Orzeczenie · 2021-04-23

I C 521/20

Sąd
Sąd Rejonowy w Mrągowie
Miejsce
Mrągowo
Data
2021-04-23
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniarejonowy
odpowiedzialność Skarbu Państwabezprawne działania policjiniesłuszne oskarżeniezadośćuczynieniekrzywdapostępowanie karnedowodyciężar dowoduart. 417 k.c.

Powód M. L. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Komisariatu Policji w M. kwoty 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia za szkodę spowodowaną niesłusznie skierowanym wobec niego oskarżeniem w sprawie karnej. Twierdził, że został zatrzymany, postawiony w stan oskarżenia i osadzony w areszcie za czyn, którego nie dokonał, a funkcjonariusze Policji wymusili na nim przyznanie się do winy. Sąd Rejonowy w Mrągowie oddalił powództwo. Analizując podstawę prawną odpowiedzialności Skarbu Państwa (art. 417 k.c.), sąd stwierdził, że powód nie wykazał kumulatywnego zaistnienia wymaganych przesłanek: bezprawności działania lub zaniechania, szkody oraz związku przyczynowego. Sąd ustalił, że w sprawie karnej dotyczącej kradzieży z włamaniem, powód został przesłuchany w charakterze podejrzanego i przyznał się do winy, a protokół przesłuchania został przez niego podpisany. Brak było dowodów na zatrzymanie lub aresztowanie powoda w tej konkretnej sprawie, a informacje z KPP wskazywały na zatrzymania w innych sprawach. Opinia biegłego psychologa wykazała, że powód, mimo deklaracji, nie wykazywał silnego stresu ani cierpień psychicznych związanych z oskarżeniem, a jego osobowość utrudnia podporządkowanie się normom społecznym. Sąd podkreślił, że samo uniewinnienie w postępowaniu karnym nie jest wystarczającą podstawą do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, jeśli nie wykazano oczywistego braku dowodów winy lub sfabrykowania dowodów. W konsekwencji, sąd uznał, że powód nie udowodnił zasadności swojego roszczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając powoda kosztami z uwagi na szczególnie uzasadniony wypadek. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie braku odpowiedzialności Skarbu Państwa w przypadku niewykazania bezprawności działań organów ścigania i rzeczywistej szkody, nawet po uniewinnieniu w procesie karnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie powód nie wykazał kluczowych przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za działania funkcjonariuszy Policji polegające na rzekomym wymuszeniu przyznania się do winy i niesłusznym oskarżeniu, skutkujące krzywdą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ powód nie wykazał bezprawności działań policji ani rzeczywistej szkody (krzywdy) oraz związku przyczynowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód nie przedstawił dowodów na bezprawne działania policji, takie jak wymuszenie przyznania się do winy czy zatrzymanie w sprawie, a protokół przesłuchania z podpisem powoda zaprzeczał tym twierdzeniom. Ponadto, opinia biegłego psychologa wskazała na brak silnych cierpień psychicznych u powoda, a samo uniewinnienie w postępowaniu karnym nie jest wystarczającą podstawą do odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czy samo uniewinnienie w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą podstawę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa za rzekomo niesłuszne oskarżenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo uniewinnienie nie jest wystarczającą podstawą; konieczne jest wykazanie bezprawności postępowania karnego, np. oczywistego braku dowodów winy lub sfabrykowania dowodów.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym uniewinnienie samo w sobie nie rodzi automatycznie odpowiedzialności Skarbu Państwa. Konieczne jest udowodnienie, że postępowanie karne było prowadzone z naruszeniem prawa, np. przy świadomości braku dowodów winy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Komisariat Policji w M.

Strony

NazwaTypRola
M. L.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Komisariat Policji w M.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Mrągowieorgan_państwowypodmiot odpowiedzialny za koszty
J. K.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (15)

Główne

k.c. art. 417 § 1

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

Pomocnicze

k.c. art. 421

Kodeks cywilny

Wyłączenie odpowiedzialności cywilnej Skarbu Państwa w sytuacjach uregulowanych przepisami szczególnymi.

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Ogólne zasady dotyczące związku przyczynowego.

k.c. art. 444 § 1

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody obejmujące wszelkie wynikłe koszty w przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.

k.c. art. 445

Kodeks cywilny

Przyznanie poszkodowanemu odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo kradzieży z włamaniem.

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

Warunki recydywy.

k.k. art. 157 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo naruszenia czynności narządów ciała.

k.p.k. art. 244

Kodeks postępowania karnego

Zatrzymanie.

k.p.k. art. 274

Kodeks postępowania karnego

Zatrzymanie na podstawie postanowienia prokuratury.

k.k. art. 158 § 3

Kodeks karny

Przestępstwo udziału w bójce lub pobiciu.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Dz.U. z 2019r. poz. 18 art. 8 § 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Podstawa przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na bezprawne działania policji. • Brak wykazanej rzeczywistej krzywdy i cierpień psychicznych powoda. • Podpisany przez powoda protokół przesłuchania potwierdzający przyznanie się do winy. • Uniewinnienie w postępowaniu karnym nie jest automatyczną podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Policja wymusiła przyznanie się do winy. • Powód był niesłusznie oskarżony i zatrzymany/aresztowany. • Działania policji spowodowały krzywdę i cierpienia psychiczne.

Godne uwagi sformułowania

nie każde naruszenie prawa będzie stanowiło podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, ale jedynie takie, które stanowiło warunek konieczny do powstania szkody którego normalnym następstwem w danych okolicznościach jest powstanie szkody • nie jest wystarczającą podstawą poszukiwania odpowiedzialności Skarbu Państwa [...] sama okoliczność, że w postępowaniu karnosądowym oskarżonego uniewinniono od zarzutu popełnienia zarzucanego mu przestępstwa

Skład orzekający

Krzysztof Połomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku odpowiedzialności Skarbu Państwa w przypadku niewykazania bezprawności działań organów ścigania i rzeczywistej szkody, nawet po uniewinnieniu w procesie karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie powód nie wykazał kluczowych przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania organów ścigania i ciężar dowodu po stronie poszkodowanego, co jest istotne dla prawników praktyków.

Czy uniewinnienie w procesie karnym gwarantuje odszkodowanie od państwa? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

wynagrodzenie pełnomocnika: 2400 PLN

VAT od wynagrodzenia: 552 PLN

zwrot wydatków pełnomocnika: 182,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst