach procesu w oparciu o art. 102 kpc.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki użytych sformułowań. Ocena bezprawności i adekwatności środków zaradczych zależy od okoliczności danej sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sugestie dotyczące przyjęcia lub próby wyłudzenia łapówki przez osobę pełniącą funkcję publiczną stanowią naruszenie dóbr osobistych w postaci dobrego imienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie sugestie, nawet jeśli nie są bezpośrednim oskarżeniem o wyłudzenie, naruszają dobre imię i opinię osoby, zwłaszcza gdy są formułowane publicznie i bez uzasadnionej potrzeby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przypisanie powodowi stanu "żalu, że nie otrzymał łapówki" lub sugestia, że jest to powodem braku załatwienia sprawy, jest naruszeniem dobrego imienia, gdyż sugeruje gotowość do przyjęcia nienależnej korzyści. Wypowiedź ta została uznana za wykraczającą poza granice dozwolonej krytyki i bezprawną.

Czy sąd powinien zasądzić kwotę na cel społeczny w przypadku naruszenia dóbr osobistych, gdy naruszenie miało ograniczony zasięg i nie spowodowało wyjątkowo znacznej krzywdy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji ograniczonego zasięgu naruszenia, braku wyjątkowo znacznej krzywdy oraz trudnej sytuacji majątkowej pozwanego, sąd może odstąpić od zasądzenia kwoty na cel społeczny.

Uzasadnienie

Sąd oddalił żądanie zapłaty na cel społeczny, biorąc pod uwagę, że naruszenie miało miejsce w ograniczonym gronie, nie spowodowało wyjątkowo znacznej krzywdy, a pozwany nie jest osobą majętną. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę "czynny żal" pozwanego.

Czy sąd może zasądzić zwrot kosztów procesu w części, uwzględniając sytuację majątkową strony przegrywającej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zastosować przepis art. 102 kpc i częściowo odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową.

Uzasadnienie

Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda jedynie 325 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, mimo uwzględnienia żądania przeprosin w całości, ze względu na trudną sytuację majątkową pozwanego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
K. K.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznapowód
W. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Dobra osobiste człowieka podlegają ochronie prawa cywilnego.

k.c. art. 24 § 1

Kodeks cywilny

Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.

Pomocnicze

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sugestie dotyczące łapówek naruszają dobre imię i opinię osoby. • Wypowiedzi pozwanego wykraczały poza granice dozwolonej krytyki. • Działanie pozwanego było bezprawne, gdyż nie zachodziły okoliczności wyłączające bezprawność. • Naruszenie dóbr osobistych uzasadnia żądanie usunięcia jego skutków, w tym złożenia oświadczenia. • Sytuacja majątkowa pozwanego uzasadnia częściowe odstąpienie od zasądzenia kosztów procesu.

Odrzucone argumenty

Pozwany działał w ramach dozwolonej krytyki i w interesie społecznym. • Wypowiedzi pozwanego nie były tożsame z tymi zarzucanymi w pozwie. • Żądanie zapłaty na cel społeczny jest uzasadnione ze względu na naruszenie dóbr osobistych.

Godne uwagi sformułowania

„Chyba jest mu żal, że nie otrzymał przy tej budowie łapówki” • „nie da się nic załatwić, bo trzeba dać łapówkę…” • „trzeba by Panu dać w łapę” • „trzeba Panu dać w łapę, by sprawa miała finał” • „Pan mi nie chce pomóc , bo nie dostał Pan łapówki” • „…bo nie dostał Pan łapówki..” • „wyłudzenie” należy tu rozumieć w dużym skrócie jako tyle, co „żądanie wręczenia” • przypisanie komuś stanu w postaci co najmniej psychicznej i nie tylko psychicznej gotowości przyjęcia nienależnej, bezprawnej korzyści • werbalne kojarzenie pracownika jednostki samorządowej z „łapówką”, ma wydźwięk jednoznacznie pejoratywny i zniesławiający • „czynny żal”

Skład orzekający

Wojciech Wacław

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o ochronie dóbr osobistych, w szczególności dotyczących zniesławienia i naruszenia dobrego imienia poprzez sugestie o charakterze korupcyjnym. Określenie granic dozwolonej krytyki w kontekście wypowiedzi publicznych. Zasady orzekania o kosztach procesu w oparciu o art. 102 kpc."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki użytych sformułowań. Ocena bezprawności i adekwatności środków zaradczych zależy od okoliczności danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie rozumianego tematu korupcji i jej wpływu na dobre imię, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców. Pokazuje, jak nawet sugestie mogą prowadzić do naruszenia dóbr osobistych.

Czy sugestia o "żalu, że nie dostał łapówki" to już zniesławienie? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 325 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst