I C 648/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa Prokuratora Okręgowego, który domagał się stwierdzenia nieważności umowy pożyczki na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych sędziów oraz umów poręczenia. Sąd ustalił, że umowa pożyczki zawarta w 2010 roku na kwotę 260 000 zł przez sędziego M. K. była nieważna, ponieważ pożyczkobiorca podrobił podpis swojej żony na oświadczeniu o zgodzie na zaciągnięcie pożyczki. Ponadto, umowy poręczenia zawarte przez B. K. i G. J. zostały uznane za nieważne, ponieważ poręczycielki skutecznie uchyliły się od skutków prawnych swoich oświadczeń, działając pod wpływem błędu wywołanego przez pożyczkodawcę, który posłużył się dokumentem z podrobionym podpisem. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych poczynionych w postępowaniu karnym, które wiążą sąd cywilny na podstawie art. 11 kpc. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność umowy pożyczki i umów poręczenia, nakazując jednocześnie pobranie od pozwanego M. K. kwoty 13 000 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność czynności prawnych z powodu podrobienia podpisu i wyzyskania błędu, związanie sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego, akcesoryjność poręczenia.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z udzielaniem pożyczek sędziom oraz wykorzystania ustaleń z postępowania karnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa pożyczki zawarta przez sędziego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jest nieważna, jeśli podrobiono podpis małżonka na oświadczeniu o zgodzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa pożyczki jest nieważna, ponieważ podrobienie podpisu małżonka stanowiło istotne naruszenie warunków jej zawarcia, a także wyczerpało znamiona przestępstwa.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ustaleniach z postępowania karnego, które wykazały podrobienie podpisu małżonki przez sędziego M. K. Brak zgody małżonki był warunkiem koniecznym do udzielenia pożyczki, co wynikało z przepisów i wewnętrznych regulacji sądu.
Czy umowy poręczenia do nieważnej umowy pożyczki są również nieważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowy poręczenia są akcesoryjne wobec umowy pożyczki, a ponadto poręczycielki skutecznie uchyliły się od skutków prawnych swoich oświadczeń złożonych pod wpływem błędu.
Uzasadnienie
Nieważność umowy pożyczki powoduje nieważność akcesoryjnych umów poręczenia. Dodatkowo, poręczycielki wykazały, że złożyły oświadczenia pod wpływem błędu co do zgody małżonki pożyczkobiorcy, co uzasadnia ich uchylenie się od skutków prawnych.
Czy ustalenia prawomocnego wyroku skazującego w sprawie karnej wiążą sąd cywilny w postępowaniu dotyczącym nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wiążą sąd cywilny na podstawie art. 11 kpc, dotyczące zarówno znamion przestępstwa, jak i okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd cywilny jest związany ustaleniami sądu karnego co do popełnienia przestępstwa i faktów, które legły u jego podstaw. W tej sprawie ustalenia z wyroku karnego dotyczące podrobienia podpisu i oszustwa były kluczowe dla rozstrzygnięcia o nieważności umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Okręgowy w G. | organ_państwowy | powód |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. | organ_państwowy | pozwany |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
| G. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy pożyczki.
k.c. art. 876 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy poręczenia.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
usp art. 96
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Umożliwia udzielanie sędziom pożyczek na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych.
usp
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Ogólne przepisy dotyczące ustroju sądów.
k.k. art. 270 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy fałszowania dokumentów.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości.
k.k. art. 11 § par.2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 88 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów w przypadku uwzględnienia powództwa w części lub oddalenia go w części.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.
uoks art. 113 § ust. 1
Ustawa - Prawo o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podrobienie podpisu małżonki na oświadczeniu o zgodzie na zaciągnięcie pożyczki. • Wykorzystanie przez pożyczkobiorcę błędu poręczycieli, którzy nie wiedzieli o braku zgody małżonki. • Nieważność umowy pożyczki jako sprzecznej z ustawą (wymóg zgody małżonka) i zasadami współżycia społecznego. • Akcesoryjność umów poręczenia względem nieważnej umowy pożyczki. • Skuteczne uchylenie się poręczycieli od skutków prawnych oświadczeń złożonych pod wpływem błędu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Skarbu Państwa oparta na błędnej interpretacji przepisów dotyczących zgody małżonka i zasad współżycia społecznego. • Próba oddzielenia nieważnego oświadczenia małżonki od umowy pożyczki. • Twierdzenie, że pozwany dopuścił się przestępstwa 'przy okazji' zawierania umowy pożyczki.
Godne uwagi sformułowania
ustala, że nieważna jest w całości czynność prawna – umowa pożyczki • Pozwany podrobił podpis swojej żony G. K. na 4 egzemplarzach umowy • Poręczycielki nie miały świadomości ,że podpis małżonki M. K. został podrobiony • uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli odnośnie poręczenia umowy pożyczki, wobec działania pod wpływem błędu • ustalenia prawomocnego wyroku skazującego wiążą w postepowaniu cywilnym na zasadzie art.11 kpc • brak przesłanek z art. 58 par.3 kc aby odseparować jedynie nieistniejące oświadczenie G. K. • zawarta umowa pożyczki jest sprzeczna z ustawą-usp, co wpływa na nieważność poręczeń • akcesoryjność (zawisłość) względem zobowiązania dla którego stanowi ono zabezpieczenie
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność czynności prawnych z powodu podrobienia podpisu i wyzyskania błędu, związanie sądu cywilnego ustaleniami sądu karnego, akcesoryjność poręczenia."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z udzielaniem pożyczek sędziom oraz wykorzystania ustaleń z postępowania karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy nieprawidłowości przy udzielaniu pożyczek sędziom, podrobienia podpisu i wyzyskania błędu, co budzi zainteresowanie ze względu na etykę zawodową i potencjalne nadużycia w systemie prawnym.
“Sędzia podrobił podpis żony, by dostać pożyczkę? Sąd Okręgowy orzeka o nieważności umowy.”
Dane finansowe
WPS: 260 000 PLN
koszty sądowe: 13 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.