I C 521/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. L. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Komisariatu Policji w M. kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia za szkodę spowodowaną niesłusznie skierowanym wobec niego oskarżeniem w sprawie karnej. Twierdził, że został zatrzymany, postawiony w stan oskarżenia i osadzony w areszcie za czyn, którego nie dokonał, a funkcjonariusze Policji wymusili na nim przyznanie się do winy. Sąd Rejonowy w Mrągowie oddalił powództwo. Analizując podstawę prawną odpowiedzialności Skarbu Państwa (art. 417 k.c.), sąd stwierdził, że powód nie wykazał kumulatywnego zaistnienia wymaganych przesłanek: bezprawności działania lub zaniechania, szkody oraz związku przyczynowego. Sąd ustalił, że w sprawie karnej dotyczącej kradzieży z włamaniem, powód został przesłuchany w charakterze podejrzanego i przyznał się do winy, a protokół przesłuchania został przez niego podpisany. Brak było dowodów na zatrzymanie lub aresztowanie powoda w tej konkretnej sprawie, a informacje z KPP wskazywały na zatrzymania w innych sprawach. Opinia biegłego psychologa wykazała, że powód, mimo deklaracji, nie wykazywał silnego stresu ani cierpień psychicznych związanych z oskarżeniem, a jego osobowość utrudnia podporządkowanie się normom społecznym. Sąd podkreślił, że samo uniewinnienie w postępowaniu karnym nie jest wystarczającą podstawą do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, jeśli nie wykazano oczywistego braku dowodów winy lub sfabrykowania dowodów. W konsekwencji, sąd uznał, że powód nie udowodnił zasadności swojego roszczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powoda kosztami z uwagi na szczególnie uzasadniony wypadek. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku odpowiedzialności Skarbu Państwa w przypadku niewykazania bezprawności działań organów ścigania i rzeczywistej szkody, nawet po uniewinnieniu w procesie karnym.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie powód nie wykazał kluczowych przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za działania funkcjonariuszy Policji polegające na rzekomym wymuszeniu przyznania się do winy i niesłusznym oskarżeniu, skutkujące krzywdą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ powód nie wykazał bezprawności działań policji ani rzeczywistej szkody (krzywdy) oraz związku przyczynowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie przedstawił dowodów na bezprawne działania policji, takie jak wymuszenie przyznania się do winy czy zatrzymanie w sprawie, a protokół przesłuchania z podpisem powoda zaprzeczał tym twierdzeniom. Ponadto, opinia biegłego psychologa wskazała na brak silnych cierpień psychicznych u powoda, a samo uniewinnienie w postępowaniu karnym nie jest wystarczającą podstawą do odpowiedzialności odszkodowawczej.
Czy samo uniewinnienie w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą podstawę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za rzekomo niesłuszne oskarżenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo uniewinnienie nie jest wystarczającą podstawą; konieczne jest wykazanie bezprawności postępowania karnego, np. oczywistego braku dowodów winy lub sfabrykowania dowodów.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym uniewinnienie samo w sobie nie rodzi automatycznie odpowiedzialności Skarbu Państwa. Konieczne jest udowodnienie, że postępowanie karne było prowadzone z naruszeniem prawa, np. przy świadomości braku dowodów winy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Komisariat Policji w M. | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Mrągowie | organ_państwowy | podmiot odpowiedzialny za koszty |
| J. K. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
Pomocnicze
k.c. art. 421
Kodeks cywilny
Wyłączenie odpowiedzialności cywilnej Skarbu Państwa w sytuacjach uregulowanych przepisami szczególnymi.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Ogólne zasady dotyczące związku przyczynowego.
k.c. art. 444 § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmujące wszelkie wynikłe koszty w przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Przyznanie poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo kradzieży z włamaniem.
k.k. art. 64 § 2
Kodeks karny
Warunki recydywy.
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo naruszenia czynności narządów ciała.
k.p.k. art. 244
Kodeks postępowania karnego
Zatrzymanie.
k.p.k. art. 274
Kodeks postępowania karnego
Zatrzymanie na podstawie postanowienia prokuratury.
k.k. art. 158 § 3
Kodeks karny
Przestępstwo udziału w bójce lub pobiciu.
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.
Dz.U. z 2019r. poz. 18 art. 8 § 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na bezprawne działania policji. • Brak wykazanej rzeczywistej krzywdy i cierpień psychicznych powoda. • Podpisany przez powoda protokół przesłuchania potwierdzający przyznanie się do winy. • Uniewinnienie w postępowaniu karnym nie jest automatyczną podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Policja wymusiła przyznanie się do winy. • Powód był niesłusznie oskarżony i zatrzymany/aresztowany. • Działania policji spowodowały krzywdę i cierpienia psychiczne.
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie prawa będzie stanowiło podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, ale jedynie takie, które stanowiło warunek konieczny do powstania szkody którego normalnym następstwem w danych okolicznościach jest powstanie szkody • nie jest wystarczającą podstawą poszukiwania odpowiedzialności Skarbu Państwa [...] sama okoliczność, że w postępowaniu karnosądowym oskarżonego uniewinniono od zarzutu popełnienia zarzucanego mu przestępstwa
Skład orzekający
Krzysztof Połomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku odpowiedzialności Skarbu Państwa w przypadku niewykazania bezprawności działań organów ścigania i rzeczywistej szkody, nawet po uniewinnieniu w procesie karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie powód nie wykazał kluczowych przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania organów ścigania i ciężar dowodu po stronie poszkodowanego, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Czy uniewinnienie w procesie karnym gwarantuje odszkodowanie od państwa? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 15 000 PLN
wynagrodzenie pełnomocnika: 2400 PLN
VAT od wynagrodzenia: 552 PLN
zwrot wydatków pełnomocnika: 182,2 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.