I C 556/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. H. wniósł pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 1999 r. (sygn. akt I C 3/98). Głównym argumentem powoda było przedawnienie zarówno kwoty głównej, jak i odsetek zasądzonych tym wyrokiem. Powód podniósł, że postępowanie egzekucyjne wszczęte przez pozwaną L. O. w 2001 r. zostało umorzone na mocy art. 823 kpc z powodu bezczynności wierzyciela, co zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niweczy skutki przerwania biegu przedawnienia. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, analizując sprawę, stwierdził, że roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem przedawnia się z upływem dziesięciu lat, a świadczenia okresowe (jak odsetki) z upływem lat trzech. Termin dziesięcioletni dla roszczenia głównego upłynął 23 września 2010 r. Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela (art. 823 kpc w zw. z art. 182 § 2 kpc) oznacza, że wniosek egzekucyjny nie wywołał skutku przerwania biegu przedawnienia. Ponieważ pozwana nie złożyła ponownego wniosku egzekucyjnego przed upływem terminu przedawnienia, sąd uznał roszczenie za przedawnione. Sąd nie uwzględnił argumentu dotyczącego niedopuszczalności umownych odsetek w wysokości 5% miesięcznie, wskazując, że przepisy dotyczące odsetek maksymalnych stosuje się do czynności prawnych dokonanych po ich wejściu w życie, a umowa pożyczki była zawarta w 1994 r. Niemniej jednak, wobec skutecznego zarzutu przedawnienia, sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy w całości. Orzeczenie o kosztach uzasadniono szczególnymi względami (art. 102 kpc) ze względu na trudną sytuację majątkową pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela dla biegu przedawnienia roszczeń.
Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 823 kpc z powodu braku aktywności wierzyciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela na podstawie art. 823 kpc niweczy skutki przerwania biegu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela na podstawie art. 823 kpc, stosowanego odpowiednio z art. 182 § 2 kpc, niweczy wszystkie skutki prawne, jakie ustawa wiąże z wszczęciem egzekucji, w tym przerwanie biegu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego (II C K 113/02), zgodnie z którym umorzenie egzekucji z powodu bezczynności wierzyciela powoduje, że wniosek egzekucyjny nie wywiera żadnych skutków, w tym przerwania biegu przedawnienia. Należy stosować odpowiednio art. 182 § 2 kpc, który stanowi, że bezczynność strony dochodzącej roszczenia nie obciąża drugiej strony.
Czy roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, obejmujące świadczenia okresowe (odsetki), ulega przedawnieniu z upływem 10 lat, czy 3 lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu. Jeżeli obejmuje świadczenia okresowe, to w zakresie tych świadczeń przedawnienie następuje z upływem lat trzech.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 125 § 1 zd. 1 kc (termin 10-letni dla roszczeń stwierdzonych orzeczeniem) oraz art. 125 § 1 zd. 2 kc (termin 3-letni dla świadczeń okresowych). Odsetki zwłoki są świadczeniem okresowym, podlegającym 3-letniemu przedawnieniu.
Czy zmiana przepisów dotyczących odsetek maksymalnych (art. 359 § 2(1) kc) może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego odsetki umowne w wyższej wysokości, jeśli umowa została zawarta przed wejściem w życie nowych przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana przepisów dotyczących odsetek maksymalnych nie stanowi podstawy do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego zasądzającego odsetki umowne w wyższej wysokości, jeśli umowa została zawarta przed wejściem w życie nowych przepisów, chyba że nowy przepis wyraźnie stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 5 ustawy nowelizującej art. 359 kc, który stanowi, że nowe przepisy stosuje się do czynności prawnych dokonanych po ich wejściu w życie. Umowa pożyczki była zawarta w 1994 r., a nowe przepisy weszły w życie w 2006 r. Sąd odwołał się również do wyroku SN z 11.10.1972 r. (II CR 385/72).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. H. | osoba_fizyczna | powód |
| L. O. | osoba_fizyczna | pozwana |
| E. L. | osoba_fizyczna | wierzycielka pierwotna |
| E. O. | osoba_fizyczna | wierzycielka |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu; jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje również świadczenia okresowe, to roszczenie to ulega przedawnieniu trzyletniemu.
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, oraz jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, a gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, jeżeli zdarzenie nastąpiło po zamknięciu rozprawy.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości lub części z urzędu, jeżeli wierzyciel lub osoba na której rzecz egzekucja nie była wszczęta, nie żądała podjęcia postępowania lub nie dokonała czynności potrzebnej do jego prowadzenia w ciągu roku od dnia umorzenia postępowania lub zawieszenia w tymże terminie.
Pomocnicze
k.c. art. 359 § § 2(1)
Kodeks cywilny
Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne). Przepis ten stosuje się do czynności prawnych dokonanych po jego wejściu w życie (20.02.2006 r.).
k.c. art. 360
Kodeks cywilny
W braku odmiennego zastrzeżenia co do terminu płatności odsetek są one płatne co roku z dołu.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w tym kodeksie, chyba że co innego wynika z przepisów szczególnych.
k.p.c. art. 182 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli powód w ciągu lat dwóch od daty doręczenia mu zarządzenia o podjęciu postępowania nie dokona żadnej czynności, postępowanie w danej instancji ulega umorzeniu.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie objęte wyrokiem uległo przedawnieniu, ponieważ umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela (art. 823 kpc) niweczy skutki przerwania biegu przedawnienia. • Termin przedawnienia dla świadczeń okresowych (odsetek) wynosi 3 lata, a dla roszczenia głównego 10 lat, licząc od daty uprawomocnienia się wyroku.
Odrzucone argumenty
Żądanie odsetek w wysokości umownej 5% miesięcznie jest niezgodne z art. 359 § 2(1) kc. • Złożenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przerwało bieg przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
umorzenie egzekucji z powodu bezczynności wierzyciela niweczy wszystkie skutki prawne, jakie ustawa łączy z wszczęciem egzekucji • bezczynność wierzyciela pozostawia interesy drugiej strony nie narażone na szwank • nie można pominąć art. 5 tej ustawy który jednoznacznie wskazuje, że przepisy tej ustawy stosuje się do czynności prawnych dokonywanych po jej wejściu w życie
Skład orzekający
Dorota Stawicka - Moryc
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezczynności wierzyciela dla biegu przedawnienia roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na podstawie art. 823 kpc z powodu braku aktywności wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest aktywne prowadzenie egzekucji i jakie mogą być konsekwencje bezczynności wierzyciela, nawet po latach od wydania wyroku. Pokazuje też pułapki związane z przedawnieniem.
“Bezczynność wierzyciela po latach: jak umorzenie egzekucji zniweczyło tytuł wykonawczy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.