I C 38/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. J. wystąpił z pozwem o ustalenie istnienia stosunku prawnego w postaci umowy z Gminą W., na mocy której przysługiwałoby mu nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu przez nieruchomość stanowiącą własność pozwanej. Powód argumentował, że od 1976 roku do 2007 roku korzystał z dojazdu do garażu bezpłatnie, a Gmina, wiedząc o tym przy procesie budowy i sprzedaży garażu, powinna umożliwić mu taki dojazd. Wskazywał, że Gmina nie określiła opłat, co sugeruje zawarcie umowy nienazwanej. Pozwana Gmina W. wniosła o oddalenie powództwa, przedstawiając, że w 2009 roku zawarto umowę dzierżawy, która regulowała korzystanie z gruntu, a powód odmówił jej kontynuowania na czas nieoznaczony, co skutkowało wezwaniem do uiszczania opłat za bezumowne korzystanie. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu istnienia umowy, ponieważ istnieją inne formy ochrony prawnej, takie jak ustanowienie służebności gruntowej czy nabycie jej przez zasiedzenie. Sąd podkreślił, że zawarcie umowy dzierżawy przez Gminę niweluje wcześniejsze stosunki prawne, a powództwo o ustalenie nie jest właściwą drogą do stwierdzenia zasiedzenia służebności. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadach odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie istnienia stosunku prawnego, gdy istnieją inne drogi ochrony prawnej, a także kwestie związane z umowami dzierżawy nieruchomości gminnych i służebnościami.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście ustalania umowy o służebność, gdy dostępne są inne środki prawne. Interpretacja przepisów o służebnościach i zasiedzeniu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia umowy o nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu przez nieruchomość gminną, gdy istnieją inne formy ochrony prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu istnienia umowy, ponieważ istnieją inne formy ochrony prawnej, takie jak ustanowienie służebności gruntowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o ustalenie istnienia umowy o nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak interesu prawnego. Istnienie innych form ochrony prawnej, takich jak możliwość ustanowienia służebności gruntowej na mocy art. 285 KC lub jej nabycia przez zasiedzenie (art. 292 KC), wyklucza potrzebę ustalania istnienia umowy w drodze powództwa z art. 189 kpc.
Czy długotrwałe, bezpłatne korzystanie z nieruchomości gminnej przez powoda, za zgodą pozwanej, może być podstawą do ustalenia istnienia nieodpłatnej umowy o prawo przechodu i przejazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zawarcie przez Gminę umowy dzierżawy z powodem niweluje wcześniejsze stosunki prawne i możliwość domagania się nieodpłatnego korzystania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że bezpłatne korzystanie z gruntu przez powoda od 1976 roku uległo zmianie w momencie, gdy Gmina wystąpiła o zawarcie umów dzierżawy. Zawarcie takiej umowy z powodem, nawet jeśli odmówił jej kontynuowania na czas nieoznaczony, niweluje możliwość istnienia innego, nieodpłatnego stosunku prawnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dopuszczający ustalanie w postępowaniu procesowym istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, pod warunkiem istnienia interesu prawnego powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja służebności gruntowej jako prawa właściciela nieruchomości władnącej do korzystania w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Możliwość nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, jeśli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości, stosowane odpowiednio do zasiedzenia służebności gruntowej.
k.c. art. 173
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości, stosowane odpowiednio do zasiedzenia służebności gruntowej.
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości, stosowane odpowiednio do zasiedzenia służebności gruntowej.
k.c. art. 176
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości, stosowane odpowiednio do zasiedzenia służebności gruntowej.
k.c. art. 352 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza służebności jako osoby faktycznie korzystającej z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 § pkt 1
Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu istnienia umowy o nieodpłatne prawo przechodu i przejazdu, z uwagi na istnienie innych form ochrony prawnej (służebność gruntowa, zasiedzenie). • Zawarcie umowy dzierżawy przez Gminę z powodem niweluje wcześniejsze stosunki prawne dotyczące korzystania z nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Istnienie nieodpłatnej umowy o prawo przechodu i przejazdu wynikające z długotrwałego, bezpłatnego korzystania z nieruchomości gminnej za zgodą pozwanej. • Gmina, wiedząc o konieczności dojazdu do garażu przy procesie budowy i sprzedaży, miała obowiązek umożliwić taki dojazd w jakiejś formie, co mogło oznaczać zawarcie umowy nienazwanej.
Godne uwagi sformułowania
powód nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego • występuje równocześnie inna forma ochrony praw powoda • zawarcie umów dzierżawy gruntu w ten sposób niwelując jakikolwiek inny stosunek prawny, który mógł istnieć wcześniej
Skład orzekający
Magdalena Zdrzałka-Szymańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie istnienia stosunku prawnego, gdy istnieją inne drogi ochrony prawnej, a także kwestie związane z umowami dzierżawy nieruchomości gminnych i służebnościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście ustalania umowy o służebność, gdy dostępne są inne środki prawne. Interpretacja przepisów o służebnościach i zasiedzeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do nieruchomości i interpretacji przepisów dotyczących służebności oraz umów dzierżawy. Pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii braku interesu prawnego.
“Czy długoletnie, bezpłatne korzystanie z drogi przez Twoją działkę oznacza, że masz do niej prawo na zawsze? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 60 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.