Orzeczenie · 2021-03-31

I C 607/19Abuzywność klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łodzi

Data

2021-03-31

SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy

kredyt waloryzowanyfrank szwajcarskiabuzywnośćklauzule niedozwoloneryzyko kursowekonsumentprawo bankoweporozumienieuznanie długu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód (...) Spółka akcyjna w W. domagał się od pozwanej J. P. zapłaty 104.770,29 zł wraz z odsetkami, tytułem kapitału i odsetek od pożyczki hipotecznej waloryzowanej kursem franka szwajcarskiego. Pozwana wniosła zarzuty, podnosząc abuzywność klauzul umowy, nieważność umowy, nieskuteczność wypowiedzenia oraz przedawnienie. Sąd, analizując umowę z 2007 roku, ustalił, że pozwana była konsumentem i zaciągnęła pożyczkę w kwocie 110.000 zł (46.790,59 CHF) waloryzowaną kursem CHF, z oprocentowaniem zmiennym. Pozwana zeznała, że pracownik banku zapewniał o niewielkich wahaniach kursu, a ona sama nie śledziła rynku walutowego. Podpisała umowę po pobieżnym zapoznaniu się z nią. W 2012 roku strony zawarły porozumienie o spłacie długu, uznając zadłużenie na kwotę 154.201,18 zł. Powód wypowiedział umowę w 2017 roku. Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne nie są abuzywne, gdyż określają główne świadczenia stron i były jednoznaczne, a pozwana była świadoma ryzyka kursowego. Podkreślono, że pozwana miała możliwość spłaty kredytu we frankach po wejściu w życie ustawy antyspreadowej. Sąd oddalił żądanie dotyczące odsetek restrukturyzacyjnych jako nieudowodnione, uznając jednak zasadność pozostałej części roszczenia głównego (86.086,80 zł) i części odsetek umownych (8.728,29 zł). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia, z uwzględnieniem stopnia wygrania sprawy przez strony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych/pożyczkowych z konsumentami, świadomość ryzyka kursowego, skutki uznania długu w porozumieniu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych i aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym klauzul waloryzacyjnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy klauzule waloryzacyjne w umowie pożyczki hipotecznej zawartej z konsumentem, określające sposób przeliczenia kwoty pożyczki i rat na walutę obcą, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, klauzule waloryzacyjne nie są abuzywne, jeśli są jednoznaczne i konsument był świadomy ryzyka kursowego. Określają one główne świadczenia stron.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne nie są abuzywne, ponieważ określają główne świadczenia stron i były sformułowane jednoznacznie. Pozwana, jako konsument, była świadoma ryzyka kursowego związanego z pożyczką waloryzowaną kursem waluty obcej, a sposób ustalania kursów przez bank nie dawał mu dowolności, lecz podążał za kursami rynkowymi. Pozwana miała również możliwość spłaty kredytu we frankach po wejściu w życie ustawy antyspreadowej.

Czy wypowiedzenie umowy pożyczki było skuteczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie było skuteczne, ponieważ pozwana zalegała z płatnością rat, co uzasadniało wypowiedzenie na podstawie zawartego porozumienia.

Uzasadnienie

Zarzut nieskuteczności wypowiedzenia oparty był na twierdzeniu o braku zaległości w płatnościach, co z kolei wynikało z zarzutu abuzywności klauzul. Ponieważ klauzule waloryzacyjne nie zostały uznane za abuzywne, a pozwana zalegała z płatnościami powyżej 14 dni, co uzasadniało wypowiedzenie na podstawie § 8 porozumienia z 2012 r., wypowiedzenie było skuteczne.

Jaka jest wysokość zadłużenia pozwanej z tytułu umowy pożyczki i porozumienia o spłacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zadłużenie główne wynosi 86.086,80 zł, a odsetki umowne 8.728,29 zł. Żądanie dotyczące odsetek restrukturyzacyjnych zostało oddalone jako nieudowodnione.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego, uwzględniając wpłaty pozwanej i warunki określone w porozumieniu z 2012 r. Pozwana uznała dług w porozumieniu, co stanowiło samodzielną podstawę zobowiązania. Żądanie odsetek restrukturyzacyjnych zostało oddalone z powodu braku wskazania podstawy ich naliczenia.

Czy umowa pożyczki jest nieważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa nie jest nieważna.

Uzasadnienie

Zarzut nieważności umowy nie mógł być wywodzony z abuzywności postanowień, gdyż abuzywność nie wystąpiła. Nie zachodzą również przesłanki nieważności z art. 58 k.c., gdyż umowa nie jest sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego. Waloryzacja pożyczki kursem waluty obcej jest dopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

powód

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Spółka akcyjna w W.	spółka	powód
J. P.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych w umowach z konsumentem. Klauzule waloryzacyjne mogą być uznane za niedozwolone, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, i nie dotyczą głównych świadczeń stron. Sąd Najwyższy w nowszym orzecznictwie uznał klauzule waloryzacyjne za element określający główne świadczenia stron, podlegający badaniu pod kątem abuzywności tylko w przypadku niejednoznaczności.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 3

Kodeks cywilny

Warunkiem uznania postanowienia umownego za niedozwolone jest jego nieuzgodnienie indywidualne z konsumentem, co dotyczy postanowień przejętych z wzorca umowy.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, która dopuszcza zawieranie umów waloryzowanych kursem waluty obcej.

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Przesłanki nieważności czynności prawnej (sprzeczność z prawem lub zasadami współżycia społecznego).

KPC art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu w zależności od stopnia wygrania sprawy przez strony.

Dz.U. 2016, poz. 1988 ze zm. art. 84

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa zwrotu niewykorzystanej części zaliczki na opinię biegłego.

pr. bank. art. 109 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo bankowe

Bank może wydawać ogólne warunki umów lub regulaminy określające warunki umów kredytu i pożyczki, które są wiążące dla stron, o ile nie ustalono odmiennie.

pr. bank. art. 69

Ustawa Prawo bankowe

Przepis dotyczący kredytu bankowego, istotny w kontekście dopuszczalności umów waloryzowanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzule waloryzacyjne nie są abuzywne, jeśli są jednoznaczne i konsument był świadomy ryzyka. • Pozwana uznała dług w porozumieniu, co stanowi samodzielną podstawę zobowiązania. • Wypowiedzenie umowy było skuteczne z uwagi na zaległości w płatnościach. • Żądanie odsetek restrukturyzacyjnych nie zostało udowodnione.

Odrzucone argumenty

Abuzywność klauzul waloryzacyjnych. • Nieważność umowy pożyczki. • Nieskuteczność wypowiedzenia umowy. • Przedawnienie roszczenia. • Żądanie odsetek restrukturyzacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie pozostają trzy kwestie: abuzywność postanowień umowy, skuteczność wypowiedzenia umowy oraz wysokość dochodzonego roszczenia. • Skutkiem ewentualnego uznania postanowień umowy za niedozwolone (abuzywne) jest bowiem jedynie ich bezskuteczność, a nie nieważność tych postanowień, ani tym bardziej nieważność całej umowy. • Wobec powyższego, postanowienia umowy dotyczące głównego świadczenia stron, podlegają badaniu pod kątem abuzywności wyłącznie w przypadku, jeżeli są sformułowane w sposób niejednoznaczny. • Wahania kursów walut są pochodną procesów ekonomicznych o zasięgu globalnym oraz decyzji politycznych. Wahania takie występowały również przed zawarciem przez pozwaną umowy o pożyczkę hipoteczną. • Porozumienie to stanowi więc samodzielną podstawę zobowiązania pozwanej wobec powoda.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych/pożyczkowych z konsumentami, świadomość ryzyka kursowego, skutki uznania długu w porozumieniu."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych i aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym klauzul waloryzacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest nadal istotne dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w tym zakresie.

“Kredyt frankowy: Czy klauzule waloryzacyjne zawsze są abuzywne? Sąd rozstrzyga.”

Dane finansowe

WPS: 104 770,29 PLN

kapitał: 86 086,8 PLN

odsetki umowne: 8728,29 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników