I C 643/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. S. domagała się od pozwanej M. D. zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, które przekazała jej w drodze umów darowizny w 2006 i 2007 roku. Jako podstawę odwołania darowizn wskazała rażącą niewdzięczność pozwanej, która miała polegać na nieudzielaniu pomocy w trudnych sytuacjach życiowych, nieprzekazywaniu środków z dopłat unijnych oraz aroganckim zachowaniu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że nie dopuściła się rażącej niewdzięczności, a wręcz pomagała powódce finansowo i osobiście. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, oddalił powództwo. Sąd ustalił, że pozwana nie zobowiązała się w umowach darowizny do dodatkowych świadczeń, a przekazywane dopłaty unijne (łącznie ok. 40 000 zł) były wynikiem ustnych ustaleń, a nie obowiązku prawnego. Sąd uznał, że konflikt rodzinny, który ujawnił się na wiosnę 2013 roku, nie wykracza poza zwykłe spory życiowe i nie stanowi rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia rażącej niewdzięczności spoczywał na powódce, która nie przedstawiła wystarczających dowodów. W konsekwencji, sąd nie znalazł podstaw do odwołania darowizny i nakazania zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości. Orzekając o kosztach, sąd, na podstawie art. 102 Kpc, obciążył powódkę jedynie częściowo kosztami procesu (1 440 zł), biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną powódki oraz charakter sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zastosowanie art. 102 Kpc w sprawach rodzinnych.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i rodzinnych, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie pozwanej, polegające na braku pomocy w trudnych sytuacjach życiowych, nieprzekazywaniu środków z dopłat unijnych oraz aroganckim zachowaniu, stanowi rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie pozwanej nie stanowi rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że konflikt rodzinny nie wykracza poza zwykłe spory życiowe, a powódka nie udowodniła, aby pozwana dopuściła się działań rażąco krzywdzących lub nacechowanych złą wolą. Brak dowodów na istnienie obowiązku przekazywania dopłat unijnych w określonej wysokości oraz na inne naganne zachowania pozwanej.
Czy oświadczenie o odwołaniu darowizny złożone w piśmie inicjującym postępowanie sądowe jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o odwołaniu darowizny złożone w piśmie inicjującym postępowanie jest skuteczne z chwilą doręczenia go pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że oświadczenie o odwołaniu darowizny wywołuje skutek prawny z chwilą dojścia do obdarowanego w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (art. 61 § 1 Kc). W tym przypadku, oświadczenie zawarte w pozwie zostało doręczone pozwanej.
Czy sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu w sytuacji wystąpienia szczególnych okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu lub nie obciążać jej wcale kosztami, jeśli zaistnieją szczególnie uzasadnione okoliczności (art. 102 Kpc).
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 Kpc, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną powódki oraz charakter sprawy i istniejący między stronami konflikt, uznając, że obciążenie powódki pełnymi kosztami mogłoby zaognić spór. Zasądzono jedynie 1/5 należnego wynagrodzenia pełnomocnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 898 § § 1
Kodeks cywilny
Daroczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
Pomocnicze
k.c. art. 900
Kodeks cywilny
Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek obdarowanego do złożenia oświadczenia woli zastępuje je, jeżeli obdarowany nie złoży go w określonym przez sąd terminie.
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła ona zapoznać się z jego treścią.
k.c. art. 157 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, renty lub dożywocia przenosząca własność nieruchomości musi być zawarta w formie aktu notarialnego.
Kpc art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Kpc art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania dowodowego sąd uzna, że materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, może pominąć dowód z przesłuchania stron.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na rażącą niewdzięczność pozwanej. • Konflikt rodzinny nie wykracza poza zwykłe spory życiowe. • Powódka nie udowodniła istnienia obowiązku zwrotu dopłat unijnych ani innych nagannych zachowań pozwanej. • Oświadczenie o odwołaniu darowizny złożone w pozwie jest skuteczne.
Odrzucone argumenty
Pozwana dopuściła się rażącej niewdzięczności poprzez brak pomocy i nieprzekazywanie środków. • Pozwana miała obowiązek zwrotu nieruchomości po 10 latach. • Zachowanie pozwanej było aroganckie i krzywdzące.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie obdarowanego wyczerpujące znamiona rażącej niewdzięczności musi być uznane za wysoce niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę • nie mogą być uznane za rażącą niewdzięczność przykrości i krzywdy czynione impulsywnie, lecz mieszczące się w granicach zwykłych konfliktów życia codziennego • ciężar dowodu faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne
Skład orzekający
Przemysław Jagosz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zastosowanie art. 102 Kpc w sprawach rodzinnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i rodzinnych, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudne może być odwołanie darowizny, nawet w sytuacji konfliktu rodzinnego, oraz jak sąd ocenia pojęcie 'rażącej niewdzięczności'. Aspekt kosztów procesu i zastosowanie art. 102 Kpc również dodaje jej praktycznej wartości.
“Czy konflikt rodzinny zawsze oznacza rażącą niewdzięczność? Sąd rozstrzyga o losach darowanej ziemi.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 1440 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.